Μια νέα ψηφιακή διαδικασία για την καταγραφή, αξιολόγηση και παρακολούθηση καταγγελιών πολιτών και επιχειρήσεων κατά δημόσιων υπηρεσιών και υπαλλήλων σχεδιάζεται να ενεργοποιηθεί μέσω της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα ενιαίο κανάλι αναφοράς περιστατικών, από προβλήματα εξυπηρέτησης και διοικητικές καθυστερήσεις έως συμπεριφορές που ενδέχεται να συνδέονται με κακοδιοίκηση, παραβάσεις καθήκοντος ή διαφθορά. Η νέα πλατφόρμα θα επιτρέπει στους πολίτες και στις επιχειρήσεις να καταγράφουν συγκεκριμένα περιστατικά που αντιμετωπίζουν κατά τη συναλλαγή τους με το Δημόσιο, χωρίς να χρειάζεται να αναζητούν διαφορετικές διαδικασίες ανάλογα με τον φορέα ή την υπηρεσία στην οποία απευθύνονται. Η υποβολή θα αφορά επώνυμες καταγγελίες, με προηγούμενη ταυτοποίηση του χρήστη μέσω των κρατικών μητρώων, ενώ για τις επιχειρήσεις η διαδικασία θα πραγματοποιείται από τους νόμιμους εκπροσώπους τους.
Το περιεχόμενο των αναφορών θα περιλαμβάνει την υπηρεσία στην οποία σημειώθηκε το περιστατικό, τον χρόνο εκδήλωσής του, τα στοιχεία των εμπλεκομένων, εφόσον είναι διαθέσιμα, καθώς και αναλυτική περιγραφή και τυχόν αποδεικτικό υλικό. Με αυτόν τον τρόπο, η καταγγελία θα αποκτά συγκεκριμένο διοικητικό αποτύπωμα και θα μπορεί να αξιολογείται με βάση τα πραγματικά στοιχεία που συνοδεύουν την υπόθεση. Το σημαντικότερο στοιχείο της νέας διαδικασίας είναι η δυνατότητα ψηφιακής παρακολούθησης της καταγγελίας. Με την υποβολή της θα εκδίδεται αριθμός καταχώρισης και χρονοσήμανση, ώστε ο ενδιαφερόμενος να μπορεί να παρακολουθεί την εξέλιξή της και να γνωρίζει σε ποιο στάδιο βρίσκεται η εξέταση. Πρόκειται για μια αλλαγή που επιχειρεί να περιορίσει το φαινόμενο των αναφορών οι οποίες καταλήγουν σε διοικητικά γραφεία χωρίς σαφή ενημέρωση για την τύχη τους.
Στη διαχείριση των υποθέσεων θα έχουν ενεργό ρόλο οι Σύμβουλοι Ακεραιότητας, οι οποίοι στελεχώνουν τα αντίστοιχα γραφεία στα υπουργεία. Η αρμοδιότητά τους θα είναι η παραλαβή και αρχική αξιολόγηση των καταγγελιών, καθώς και η προώθησή τους στις υπηρεσίες που έχουν την ευθύνη διερεύνησης. Ανάλογα με τη σοβαρότητα και τη φύση του περιστατικού, θα ακολουθούν πειθαρχικές διαδικασίες ή διαβίβαση σε αρμόδιες ελεγκτικές και δικαστικές αρχές. Στο πλαίσιο αυτό, οι αναφορές θα μπορούν να καταλήγουν στους πειθαρχικούς προϊσταμένους, στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας ή στις εισαγγελικές αρχές, εφόσον προκύπτουν ενδείξεις για σοβαρές παραβάσεις ή ποινικά αδικήματα. Παράλληλα, προβλέπεται η ασφαλής διαχείριση των συνοδευτικών εγγράφων, με κρυπτογραφημένη μεταφορά δεδομένων, ώστε να προστατεύεται το περιεχόμενο και η εμπιστευτικότητα της διαδικασίας. Η δημιουργία ενός οργανωμένου μηχανισμού καταγγελιών συνδέεται και με τον όγκο των αναφορών που ήδη καταγράφονται σε δημόσιες υπηρεσίες. Ενδεικτικά, στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχουν καταγραφεί περισσότερες από 11.170 καταγγελίες για ζητήματα που αφορούν υπαλλήλους και στελέχη της, με τις 9.293 να έχουν υποβληθεί ανώνυμα. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την έκταση του φαινομένου, αλλά και την ανάγκη να υπάρχει ένας μηχανισμός που να διαχωρίζει τις απλές αναφορές από τις υποθέσεις που απαιτούν ουσιαστική διερεύνηση.
Οι έλεγχοι που έχουν πραγματοποιηθεί έχουν οδηγήσει σε υποθέσεις με περιουσιακά στοιχεία υπαλλήλων, πειθαρχικές παραβάσεις και ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα, με τις σχετικές υποθέσεις να διαβιβάζονται στις αρμόδιες υπηρεσίες. Η νέα πλατφόρμα καλείται, επομένως, να λειτουργήσει όχι απλώς ως ψηφιακό γραμματοκιβώτιο καταγγελιών, αλλά ως μηχανισμός διοικητικής ιχνηλασιμότητας και ελέγχου της διαχείρισης κάθε αναφοράς. Το κρίσιμο ζητούμενο, ωστόσο, δεν θα είναι μόνο η ευκολία υποβολής μιας καταγγελίας, αλλά το τι ακολουθεί μετά την καταχώρισή της. Η αποτελεσματικότητα του συστήματος θα κριθεί από το εάν οι αναφορές εξετάζονται σε εύλογο χρόνο, εάν προκύπτουν συγκεκριμένες ενέργειες και εάν ο πολίτης αποκτά πραγματική εικόνα για την αντιμετώπιση του προβλήματος που ανέδειξε.


