Επί παντος επιστητού

Γιατί πάψαμε να έχουμε γείτονες;

του Γιάννη Χαλαβαζή

Ζούμε ο ένας πάνω από τον άλλον, δίπλα στον άλλον, απέναντι από τον άλλον. Μοιραζόμαστε τους ίδιους τοίχους, το ίδιο ασανσέρ, την ίδια είσοδο. Κι όμως, μπορεί να περάσουν χρόνια χωρίς να μάθουμε ποιος είναι ο άνθρωπος που κατοικεί πίσω από τη διπλανή πόρτα. Ένα τυπικό «καλημέρα», όταν και αν ειπωθεί, αρκεί για να διατηρείται η ψευδαίσθηση της κοινωνικής συνύπαρξης.

Κάποτε ο γείτονας ήταν ένας άνθρωπος στον οποίο μπορούσες να απευθυνθείς. Σήμερα είναι συχνά απλώς κάποιος που ενοχλεί όταν κάνει θόρυβο.

Και κάπου εδώ εμφανίζεται η τεχνολογία ως το πιο βολικό άλλοθι της εποχής μας. Έχουμε κινητά, εφαρμογές, κοινωνικά δίκτυα, βιντεοκλήσεις και ατελείωτες ομαδικές συνομιλίες. Στέλνουμε καρδούλες σε ανθρώπους που δεν έχουμε δει μήνες, σχολιάζουμε τις διακοπές γνωστών μας και παρακολουθούμε τις ζωές αγνώστων. Ύστερα αφήνουμε το κινητό στο τραπέζι και επιστρέφουμε στη μοναξιά μας, πεπεισμένοι ότι είμαστε κοινωνικά ενεργοί.

Μπερδέψαμε την επικοινωνία με την επαφή και τους διαδικτυακούς γνωστούς με τους ανθρώπους που πραγματικά έχουμε δίπλα μας.

Δεν φταίει η τεχνολογία. Φταίει ότι μας προσφέρει έναν εύκολο τρόπο να αισθανόμαστε κοντά χωρίς να χρειάζεται να είμαστε κοντά. Χωρίς κόπο, χωρίς υποχρεώσεις, χωρίς να χρειαστεί να ακούσουμε τα προβλήματα κάποιου άλλου ή να διακόψουμε τη βολή μας για να βοηθήσουμε.

Κι αν ένας ηλικιωμένος πέσει σήμερα στο διαμέρισμά του, πόσο θα χρειαστεί μέχρι να τον αναζητήσει κάποιος; Αν ένας άνθρωπος δίπλα μας υποφέρει, θα το αντιληφθούμε ή θα συνεχίσουμε να σκρολάρουμε στην οθόνη μας;

Δεν νοσταλγώ έναν εξιδανικευμένο κόσμο του χθες. Αναρωτιέμαι, όμως, πώς καταφέραμε να κάνουμε την αδιαφορία τόσο φυσιολογική και την ανθρώπινη προσέγγιση σχεδόν ανεπιθύμητη.

Έχουμε κάνει τον κόσμο μας ψηφιακά απέραντο, αλλά ανθρώπινα πολύ μικρότερο.

Και το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι μένουμε μόνοι. Είναι ότι έχουμε αρχίσει να θεωρούμε φυσιολογικό και να μη μας αναζητά κανείς, αλλά και να μην ψάχνουμε την πραγματική επαφή.

close menu