του Γιάννη Χαλαβαζή.
Στους δρόμους της Αθήνας, ενώ οι κάμερες καταγράφουν παραβάσεις οδηγών κάθε ώρα, τα φανάρια παραμένουν σαν να ανάβουν στο παρελθόν. Το 50% των σηματοδοτών ανάβει και σβήνει με προκαθορισμένους χρόνους, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει κίνηση. Τα υπόλοιπα ακολουθούν προγράμματα που σπάνια ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Στην πράξη, μόλις οκτώ φανάρια στη χώρα μας προσαρμόζονται στην κυκλοφορία: επτά στην Αττική και ένα στη Θεσσαλονίκη. Σε σύγκριση με χώρες όπως η Γερμανία, η Ισπανία ή η Κύπρος, που εδώ και δεκαετίες εφαρμόζουν «έξυπνα φανάρια», η Ελλάδα μοιάζει να έχει μείνει 25–30 χρόνια πίσω.
Η κατάσταση αυτή δεν αφορά μόνο την ταλαιπωρία των οδηγών. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αδυναμία προσαρμογής των φαναριών στην πραγματική κίνηση προκαλεί συμφόρηση, σπατάλη καυσίμων και αύξηση της ρύπανσης. «Με ένα αυτοματοποιημένο σύστημα σε βασικούς οδικούς άξονες, οι χρόνοι μετακίνησης θα μπορούσαν να βελτιωθούν κατά 25%», αναφέρουν Ειδικοί Συγκοινωνιολόγοι. Με 2.210 «έξυπνα φανάρια», η διαφορά στην καθημερινή ροή των οχημάτων θα ήταν εμφανής, μειώνοντας σημαντικά τις καθυστερήσεις και τις ουρές, ειδικά στις καταπονημένες λεωφόρους.
Σε μια εποχή όπου οι ελληνικές πόλεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενη κίνηση και ρύπανση, η αναβάθμιση της φωτεινής σηματοδότησης δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα. Τα «έξυπνα φανάρια» δεν υπόσχονται μόνο ταχύτερες μετακινήσεις· αποτελούν κλειδί για μια σύγχρονη, ασφαλή και οικολογικά υπεύθυνη πόλη. Όσο οι δρόμοι γεμίζουν αυτοκίνητα και η υπομονή των οδηγών τελειώνει, η τεχνολογία για τη βελτίωση της κυκλοφορίας περιμένει να εφαρμοστεί, δείχνοντας ότι η Ελλάδα μπορεί να ακολουθήσει το παράδειγμα των πιο προηγμένων ευρωπαϊκών πόλεων.
Γιατί δεν έχουμε τέτοια συστήματα;
Η απάντηση, σύμφωνα δεν είναι τεχνική. Παλαιότερα η τεχνογνωσία ήταν περιορισμένη, σήμερα το πρόβλημα είναι οικονομικό. Η εγκατάσταση ενός πλήρους συστήματος π.χ στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, με 14 κόμβους φαναριών, απαιτεί αρχικά περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ για την κεντρική υποδομή. Η επέκταση σε επιπλέον κόμβους κοστίζει μόλις 25.000 ευρώ ανά κόμβο, ενώ η απόσβεση υπολογίζεται σε από 2,5 έως 3 χρόνια.
Τα οφέλη δεν περιορίζονται στη μείωση της καθυστέρησης για τα Ι.Χ. Ένα «έξυπνο σύστημα φαναριών» μπορεί να δώσει προτεραιότητα στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, να διευκολύνει την κίνηση των ασθενοφόρων και να προστατεύσει τους πεζούς. Κάθε αλλαγή στον χρόνο των φαναριών προσαρμόζεται άμεσα στις πραγματικές ανάγκες, μειώνοντας τη συμφόρηση και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των πολιτών.
Τέλεια! Ακολουθεί μια εκδοχή που μοιάζει με άρθρο πρωτοσέλιδου, με έντονους τίτλους, bullets και μικρές «ματιές» για τον αναγνώστη, ώστε να διαβάζεται εύκολα και γρήγορα (~500 λέξεις):
Η Ελλάδα πίσω σε σχέση με την Ευρώπη
- Το 50% των φαναριών ανάβει και σβήνει με σταθερούς χρόνους, ανεξάρτητα από την κίνηση.
- Τα υπόλοιπα λειτουργούν με προκαθορισμένα προγράμματα, χωρίς πραγματική προσαρμογή στη ροή των οχημάτων.
- Μόλις 8 φανάρια (!) σε όλη τη χώρα προσαρμόζονται στην κυκλοφορία (7 στην Αττική, 1 στη Θεσσαλονίκη).
- Στην Ευρώπη, χώρες όπως η Γερμανία, η Ισπανία και η Κύπρος εφαρμόζουν εδώ και δεκαετίες «έξυπνα φανάρια».
Τι σημαίνει «έξυπνα φανάρια»;
Τα φανάρια που αλλάζουν βάσει της πραγματικής κίνησης μειώνουν τη συμφόρηση, εξοικονομούν χρόνο και καύσιμα και βελτιώνουν την ασφάλεια. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η εφαρμογή τους σε βασικούς δρόμους θα μπορούσε να μειώσει τον χρόνο μετακίνησης κατά 25%.
Η Αθήνα σήμερα
- Υπάρχουν 2.210 κόμβοι φαναριών στην Αττική.
- Κάθε κόμβος μπορεί να έχει 6–30 φανάρια.
- Οι καθυστερήσεις είναι καθημερινό φαινόμενο, ενώ η κίνηση γίνεται αδιαχείριστη σε ώρες αιχμής.
- Κόστος περίπου 150 με 200 εκατ. ευρώ για αντικατάσταση και των 2.210 κόμβων
Γιατί δεν έχουμε ακόμα;
- Πολλές επιφυλάξεις, γιατί η τεχνολογία δεν ήταν αρκετά ώριμη.
- Σήμερα, το βασικό πρόβλημα είναι οικονομικό, αν και μπορεί να βρεθούν ευκολότερα οι πόροι.
- Η εγκατάσταση ενός συστήματος σε 14 κόμβους της λεωφόρου Αλεξάνδρας απαιτεί περίπου 1 εκατ. ευρώ αρχικά.
- Η επέκταση σε επιπλέον κόμβους κοστίζει μόλις 25.000 ευρώ ανά κόμβο.
- Απόσβεση της επένδυσης σε 2,5 με 3 χρόνια.
Οφέλη πέρα από τα Ι.Χ.
- Προτεραιότητα σε Μέσα Μαζικής Μεταφοράς.
- Προτεραιότητα σε ασθενοφόρα και οχήματα έκτακτης ανάγκης.
- Βελτίωση της ασφάλειας για πεζούς.
- Μείωση συμφόρησης και εκπομπών ρύπων.
Συμπέρασμα
Η αναβάθμιση της φωτεινής σηματοδότησης δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα. Τα «έξυπνα φανάρια» μπορούν να μετατρέψουν την Αθήνα σε μια πιο σύγχρονη, ασφαλή και οικολογικά υπεύθυνη πόλη. Όσο η κίνηση αυξάνεται και η υπομονή των οδηγών μειώνεται, η τεχνολογία περιμένει να εφαρμοστεί, δείχνοντας ότι η Ελλάδα μπορεί να ακολουθήσει το παράδειγμα των κορυφαίων ευρωπαϊκών πόλεων.
