Είναι γνωστό ότι η αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος δεν σημαίνει αυτομάτως και αύξηση της ευημερίας. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα πίσω από τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για την Ελλάδα το 2026. Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται, όμως η απόσταση από τον ευρωπαϊκό οικονομικό πυρήνα παραμένει μεγάλη και η σύγκριση με γειτονικές χώρες αποκαλύπτει μια λιγότερο κολακευτική εικόνα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ταμείου, το ελληνικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ για το 2026 υπολογίζεται σε περίπου 29.410 δολάρια σε τρέχουσες τιμές. Πρόκειται για έναν δείκτη που αποτυπώνει το μέσο οικονομικό προϊόν ανά κάτοικο, όχι το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Η διάκριση έχει σημασία, καθώς η οικονομική μεγέθυνση δεν περνά υποχρεωτικά στην τσέπη των πολιτών. Το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι μόνο το ύψος του εισοδήματος. Είναι και η ταχύτητα με την οποία αναπτύσσεται σε σχέση με τους ανταγωνιστές της. Η παραγωγικότητα παραμένει χαμηλή, οι επενδύσεις δεν έχουν ακόμη αποκτήσει το βάθος που απαιτείται και η οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τον τουρισμό, την κατανάλωση και τις εισροές ευρωπαϊκών πόρων.
Η σύγκριση με τις γειτονικές οικονομίες είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 32η θέση μεταξύ 48 ευρωπαϊκών χωρών, με τη Ρουμανία να ακολουθεί στην 35η θέση, με 24.740 δολάρια. Η διαφορά, ωστόσο, έχει περιοριστεί σημαντικά. Η Πολωνία και άλλες οικονομίες της Κεντρικής Ευρώπης έχουν ήδη αποκτήσει ισχυρότερη θέση, αξιοποιώντας τη βιομηχανία, τις εξαγωγές και την προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων. Στον αντίποδα, η Γερμανία εμφανίζει κατά κεφαλήν ΑΕΠ 65.699 δολαρίων, περισσότερο από το διπλάσιο της Ελλάδας, ενώ η Γαλλία βρίσκεται στα 51.450 δολάρια. Βεβαίως, οι μεγάλες αποκλίσεις σε χώρες όπως η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο επηρεάζονται από την παρουσία πολυεθνικών επιχειρήσεων και δεν αποτυπώνουν πάντοτε αντίστοιχο επίπεδο εισοδήματος των κατοίκων.
Το ουσιαστικό πρόβλημα βρίσκεται αλλού. Η Ελλάδα δεν έχει καταφέρει να μετατρέψει τη δημοσιονομική σταθεροποίηση σε παραγωγική αναβάθμιση. Η χώρα εξακολουθεί να έχει περιορισμένη βιομηχανική βάση, χαμηλή παραγωγικότητα και ανεπαρκή επενδυτική ένταση σε έρευνα, τεχνολογία και καινοτομία. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το ελληνικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης αντιστοιχούσε το 2025 μόλις στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η απόσταση αυτή δεν εξηγείται με επικοινωνιακές αναφορές στους ρυθμούς ανάπτυξης.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η Ελλάδα ανακάμπτει, αλλά δεν συγκλίνει με την ταχύτητα που απαιτείται.
Η μείωση του δημόσιου χρέους, τα πρωτογενή πλεονάσματα και η αύξηση του ΑΕΠ αποτελούν σημαντικές επιδόσεις, αλλά δεν συνιστούν από μόνα τους οικονομικό εκσυγχρονισμό. Το πραγματικό ερώτημα για την επόμενη δεκαετία δεν είναι πόσο θα αυξηθεί το ΑΕΠ, αλλά πόσο πλούτο θα παράγει η χώρα, με ποια παραγωγικότητα και πόσο από αυτόν θα καταλήγει στα εισοδήματα των πολιτών. Εκεί θα κριθεί εάν η Ελλάδα θα εγκαταλείψει οριστικά την ευρωπαϊκή περιφέρεια ή θα παραμείνει εγκλωβισμένη σε μια ανάπτυξη χωρίς ουσιαστική σύγκλιση.

