Η πρώτη συνέντευξη Τύπου της GRDCA, με εκπροσώπηση του Διοικητικού Συμβουλίου από τον πρόεδρό της Αλέξανδρο Μπεχράκη, ανέδειξε τις προοπτικές της ελληνικής αγοράς Data Centers, τις επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη και τις επιφυλάξεις του κλάδου για το νέο θεσμικό πλαίσιο. Περίπου 30 MW είναι σήμερα η λειτουργούσα ισχύς, έναντι αιτημάτων σύνδεσης που φθάνουν τα 11 GW, ενώ ο στόχος της αγοράς τοποθετείται στα 210 MW μέσα στην επόμενη πενταετία.
Την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026, η Ελληνική Ένωση Κέντρων Δεδομένων (Greek Data Center Association – GRDCA) παραχώρησε συνέντευξη Τύπου, εκπροσωπούμενη από τον πρόεδρό της, Αλέξανδρο Μπεχράκη, εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου. Παρουσιάστηκαν η πορεία της αγοράς, οι επενδυτικές προοπτικές, οι ενεργειακές προκλήσεις και οι θέσεις της Ένωσης για τον νέο νόμο που ψηφίστηκε από τη Βουλή. Το επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα εκτιμάται δυνητικά σε 10 δισ. ευρώ, ενώ η αξία των εγκαταστάσεων που λειτουργούν ή βρίσκονται υπό κατασκευή προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η περιορισμένη διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ισχύος, οι αδειοδοτικές καθυστερήσεις και οι νέες οικονομικές υποχρεώσεις δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για τους επενδυτές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μέχρι τα μέσα του 2023 η ελληνική αγορά εμπορικών εγκαταστάσεων φιλοξενίας δεδομένων (colocation) διέθετε δυναμικότητα μόλις 6–7 MW. Σήμερα η λειτουργούσα ισχύς προσεγγίζει τα 30 MW, ενώ μαζί με τις εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής η συνολική δυναμικότητα εκτιμάται μεταξύ 40 και 60 MW. Η GRDCA τοποθετεί τον ρεαλιστικό στόχο της αγοράς στα 210 MW μέσα στα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια. Η επίτευξή του προϋποθέτει νέες ενεργειακές υποδομές, ολοκλήρωση των αδειοδοτήσεων και πραγματική ζήτηση για υπηρεσίες φιλοξενίας, cloud και υπολογιστική ισχύ τεχνητής νοημοσύνης. Η επενδυτική αξία των εγκαταστάσεων που λειτουργούν ή βρίσκονται υπό κατασκευή προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ. Το ενδεικτικό κόστος ανάπτυξης των βασικών υποδομών υπολογίζεται περίπου σε 10 εκατ. ευρώ ανά MW, χωρίς να περιλαμβάνεται ο ιδιαίτερα δαπανηρός πληροφοριακός και υπολογιστικός εξοπλισμός. Το δυνητικό επενδυτικό ενδιαφέρον των 10 δισ. ευρώ δεν αντιστοιχεί σε εγκεκριμένα ή χρηματοδοτημένα έργα, αλλά αποτυπώνει τις προοπτικές που διαμορφώνονται στην αγορά.
Τα 11 GW αιτημάτων. Το πρόβλημα της ηλεκτρικής ισχύος. Ο νέος νόμος και οι τέσσερις βασικές υποχρεώσεις
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της παρουσίασης αφορά τα αιτήματα σύνδεσης Data Centers στο ηλεκτρικό δίκτυο, τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία της GRDCA, έχουν φθάσει περίπου τα 11 GW. Το μέγεθος αυτό απέχει δραματικά από τα περίπου 30 MW λειτουργούσας ισχύος. Δεν αντιστοιχεί, όμως, σε ώριμες επενδύσεις. Στα αιτήματα περιλαμβάνονται σχέδια που δεν έχουν εξασφαλίσει χρηματοδότηση, πελάτες ή τις αναγκαίες προϋποθέσεις υλοποίησης. Η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου από αιτήματα αμφίβολης ωριμότητας περιορίζει τη δυνατότητα πραγματικών επενδυτών να εξασφαλίσουν ισχύ. Η GRDCA αναγνωρίζει την ανάγκη εξορθολογισμού, επισημαίνει όμως ότι πρέπει να υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ ανενεργών αιτήσεων και επενδύσεων που διαθέτουν χρηματοδότηση, αδειοδοτήσεις και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα κατασκευής. Το νέο θεσμικό πλαίσιο για τη σύνδεση των Data Centers στο ηλεκτρικό σύστημα ψηφίστηκε από τη Βουλή στις 11 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο νομοθετικής παρέμβασης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Οι βασικές προβλέψεις είναι:
- Εγγυητική επιστολή 200.000 ευρώ ανά MW: Για εγκατάσταση 100 MW η εγγυητική ανέρχεται σε 20 εκατ. ευρώ, ενώ για 200 MW φθάνει τα 40 εκατ. ευρώ.
- Κάλυψη του 60% της κατανάλωσης από ΑΠΕ: Προβλέπεται κάλυψη τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης από νέους σταθμούς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υπό τους όρους του νόμου.
- Κόστος σύνδεσης: Οι επενδυτές αναλαμβάνουν το κόστος σύνδεσης και τις αναγκαίες ενισχύσεις του ηλεκτρικού συστήματος που προκαλούνται αποκλειστικά από τη σύνδεσή τους.
- Ετήσιο ανταποδοτικό τέλος: Το ποσό διαμορφώνεται, σύμφωνα με την τελική κοινοβουλευτική εξέλιξη, σε 20.000 ευρώ ανά MW μέγιστης ισχύος. Για ένα Data Center 100 MW αντιστοιχεί σε ετήσια επιβάρυνση 2 εκατ. ευρώ.
Επιπλέον, προβλέπονται αυστηρότερα κριτήρια οικονομικής και επενδυτικής επάρκειας, καθώς και δημιουργία Μητρώου Κέντρων Δεδομένων στη ΡΑΑΕΥ. Στόχος είναι να περιοριστούν οι αιτήσεις που δεσμεύουν ηλεκτρική ισχύ χωρίς πραγματική δυνατότητα υλοποίησης και να συνδεθεί η ανάπτυξη των εγκαταστάσεων με συγκεκριμένες ενεργειακές και περιβαλλοντικές υποχρεώσεις.
Οι ενστάσεις της GRDCA για τις νέες επιβαρύνσεις
Η Ένωση αναγνωρίζει την ανάγκη αυστηρότερων κανόνων, διαφωνεί όμως με επιμέρους ρυθμίσεις, εκτιμώντας ότι ενδέχεται να επιβαρύνουν δυσανάλογα τις ώριμες επενδύσεις.
Οι βασικές θέσεις της αφορούν:
- Το ετήσιο τέλος: Ζητά την επανεξέταση της επιβάρυνσης των 20.000 ευρώ ανά MW, η οποία δημιουργεί μόνιμο λειτουργικό κόστος ανεξάρτητα από τον βαθμό αξιοποίησης της εγκατάστασης.
- Την εγγυητική επιστολή: Προτείνει σταδιακή απομείωση των 200.000 ευρώ ανά MW, ανάλογα με την πρόοδο της επένδυσης και την επίτευξη συγκεκριμένων οροσήμων.
- Την υποχρέωση για ΑΠΕ: Ζητά μεγαλύτερη ευελιξία στην αξιοποίηση πράσινης ενέργειας, μέσω διμερών συμβάσεων αγοράς ενέργειας (PPAs), Εγγυήσεων Προέλευσης και συστημάτων αποθήκευσης.
- Τη μεταβατική περίοδο: Προτείνει περίοδο 18–24 μηνών για την ολοκλήρωση των απαιτούμενων ενεργειακών επενδύσεων.
- Το κόστος σύνδεσης: Ζητά να διαχωρίζονται τα έργα που εξυπηρετούν αποκλειστικά ένα Data Center από τις ευρύτερες ενισχύσεις του δικτύου που ωφελούν περισσότερους χρήστες.
- Τις υφιστάμενες επενδύσεις: Ζητά προστασία των έργων που έχουν ήδη εξασφαλίσει προσφορές σύνδεσης ή έχουν προχωρήσει σε σημαντικές επενδυτικές δεσμεύσεις.
Η κριτική της GRDCA δεν αφορά την ανάγκη ελέγχου των αιτήσεων, αλλά τον κίνδυνο να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο ανενεργά σχέδια και επενδύσεις που έχουν ήδη περάσει σε πραγματική φάση υλοποίησης.
Η οικονομική προστιθέμενη αξία. Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η Ελλάδα ως περιφερειακός ψηφιακός κόμβος
Η Ένωση υποστηρίζει ότι η οικονομική επίδραση των Data Centers υπερβαίνει κατά πολύ την κατασκευή και τη λειτουργία των εγκαταστάσεων.Σύμφωνα με μελέτη της IDC Research Services που παρουσιάστηκε από την GRDCA, κάθε 1 εκατ. ευρώ επένδυσης σε υποδομές Data Centers εκτιμάται ότι δημιουργεί συνολική οικονομική αξία 8,23 εκατ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας. Παράλληλα, κάθε άμεση θέση εργασίας υποστηρίζει περίπου 6,5 επιπλέον θέσεις στην ευρύτερη οικονομία.Η προστιθέμενη αξία αφορά τις κατασκευές, τις τηλεπικοινωνίες, τις υπηρεσίες cloud, την κυβερνοασφάλεια, το λογισμικό και την τεχνητή νοημοσύνη. Η ανάπτυξη εγχώριων υποδομών ενισχύει επίσης την ψηφιακή κυριαρχία, καθώς επιτρέπει τη φιλοξενία δεδομένων και την εκτέλεση κρίσιμων υπολογιστικών εργασιών εντός της χώρας.
Στο περιβαλλοντικό σκέλος, η GRDCA επισημαίνει ότι η ελληνική αγορά παραμένει μικρή σε σχέση με τις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές. Για το 2024, η κατά κεφαλήν κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από Data Centers στην Ελλάδα αναφέρεται σε περίπου 6 kWh, έναντι 51 kWh στον παγκόσμιο μέσο όρο, 60 kWh στην Ισπανία, 72 kWh στην Ιταλία και 216 kWh στη Γερμανία. Η μελλοντική ανάπτυξη, ωστόσο, απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό για την ενέργεια και το νερό. Τα σύγχρονα συστήματα ψύξης, τα κλειστά κυκλώματα, η αξιοποίηση ΑΠΕ και η αποθήκευση μπορούν να περιορίσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, με την αξιολόγηση να πρέπει να γίνεται ανά εγκατάσταση και περιοχή.
Η γεωγραφική θέση της χώρας, οι τηλεπικοινωνιακές διασυνδέσεις και τα υποθαλάσσια καλώδια δημιουργούν προϋποθέσεις για την προσέλκυση διεθνών επενδύσεων. Η Αττική συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη δραστηριότητα, ενώ η Θεσσαλονίκη, η Κρήτη και η Δυτική Μακεδονία προσελκύουν ενδιαφέρον για νέες εγκαταστάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το σχεδιαζόμενο Data Center της ΔΕΗ σε συνεργασία με την Amazon Web Services στον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης, ισχύος έως 300 MW, το οποίο βρίσκεται σε διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
Η ανάπτυξη τέτοιων υποδομών μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, δημιουργώντας νέες δυνατότητες για υπηρεσίες cloud, τεχνητή νοημοσύνη και διεθνή ψηφιακή διασύνδεση. Ο νέος νόμος επιχειρεί να περιορίσει τις μη ώριμες αιτήσεις και να επιβάλει αυστηρότερα οικονομικά και ενεργειακά κριτήρια. Η εφαρμογή του θα δείξει εάν θα απελευθερωθεί ηλεκτρικός χώρος για πραγματικές επενδύσεις ή εάν οι νέες επιβαρύνσεις θα επιβραδύνουν και ώριμα έργα.
Το πραγματικό κριτήριο δεν είναι πόσα GW έχουν ζητηθεί, αλλά πόσα MW θα κατασκευαστούν, πόση υπολογιστική ισχύς θα λειτουργήσει και ποιες νέες ψηφιακές υπηρεσίες θα αναπτυχθούν στην Ελλάδα. Η πρόκληση για την πολιτεία είναι να εξασφαλίσει την ενεργειακή και περιβαλλοντική βιωσιμότητα των επενδύσεων, χωρίς να αποθαρρύνει τα ώριμα επενδυτικά σχέδια. Η ανάπτυξη των Data Centers δεν αφορά απλώς νέες εγκαταστάσεις, αλλά τη θέση που θα καταλάβει η Ελλάδα στην επόμενη γενιά της ευρωπαϊκής ψηφιακής οικονομίας.
