Νέα ενίσχυση του στόλου μη επανδρωμένων αεροσκαφών V-BAT για τον Ελληνικό Στρατό και το Πολεμικό Ναυτικό δρομολογείται μέσω του ΝΑΤΟ, καθώς ο Οργανισμός Υποστήριξης και Προμηθειών του ΝΑΤΟ (NSPA) ανέθεσε νέα παραγγελία στην αμερικανική Shield AI. Τα αεροσκάφη προορίζονται για αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών, με ιδιαίτερη έμφαση στο θαλάσσιο περιβάλλον του Αιγαίου. Η νέα προμήθεια έρχεται να επεκτείνει μια επιχειρησιακή δυνατότητα που έχει ήδη εισαχθεί στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των V-BAT είναι ότι μπορούν να απογειώνονται και να προσγειώνονται κατακόρυφα, χωρίς αεροδιάδρομο, ενώ η αυτονομία πτήσης τους ξεπερνά τις 12 ώρες, σύμφωνα με τα τεχνικά στοιχεία της κατασκευάστριας εταιρείας. Η ανακοίνωση της νέας παραγγελίας έγινε στις 11 Νοεμβρίου 2026. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί μέχρι στιγμής ούτε ο αριθμός των πρόσθετων αεροσκαφών ούτε η οικονομική αξία και το χρονοδιάγραμμα των παραδόσεων.
Η ανάθεση μέσω της NSPA πραγματοποιείται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας UAS Support Partnership του ΝΑΤΟ, η οποία επιτρέπει στις συμμετέχουσες χώρες να προμηθεύονται μη επανδρωμένα συστήματα και να εξασφαλίζουν την υποστήριξή τους σε βάθος χρόνου. Το μοντέλο αυτό προβλέπει κοινές διαδικασίες προμήθειας, τεχνική υποστήριξη, ανταλλακτικά, συντήρηση, εκπαίδευση και αναβαθμίσεις. Η Ελλάδα διατηρεί την κυριότητα και τον επιχειρησιακό έλεγχο των συστημάτων της. Η επιλογή μιας κοινής οικογένειας αεροσκαφών για τους δύο Κλάδους έχει ιδιαίτερη σημασία. Επιτρέπει την ενοποίηση διαδικασιών εκπαίδευσης και τεχνικής υποστήριξης, περιορίζει την πολυπλοκότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας και διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ χερσαίων και ναυτικών μονάδων. Για την ελληνική πλευρά, το ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός ευρύτερου δικτύου εναέριας επιτήρησης, το οποίο θα μπορεί να λειτουργεί από νησιά, παράκτιες εγκαταστάσεις και πλοία.
Πώς λειτουργεί το V-BAT
Το V-BAT της Shield AI ακολουθεί διαφορετική σχεδιαστική φιλοσοφία από τα συμβατικά drones. Διαθέτει έναν κλειστό δακτυλιοειδή αγωγό, στο εσωτερικό του οποίου βρίσκεται ο έλικας, επιτρέποντας στο αεροσκάφος να απογειώνεται και να προσγειώνεται κατακόρυφα. Μετά την απογείωση μεταβαίνει σε οριζόντια πτήση για την εκτέλεση της αποστολής του.
Τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά του περιλαμβάνουν:
- Αυτονομία πτήσης: Περισσότερες από 12 ώρες.
- Εκπέτασμα πτερύγων: 3,8 μέτρα.
- Ύψος: Περίπου 2,9 μέτρα.
- Ωφέλιμο φορτίο: Έως 18,1 κιλά.
- Κινητήρας: Μονοκινητήριο σύστημα βαρέος καυσίμου JP-5.
- Χώρος απογείωσης και προσγείωσης: Περίπου 4,6 x 4,6 μέτρα.
Η δυνατότητα λειτουργίας από πολύ περιορισμένους χώρους είναι κρίσιμη για τις ελληνικές γεωγραφικές συνθήκες. Ένα κατάλληλα εξοπλισμένο πλοίο ή μια μικρή νησιωτική εγκατάσταση μπορεί να αποτελέσει σημείο ανάπτυξης του συστήματος, χωρίς να απαιτούνται οι υποδομές ενός συμβατικού αεροδρομίου. Το αεροσκάφος μπορεί να μεταφέρει ηλεκτροοπτικούς και υπέρυθρους αισθητήρες, παρέχοντας εικόνα ημέρας και νύχτας. Οι δυνατότητές του αφορούν κυρίως αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και υποστήριξης στοχοποίησης.
Δοκιμή στη Μεσόγειο με 150 ώρες πτήσης
Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα της επιχειρησιακής αξιοποίησης του V-BAT καταγράφηκε το καλοκαίρι του 2026 στη Μεσόγειο.
Στο πλαίσιο πιλοτικού προγράμματος της Frontex και της ιταλικής Ακτοφυλακής, δύο αεροσκάφη V-BAT επιχειρούσαν από το περιπολικό πλοίο Dattilo. Στο διάστημα από τις 27 Ιουνίου έως τις 15 Ιουλίου συμπλήρωσαν συνολικά 150 ώρες πτήσης, πραγματοποιώντας αποστολές θαλάσσιας επιτήρησης. Οι πτήσεις έφτασαν σε αποστάσεις έως 150 χιλιομέτρων από το πλοίο, με μετάδοση ζωντανής εικόνας στο επιχειρησιακό σύστημα. Σε άσκηση έρευνας και διάσωσης στις 8 Ιουλίου, ένα από τα αεροσκάφη εντόπισε μικρό φουσκωτό σκάφος και συνέβαλε στον συντονισμό της επιχείρησης διάσωσης. Η συγκεκριμένη δοκιμή έχει ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς αποδεικνύει στην πράξη τη δυνατότητα αξιοποίησης του συστήματος από πλωτές μονάδες και τη διεύρυνση της περιοχής επιτήρησης χωρίς την ανάγκη συνεχούς παρουσίας επανδρωμένου αεροσκάφους.
Από τη δωρεά του 2025 στη διεύρυνση του ελληνικού στόλου. Η ελληνική αμυντική βιομηχανία στο οικοσύστημα της Shield AI
Η παρουσία των V-BAT στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις ξεκίνησε το 2025, όταν εντάχθηκαν επίσημα στον Ελληνικό Στρατό δύο συστήματα, αποτελούμενα συνολικά από τέσσερα αεροσκάφη. Η προμήθεια πραγματοποιήθηκε μέσω δωρεάς του Αθανάσιου Κ. Λασκαρίδη, ύψους έως 5,75 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Τον Ιούνιο του 2026 ανακοινώθηκε συμφωνία για την επέκταση του στόλου του Ελληνικού Στρατού, με στόχο την ενίσχυση της θαλάσσιας επιτήρησης στο Αιγαίο. Στη συνέχεια εγκρίθηκε πρόγραμμα προμήθειας δέκα επιπλέον συστημάτων, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 71 εκατ. ευρώ. Ο τότε σχεδιασμός προέβλεπε 20 αεροσκάφη, με 12 να προορίζονται για τον Στρατό Ξηράς και οκτώ για το Πολεμικό Ναυτικό, καθώς και τετραετή περίοδο υλοποίησης και διετή υποστήριξη. Τα στοιχεία αυτά αφορούν το προηγούμενο πρόγραμμα και δεν πρέπει να συγχέονται με τη νέα παραγγελία της NSPA, για την οποία δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη αριθμός αεροσκαφών. Η ανάπτυξη της παρουσίας της Shield AI στην Ελλάδα δεν περιορίζεται στην πώληση αεροσκαφών. Η εταιρεία έχει ανοίξει περιφερειακό γραφείο στην Αθήνα και έχει προχωρήσει σε συνεργασίες με ελληνικούς ομίλους και επιχειρήσεις.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η συνεργασία με τον EFA GROUP για την ανάπτυξη και ενσωμάτωση συστημάτων αυτόνομης λειτουργίας μέσω του λογισμικού Hivemind. Παράλληλα, η συμφωνία με την ALTUS-LSA αφορά την πιθανή ενσωμάτωση του ελληνικού συστήματος αναχαίτισης KMB Hunter στο V-BAT. Τον Οκτώβριο του 2026 ακολούθησε μνημόνιο συνεργασίας με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για το X-BAT, ένα διαφορετικό αεροσκάφος της Shield AI που βρίσκεται υπό ανάπτυξη. Η συνεργασία εξετάζει δυνατότητες ελληνικής συμμετοχής στην κατασκευή εξαρτημάτων, τη συναρμολόγηση, την εκπαίδευση και τη συντήρηση. Οι συμφωνίες αυτές δημιουργούν προοπτικές για συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα μη επανδρωμένων συστημάτων και λογισμικού αυτόνομης λειτουργίας. Η νέα παραγγελία V-BAT εντάσσεται σε μια ευρύτερη μεταβολή του τρόπου με τον οποίο οργανώνεται η επιτήρηση των ελληνικών συνόρων και θαλάσσιων περιοχών. Η πραγματική επιχειρησιακή της αξία, ωστόσο, δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των αεροσκαφών, αλλά από τη διαθεσιμότητά τους, την ενσωμάτωση των αισθητήρων στα κέντρα διοίκησης και την ικανότητα αξιοποίησης των πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο.
