Έρευνα & Καινοτομία

ΕΛΚΑΚ: 113,6 εκατ. ευρώ χρηματοδοτήσεις, 4,08 εκατ. ευρώ συμβασιοποιημένα έργα και προκηρύξεις 88,4 εκατ. ευρώ

Την πρώτη οικονομική του χρήση, διάρκειας 19 μηνών, ολοκλήρωσε το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), καταγράφοντας συνολικά έσοδα 1,79 εκατ. ευρώ και καθαρή ζημία 252.053 ευρώ. Στο διάστημα από τις 6 Ιουνίου 2024 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, ο νέος φορέας προχώρησε στη συγκρότηση της οργανωτικής του δομής, στην ανάπτυξη των λειτουργικών υποδομών και στην ενεργοποίηση των πρώτων χρηματοδοτικών διαδικασιών για έργα έρευνας και ανάπτυξης. Η οικονομική εικόνα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι εισπραχθείσες χρηματοδοτήσεις και οι τόκοι ανήλθαν σε 113,62 εκατ. ευρώ, ενώ οι εκταμιεύσεις προς αναδόχους έργων έρευνας και ανάπτυξης διαμορφώθηκαν σε 2,17 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, έχουν συμβασιοποιηθεί τέσσερα έργα συνολικού προϋπολογισμού 4,08 εκατ. ευρώ, ενώ έχουν δημοσιευθεί οκτώ προκηρύξεις συνολικού προϋπολογισμού 88,4 εκατ. ευρώ. Τα μεγέθη αυτά αποτυπώνουν διαφορετικά στάδια της δραστηριότητας του ΕΛΚΑΚ και πρέπει να διαβάζονται χωριστά. Οι χρηματοδοτήσεις αφορούν τους πόρους που εισέρρευσαν στον φορέα, οι συμβάσεις τα έργα που έχουν ανατεθεί και οι εκταμιεύσεις τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί στους αναδόχους.

Τέσσερα συμβασιοποιημένα έργα και οκτώ προκηρύξεις 88,4 εκατ. ευρώ

Στο πεδίο των Εθνικών Έργων Έρευνας και Ανάπτυξης, τα στοιχεία καταγράφουν τέσσερα συμβασιοποιημένα έργα, συνολικού προϋπολογισμού 4,08 εκατ. ευρώ, καθώς και οκτώ δημοσιευμένες προκηρύξεις, συνολικού προϋπολογισμού 88,4 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για δύο διαφορετικές κατηγορίες δραστηριότητας. Τα 4,08 εκατ. ευρώ αφορούν έργα για τα οποία έχουν υπογραφεί συμβάσεις, ενώ τα 88,4 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στον συνολικό προϋπολογισμό των οκτώ δημοσιευμένων προκηρύξεων. Δεν πρόκειται για συμβασιοποι ημένα έργα ούτε για ποσό που έχει ήδη εκταμιευθεί. Η διάκριση έχει σημασία για την αποτύπωση της πραγματικής προόδου του φορέα. Η δημοσίευση μιας προκήρυξης αποτελεί το πρώτο βήμα για την προσέλκυση προτάσεων και την επιλογή αναδόχων, η συμβασιοποίηση ακολουθεί την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας, ενώ οι εκταμιεύσεις συνδέονται με την υλοποίηση των συμβατικών υποχρεώσεων.

Τα συνολικά έσοδα της εταιρείας ανήλθαν σε περίπου 1,79 εκατ. ευρώ. Από αυτά, 53.537,50 ευρώ προέρχονταν από τον κύκλο εργασιών και περίπου 1,73 εκατ. ευρώ από λοιπά λειτουργικά έσοδα. Τα συνολικά λειτουργικά έξοδα διαμορφώθηκαν σε περίπου 2,066 εκατ. ευρώ. Οι αμοιβές και τα έξοδα προσωπικού ανήλθαν σε 674.268,72 ευρώ, ενώ τα λοιπά λειτουργικά έξοδα έφτασαν περίπου τα 1,266 εκατ. ευρώ. Το λειτουργικό αποτέλεσμα ήταν ζημιογόνο κατά 274.780,24 ευρώ. Με την προσθήκη χρηματοοικονομικών εξόδων 48.693,93 ευρώ, η ζημία προ φόρων διαμορφώθηκε σε 323.454,41 ευρώ. Μετά την αναγνώριση φορολογικής ωφέλειας, η καθαρή ζημία της χρήσης ανήλθε σε 252.053,44 ευρώ. Η οικονομική αυτή εικόνα αφορά την εταιρική λειτουργία του ΕΛΚΑΚ και πρέπει να διαβάζεται χωριστά από τα κεφάλαια που διαχειρίζεται για τη χρηματοδότηση αμυντικών έργων.

Διαθέσιμα 109,8 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2025. Η στελέχωση και το κόστος λειτουργίας

Σημαντική είναι και η εικόνα της χρηματοοικονομικής θέσης της εταιρείας. Το σύνολο του ενεργητικού στις 31 Δεκεμβρίου 2025 ανερχόταν σε περίπου 112,2 εκατ. ευρώ, ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα διαμορφώθηκαν σε 109,8 εκατ. ευρώ. Τα ίδια κεφάλαια ανήλθαν σε περίπου 1,2 εκατ. ευρώ, με μετοχικό κεφάλαιο 1,5 εκατ. ευρώ, το οποίο μειώθηκε από τις ζημίες της πρώτης χρήσης. Η διατήρηση σημαντικών διαθεσίμων συνδέεται με τον ρόλο του ΕΛΚΑΚ ως φορέα διαχείρισης χρηματοδοτήσεων. Το ζητούμενο πλέον είναι η προοδευτική αξιοποίησή τους μέσα από τις διαδικασίες επιλογής, συμβασιοποίησης και υλοποίησης των έργων. Στο τέλος της πρώτης οικονομικής περιόδου, το ΕΛΚΑΚ απασχολούσε 67 άτομα, εκ των οποίων τα 64 ήταν στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Η στελέχωση αποτέλεσε βασικό μέρος της οργανωτικής συγκρότησης του νέου φορέα. Ωστόσο, υπάρχει μία ακόμη παράμετρος στην αποτίμηση του κόστους. Η μισθοδοσία των στρατιωτικών στελεχών που έχουν διατεθεί στο ΕΛΚΑΚ καλύπτεται απευθείας από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και δεν περιλαμβάνεται στο σύνολό της στις εταιρικές δαπάνες προσωπικού. Επομένως, τα 674.268,72 ευρώ που εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις δεν αποτελούν από μόνα τους πλήρη αποτύπωση του συνολικού κόστους στελέχωσης του φορέα για το Δημόσιο.

Η αποστολή του ΕΛΚΑΚ είναι να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη εγχώριων αμυντικών τεχνολογιών, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ της αμυντικής βιομηχανίας, των επιχειρήσεων τεχνολογίας, των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων. Στο πεδίο αυτό εντάσσονται τα μη επανδρωμένα συστήματα, οι τεχνολογίες επιτήρησης, οι εφαρμογές κυβερνοασφάλειας, τα πληροφοριακά συστήματα και οι διαστημικές τεχνολογίες. Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα αξιοποίησης τεχνολογιών διττής χρήσης, δηλαδή λύσεων που μπορούν να εφαρμοστούν τόσο στην άμυνα όσο και στην πολιτική οικονομία. Για την ελληνική βιομηχανία, η λειτουργία του ΕΛΚΑΚ δημιουργεί ένα νέο κανάλι πρόσβασης σε χρηματοδότηση και σε έργα με συγκεκριμένες επιχειρησιακές ανάγκες. Το ζητούμενο είναι η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών και ερευνητικών ομάδων όχι μόνο στην ανάπτυξη πρωτοτύπων, αλλά και στην παραγωγή τεχνολογιών που μπορούν να περάσουν σε πραγματική χρήση.

Η πρώτη περίοδος ήταν οργανωτική – Τώρα αρχίζει η αξιολόγηση

Η πρώτη οικονομική χρήση του ΕΛΚΑΚ, υπό την ηγεσία του Παντελή Τζωρτζάκη, ο οποίος πρόσφατα αποχώρησε, πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τις συνθήκες υπό τις οποίες δημιουργήθηκε. Η περίοδος από τον Ιούνιο του 2024 έως το τέλος του 2025 ήταν ουσιαστικά μια περίοδος συγκρότησης της εταιρείας, στελέχωσης, ανάπτυξης των λειτουργικών υποδομών και οργάνωσης του πλαισίου διαχείρισης των χρηματοδοτήσεων. Η δημιουργία ενός νέου φορέα με εξειδικευμένη αποστολή, διαδικασίες αξιολόγησης και χρηματοδοτικά εργαλεία απαιτούσε δύσκολο και πρωτόγνωρο αρχικό στάδιο προετοιμασίας. Υπό αυτό το πρίσμα, η περιορισμένη αρχική συμβασιοποίηση και οι εκταμιεύσεις της πρώτης χρήσης είναι σε σημαντικό βαθμό συνδεδεμένες με τον χαρακτήρα της συγκεκριμένης περιόδου και δεν συνιστούν από μόνες τους ένδειξη αποτυχίας. Η οργανωτική προετοιμασία ήταν αναγκαία προϋπόθεση για να μπορέσει το ΕΛΚΑΚ να αναλάβει τον ρόλο του. Από εδώ και πέρα, όμως, η αξιολόγηση περνά σε διαφορετική βάση. Η αύξηση των συμβασιοποιημένων έργων, η πρόοδος των ερευνητικών προγραμμάτων, οι παραδόσεις τεχνολογικών λύσεων και η αξιοποίησή τους από τις Ένοπλες Δυνάμεις θα αποτελέσουν τα ουσιαστικά κριτήρια της πορείας του. Η επόμενη περίοδος πρέπει να είναι περίοδος παραγωγής αποτελεσμάτων. Εκεί θα κριθεί αν τα σημαντικά κεφάλαια που έχουν συγκεντρωθεί μπορούν να μετατραπούν σε εγχώρια τεχνογνωσία, ισχυρότερη αμυντική βιομηχανία και τεχνολογική αυτονομία για τη χώρα.

close menu