Η πραγματική εικόνα της στελέχωσης των Δήμων, οι διαφορετικές μορφές απασχόλησης και η σχέση μεταξύ προσλήψεων και αποχωρήσεων αποτυπώνονται πλέον μέσα από τα στατιστικά δεδομένα του Συστήματος Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού της Δημόσιας Διοίκησης (ΣΔΑΔ). Η δημόσια ψηφιακή πλατφόρμα του Υπουργείου Εσωτερικών προσφέρει τη δυνατότητα παρακολούθησης της εξέλιξης του ανθρώπινου δυναμικού, συγκεντρώνοντας στοιχεία που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Σύμφωνα με την τελευταία διαθέσιμη απεικόνιση, με ημερομηνία αναφοράς την 26η Οκτωβρίου 2026, στους Δήμους καταγράφονται συνολικά 155.399 απογεγραμμένοι, εκ των οποίων 81.811 ανήκουν στο τακτικό προσωπικό και 73.588 στις κατηγορίες μη τακτικού και λοιπού προσωπικού. Παράλληλα, τα στοιχεία καταγράφουν 164 μηνιαίες προσλήψεις και 230 αποχωρήσεις, αναδεικνύοντας τη σημασία της συστηματικής παρακολούθησης των μεταβολών στη στελέχωση των δημοτικών φορέων.
Πέρα από την αριθμητική αποτύπωση, το ενδιαφέρον βρίσκεται στη δυνατότητα αξιοποίησης αυτών των πληροφοριών για την τεκμηρίωση των αναγκών σε ανθρώπινο δυναμικό, τον προγραμματισμό προσλήψεων και την καλύτερη κατανομή των διαθέσιμων πόρων. Το ΣΔΑΔ, που τέθηκε σε παραγωγική λειτουργία τον Νοέμβριο του 2025, αποτελεί τη νέα ενιαία πληροφοριακή υποδομή του Δημοσίου για τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού, με δυνατότητες που υπερβαίνουν την απλή καταγραφή των εργαζομένων.
Από την ψηφιακή διαχείριση στη στατιστική αξιοποίηση
Το Σύστημα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού της Δημόσιας Διοίκησης (ΣΔΑΔ) φιλοξενείται στο Κυβερνητικό Υπολογιστικό Νέφος (G-Cloud), με την πρόσβαση των εξουσιοδοτημένων χρηστών να πραγματοποιείται μέσω Κωδικών Δημόσιας Διοίκησης. Η καταχώριση και επιβεβαίωση των στοιχείων γίνεται από τις αρμόδιες Διευθύνσεις Προσωπικού των φορέων, ενώ η λειτουργική αρχιτεκτονική του καλύπτει ένα ευρύ φάσμα διαδικασιών, από το μητρώο στελεχών, τον προγραμματισμό προσλήψεων και τα ψηφιακά οργανογράμματα έως το Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας, τη στοχοθεσία και την αξιολόγηση προσωπικού. Παράλληλα, προβλέπονται διαφορετικά επίπεδα πρόσβασης για τις υπηρεσίες προσωπικού και τους ίδιους τους δημοσίους υπαλλήλους, δημιουργώντας ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον για τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού.
Σημαντική είναι και η δυνατότητα αξιοποίησης των δεδομένων για στατιστική παρακολούθηση και ανάλυση. Στην επίσημη ιστοσελίδα του ΣΔΑΔ λειτουργεί δημόσια ενότητα με μηνιαία και ετήσια στοιχεία, καθώς και διαδραστική απεικόνιση μέσω Power BI, που επιτρέπει την εξέταση της σύνθεσης του προσωπικού ανά κατηγορία φορέα, την παρακολούθηση προσλήψεων και αποχωρήσεων και τη σύγκριση δεδομένων σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Επιπλέον, από τον Νοέμβριο του 2025 το Υπουργείο Εσωτερικών έχει ανακοινώσει τη διάθεση ανοικτών δεδομένων μέσω προγραμματιστικών διεπαφών (APIs), για στοιχεία που αφορούν τους δημόσιους φορείς, τα οργανογράμματά τους και τα σχετικά λεξικά του συστήματος. Η πρωτοβουλία αυτή διευκολύνει την ανάπτυξη εφαρμογών και εργαλείων ανάλυσης, χωρίς να παρέχει δημόσια πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα των υπαλλήλων.
155.399 απογεγραμμένοι στους Δήμους – Η εικόνα της στελέχωσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς αποτυπώνουν τη σύνθεση του προσωπικού των Δήμων και τις διαφορετικές μορφές απασχόλησης που συνυπάρχουν στις δημοτικές υπηρεσίες.
Σύμφωνα με τη δημόσια διαδραστική απεικόνιση, με ημερομηνία αναφοράς την 26η Οκτωβρίου 2026, στους Δήμους καταγράφονται:
- 81.811 άτομα τακτικού προσωπικού.
- 73.588 μη τακτικοί και λοιποί απογεγραμμένοι.
- 155.399 συνολικά απογεγραμμένοι.
Η εικόνα αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν εξεταστούν οι επιμέρους κατηγορίες. Στους μη τακτικούς και λοιπούς απογεγραμμένους περιλαμβάνονται διαφορετικές εργασιακές σχέσεις, χρηματοδοτικά σχήματα αλλά και θεσμικές ιδιότητες.
Ειδικότερα, η μεγαλύτερη κατηγορία αφορά εργαζομένους ορισμένου χρόνου, συμβάσεων έργου και ωρομίσθιους που χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό, οι οποίοι ανέρχονται σε 29.632.
Ακολουθούν:
- 12.910 εργαζόμενοι αντίστοιχων κατηγοριών με συγχρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ ή άλλες πηγές.
- 11.799 απασχολούμενοι μέσω προγραμμάτων της ΔΥΠΑ.
- 11.637 αιρετοί.
- 4.822 απογεγραμμένοι λοιπών ειδικών περιπτώσεων.
- 1.724 μετακλητοί.
- 343 πρόεδροι, μέλη διοικητικών συμβουλίων και όργανα διοίκησης.
Στην αποτύπωση περιλαμβάνονται επίσης μικρότερες κατηγορίες, μεταξύ των οποίων και προσωπικό που είχε απασχοληθεί στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας COVID-19.
Χρειάζεται, ωστόσο, μια σημαντική διευκρίνιση κατά την ανάγνωση των αριθμών: οι 73.588 μη τακτικοί και λοιποί απογεγραμμένοι δεν ταυτίζονται στο σύνολό τους με εργαζομένους. Η κατηγορία περιλαμβάνει και αιρετούς ή πρόσωπα με διοικητικές ιδιότητες. Επομένως, οι 155.399 αποτυπώνουν το σύνολο των καταγεγραμμένων προσώπων στις συγκεκριμένες κατηγορίες και όχι αποκλειστικά τον αριθμό των απασχολουμένων στους Δήμους.
Η διάκριση αυτή είναι απαραίτητη προκειμένου τα δεδομένα να αξιοποιούνται με ακρίβεια και να μην οδηγούν σε λανθασμένα συμπεράσματα για το πραγματικό μέγεθος του ανθρώπινου δυναμικού.
Περισσότερες αποχωρήσεις από προσλήψεις στην εξεταζόμενη περίοδο
Ένα ακόμη ενδιαφέρον πεδίο της στατιστικής απεικόνισης αφορά τις μηνιαίες μεταβολές του ανθρώπινου δυναμικού.
Στα στοιχεία που εξετάζονται για τους Δήμους καταγράφονται 164 προσλήψεις, εκ των οποίων οι 135 εντός του κανόνα προσλήψεων, ποσοστό 82,32%, και οι 29 εκτός του κανόνα, ποσοστό 17,68%.
Στο ίδιο χρονικό διάστημα εμφανίζονται 230 αποχωρήσεις, εκ των οποίων οι 227 κατατάσσονται στις συνήθεις αποχωρήσεις και οι τρεις σε ειδικές περιπτώσεις.
Η αριθμητική διαφορά μεταξύ προσλήψεων και αποχωρήσεων διαμορφώνεται σε 66 περισσότερες αποχωρήσεις.
Το στοιχείο αυτό αποτελεί μια ένδειξη που αξίζει να παρακολουθηθεί, δεν αρκεί όμως από μόνο του για να τεκμηριώσει τη συνολική επιδείνωση της στελέχωσης των Δήμων. Για μια ασφαλή αξιολόγηση απαιτείται η εξέταση μεγαλύτερου χρονικού διαστήματος, η συνεκτίμηση των διαφορετικών κατηγοριών προσωπικού και η αποτύπωση των μετακινήσεων μεταξύ φορέων.
Από την ψηφιακή απογραφή στον στρατηγικό σχεδιασμό
Η σημασία του ΣΔΑΔ για την Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν περιορίζεται στη δυνατότητα καταγραφής του αριθμού των εργαζομένων. Η συγκέντρωση δεδομένων για τις εργασιακές σχέσεις, τις προσλήψεις, τις αποχωρήσεις και την οργανωτική διάρθρωση των φορέων μπορεί να αποτελέσει ουσιαστική βάση για τον σχεδιασμό της στελέχωσης.
Για τους Δήμους, που καλούνται να ανταποκριθούν σε ένα διαρκώς διευρυνόμενο πεδίο αρμοδιοτήτων, η ύπαρξη αξιόπιστης εικόνας του ανθρώπινου δυναμικού είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Η συστηματική αξιοποίηση των πληροφοριών θα μπορούσε να υποστηρίξει:
- Τον εντοπισμό ελλείψεων σε κρίσιμες υπηρεσίες.
- Την καλύτερη τεκμηρίωση των αιτημάτων προσλήψεων.
- Την παρακολούθηση των συνταξιοδοτήσεων και των αποχωρήσεων.
- Την αξιολόγηση της εξάρτησης από συμβάσεις ορισμένου χρόνου και προγράμματα χρηματοδότησης.
- Τον σχεδιασμό της ανακατανομής προσωπικού και της αξιοποίησης της κινητικότητας.
- Τη σύνδεση της στελέχωσης με τις πραγματικές ανάγκες και τις αρμοδιότητες κάθε φορέα.
Ένα επόμενο βήμα θα ήταν η συστηματική συσχέτιση των δεδομένων του ανθρώπινου δυναμικού με τον πληθυσμό που εξυπηρετεί κάθε Δήμος, τις παρεχόμενες υπηρεσίες, τη γεωγραφική έκταση, τις υποδομές και το μισθολογικό κόστος. Έτσι θα μπορούσαν να διαμορφωθούν πιο σύνθετοι δείκτες που θα αποτυπώνουν όχι μόνο πόσοι εργαζόμενοι υπηρετούν σε έναν Δήμο, αλλά και κατά πόσο η στελέχωσή του ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες.
Το ζητούμενο, επομένως, είναι η αξιοποίηση του ΣΔΑΔ πέρα από τον ρόλο μιας ψηφιακής βάσης καταγραφής. Η μετάβαση σε ένα μοντέλο διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού που στηρίζεται σε επικαιροποιημένα δεδομένα, κοινά πρότυπα και συγκρίσιμους δείκτες μπορεί να ενισχύσει τον προγραμματισμό, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα της Δημόσιας Διοίκησης.
Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ειδικότερα, η δυνατότητα να τεκμηριώνονται οι ανάγκες στελέχωσης με συγκεκριμένα στοιχεία μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο τόσο για τους ίδιους τους Δήμους όσο και για την κεντρική διοίκηση.

