Λίγοι θυμούνται σήμερα τη Bull στην ελληνική αγορά Πληροφορικής, όμως για δεκαετίες η γαλλική δημόσια εταιρεία κατασκευής συστημάτων υπολογιστών μεγάλης κλίμακας, ήταν από τα σημαντικότερα της ευρωπαϊκής πληροφορικής. Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1931 στη Γαλλία, ξεκινώντας από τις μηχανές μηχανογράφησης και εξελίχθηκε σε έναν από τους βασικούς ευρωπαϊκούς κατασκευαστές υπολογιστικών συστημάτων. Το εργοστάσιό της στο Angers, που άνοιξε το 1963, εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα παραγωγής υπολογιστών στην Ευρώπη. Η Bull δεν ήταν απλώς ένας ακόμη κατασκευαστής υπολογιστών. Για τη Γαλλία και την Ευρώπη αποτέλεσε επί δεκαετίες μέρος της προσπάθειας να υπάρχει ευρωπαϊκή τεχνολογική και βιομηχανική βάση απέναντι στην αμερικανική κυριαρχία της IBM και, αργότερα, των μεγάλων αμερικανικών εταιρειών πληροφορικής. Η ιστορία της συνδέθηκε με την τεχνολογική αυτονομία της Γαλλίας, ακόμη και σε κρίσιμους τομείς που άγγιζαν την εθνική άμυνα και την βιομηχανία πυρηνικής ενέργειας. Το 1982 η Bull εθνικοποιήθηκε από το γαλλικό κράτος, ενώ στη δεκαετία του 2000 στράφηκε δυναμικά στους υπερυπολογιστές. Η εταιρεία πέρασε αργότερα στην Atos και στη συνέχεια στην Eviden, με τη δραστηριότητα της Bull να συνεχίζεται στον χώρο των υπερυπολογιστών, της τεχνητής νοημοσύνης και της κβαντικής πληροφορικής. Στις 31 Μαρτίου 2026, όμως, η Bull επέστρεψε υπό τον πλήρη έλεγχο του γαλλικού κράτους, καθώς ολοκληρώθηκε η εξαγορά του 100% της δραστηριότητας Advanced Computing της Atos, με αξία συναλλαγής που ξεπέρασε τα 400 εκατ. ευρώ. Τώρα η ξεχασμένη Bull κάνει μία δυνατή προσπάθεια να επιστρέψει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής τεχνολογικής συζήτησης. Η εταιρεία διπλασιάζει την παραγωγή υπερυπολογιστών στο εργοστάσιο του Angers, επενδύοντας 80 εκατ. ευρώ. Η παραγωγή αυξάνεται από έξι σε 12 racks τον μήνα, με δυνατότητα να φθάσει τα 24 το 2027, καθώς αυξάνεται η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ που απαιτεί η τεχνητή νοημοσύνη.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία: η Bull διαθέτει σήμερα τη μοναδική βιομηχανική εγκατάσταση στην Ευρώπη που μπορεί να συναρμολογεί υπερυπολογιστές μεγάλης κλίμακας. Και η Γαλλία, έχοντας πλέον τον πλήρη έλεγχό της, επιλέγει να διατηρήσει στο ευρωπαϊκό έδαφος όχι μόνο την τεχνογνωσία, αλλά και την παραγωγική ικανότητα που βρίσκεται πίσω από τους υπερυπολογιστές και την AI.
Από τον JUPITER στο LUMI-AI
Το Angers είναι η μοναδική βιομηχανική εγκατάσταση στην Ευρώπη που μπορεί να συναρμολογεί υπερυπολογιστές μεγάλης κλίμακας. Η νέα εγκατάσταση διαθέτει συνολικά 20.000 τ.μ., από τα οποία 10.700 τ.μ. είναι χώροι παραγωγής. Η επέκταση διπλασιάζει την παραγωγική δυναμικότητα και αυξάνει κατά 30% την παραγωγικότητα. Η συνολική ανακατασκευή του χώρου αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028. Στο Angers κατασκευάζονται ήδη μερικά από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά συστήματα. Η Alice Recoque, με 94 racks, προορίζεται για το γαλλικό CEA CEA (Commissariat à l’énergie atomique et aux énergies alternatives – Γαλλικός Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας και Εναλλακτικών Ενεργειών), ενώ το LUMI-AI στη Φινλανδία, ύψους 388 εκατ. ευρώ, είναι το μεγαλύτερο συμβόλαιο στην ιστορία της Bull. Θα αυξήσει κατά δέκα φορές την υπολογιστική δυνατότητα για AI και σχεδόν θα διπλασιάσει την ισχύ HPC του σημερινού LUMI. Για την Γερμανία, η Bull κατασκευάζει το JUPITER στο Jülich, τον πρώτο ευρωπαϊκό exascale υπερυπολογιστή. Το σύστημα βρισκόταν στην πέμπτη θέση του καταλόγου TOP500 τον Ιούνιο του 2026 και αποτελεί τη βάση για το JUPITER AI Factory. Η Bull έχει κερδίσει 15 από τους 18 διαγωνισμούς του EuroHPC, (Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τους υπερυπολογιστές και την υπολογιστική υψηλών επιδόσεων. European High Performance Computing Joint Undertaking ή EuroHPC JU) στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος περίπου 7 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη υπερυπολογιστικών υποδομών την περίοδο 2021-2027. Η δραστηριότητα δεν περιορίζεται στην Ευρώπη. Η Airbus έχει εγκαταστήσει υπερυπολογιστές της Bull στην Τουλούζη και το Αμβούργο, με αποτέλεσμα να τριπλασιάσει την υπολογιστική της δυνατότητα για προσομοιώσεις. Παράλληλα, η γαλλική OVHcloud (εταιρεία και ο μεγαλύτερος ευρωπαϊκός πάροχος cloud) και η ιταλική Domyn (εταιρεία AI, πρώην iGenius, με έδρα το Μιλάνο. Αναπτύσσει μεγάλα γλωσσικά μοντέλα και λύσεις «κυρίαρχης» AI για επιχειρήσεις και κρίσιμους τομείς) επιχειρούν να εκπαιδεύσουν μοντέλα AI μεγάλης κλίμακας πάνω στην υποδομή του JUPITER.
Γαλλία – Τσεχία – Γερμανία και Φινλανδία: ένα ευρωπαϊκό βιομηχανικό δίκτυο
Πίσω από το Angers βρίσκεται πλέον ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό δίκτυο. Η Bull και η Foxconn θα κατασκευάζουν στην Τσεχία συστήματα NVIDIA NVL, τα οποία θα ολοκληρώνονται και θα ελέγχονται στο Angers. Παράλληλα, η Bull αναπτύσσει το Open Factory, με στόχο τη βιομηχανοποίηση υποδομών για AI, προηγμένους υπολογιστές και κβαντικές τεχνολογίες, αλλά και την υποστήριξη ευρωπαϊκών των AI GigaFactories, neoclouds και υβριδικών αρχιτεκτονικών HPC/quantum. Στα συστήματά της χρησιμοποιούνται NVIDIA, AMD και Intel, αλλά και ευρωπαϊκές τεχνολογίες. Η Bull ενσωματώνει τον ευρωπαϊκά σχεδιασμένο επεξεργαστή Rhea1 της SiPearl. Το ποσοστό ευρωπαϊκής προέλευσης των εξαρτημάτων έχει αυξηθεί περίπου στο 70%, από 20%-30% πριν από πέντε χρόνια. Η μνήμη παραμένει μία από τις βασικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής αλυσίδας. Η Bull έχει έσοδα περίπου 720 εκατ. ευρώ, 3.000 εργαζομένους και δραστηριότητα σε 32 χώρες. Διαθέτει περισσότερα από 1.600 διπλώματα ευρεσιτεχνίας και επενδύει το 13% των εσόδων της στην έρευνα και ανάπτυξη. Είναι ο δεύτερος ευρωπαϊκός παίκτης στην κβαντική τεχνολογία, με 137 πατέντες, ενώ διαθέτει 59 συστήματα στην κατάταξη TOP500, περισσότερους από 300 πιστοποιημένους ειδικούς AI και πάνω από 300 έργα Enterprise AI.
Η Bull είχε γράψει ξεχωριστή ιστορία στην Ελλάδα
Η Bull είχε ισχυρή παρουσία στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στον δημόσιο τομέα, από τη δεκαετία του 1990 έως τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Κεντρικό έργο ήταν το TAXIS. Η υλοποίησή του ξεκίνησε στις 30 Σεπτεμβρίου 1997 και ολοκληρώθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2001. Στην κοινοπραξία συμμετείχαν μεταξύ άλλων η Bull, η Siemens-Nixdorf και η Olivetti. Το τότε TAXIS αφορούσε την πληροφορική υποστήριξη των φορολογικών υπηρεσιών και των κεντρικών λειτουργιών του υπουργείου Οικονομικών, τη φορολογική ελεγκτική διαδικασία και τη βελτίωση των υπηρεσιών και των φορολογικών εσόδων. Οι βετεράνοι την Πληροφορικής δεν πρέπει να έχουν λησμονήσει τον Μάρκο Βουτσίνο, διευθυντή Δημοσίων Έργων της Bull Greece, που είχε καθοριστικό ρόλο στην ανάθεση του έργου, το οποίο είχε αναφερθεί με προϋπολογισμό 10 δισ. δραχμών, περίπου 30 εκατ. ευρώ, που ήταν για χρόνια ήταν το μεγαλύτερο έργο πληροφορικής στην Ευρώπη (καμία σύγκριση με τους σημερινούς προϋπολογισμούς!). Το TAXIS αποτέλεσε τη βάση για την πληροφορική υποστήριξη των φορολογικών υπηρεσιών και τη δημιουργία του πρώτου ισχυρού πληροφοριακού κέντρου στην Γεν. Γραμμ. Πληροφορικών Συστημάτων στην Καλλιθέα. Η Bull συνέχισε να έχει παρουσία στην Ελλάδα και τα επόμενα χρόνια. Αργότερα η εταιρεία, με την γνωστή μορφή της, αποχώρησε από την ελληνική αγορά και συνέχισε με την επωνυμία Bull IT and Telecommunications Services SA, 100% θυγατρική της Atos, πριν από την επαναφορά της Bull υπό τον πλήρη έλεγχο του γαλλικού Δημοσίου το 2026.
Η Bull της δεκαετίας του 1990 ήταν μεγάλος προμηθευτής πληροφοριακών συστημάτων για το Δημόσιο. Η Bull του 2026 αποτελεί μέρος της νέας ευρωπαϊκής βιομηχανικής προσπάθειας να κατασκευάζονται στην Ευρώπη οι υποδομές πάνω στις οποίες θα στηριχθεί η επόμενη γενιά υπολογιστών και εφαρμογών AI. Ο ανταγωνισμός δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος θα δημιουργήσει το καλύτερο μοντέλο. Θα κριθεί και από το ποιος θα διαθέτει τους υπερυπολογιστές, τα chips, τα data centers, την ενέργεια και, κυρίως, τη βιομηχανική ικανότητα να τα σχεδιάζει, να τα κατασκευάζει και να τα ελέγχει.
Και σε αυτή τη νέα εποχή η Γαλλία κάνει μια πολύ συγκεκριμένη επιλογή: Να έχει δική της βιομηχανία για τους υπερυπολογιστές και τις υποδομές που επιτρέπουν διακριτή πορεία στην AI. Δεν περιορίζεται στη δική της αγορά. Πιέζει σε ευρωπαϊκό επίπεδο για μεγαλύτερη συμμετοχή στους υπερυπολογιστές, στα chips, στο cloud και στις υποδομές AI, επιδιώκοντας να περιοριστεί η εξάρτηση της Ευρώπης ξένες τεχνολογίες.
