125 μέτρα, εκτίμηση για 7 δισ. ευρώ ιδιωτικών επενδύσεων και 3,69 δισ. ευρώ σε δράσεις που ολοκληρώνονται μέσα στο 2026. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει πρόοδο, αλλά και τα σημεία που κρατούν πίσω την οικονομία.
Η Ελλάδα έχει πλέον έναν ψηφιακό οδικό χάρτη με 125 μέτρα και συνολική δημόσια χρηματοδότηση 6,1 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την έκθεση «Greece’s 2026 Digital Decade Country Report» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η Κομισιόν εκτιμά παράλληλα ότι με τον ελληνικό οδικό χάρτη συνδέονται 7 δισ. ευρώ ιδιωτικών επενδύσεων. Το ποσό των 7 δισ. ευρώ είναι εκτίμηση ιδιωτικών επενδύσεων και όχι κεφάλαια που έχουν ήδη επενδυθεί ή εξασφαλιστεί. Η έκθεση αποτυπώνει έτσι το συνολικό μέγεθος της επενδυτικής κινητοποίησης που αναμένεται να συνδεθεί με την ψηφιακή μετάβαση της χώρας. Η έκθεση αποτελεί μέρος της ετήσιας αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πορεία των 27 κρατών-μελών προς τους στόχους της Digital Decade 2030 και βασίζεται στα διαθέσιμα στοιχεία για τις επιδόσεις της χώρας, στις εθνικές δράσεις και στη χρηματοδότησή τους.
3,69 δισ. ευρώ με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2026
Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία για την Ελλάδα βρίσκεται στο χρονοδιάγραμμα των δράσεων. Το 42% των μέτρων του ελληνικού οδικού χάρτη προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026. Τα μέτρα αυτά αντιστοιχούν σε 3,69 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 60% της συνολικής δημόσιας χρηματοδότησης του οδικού χάρτη. Το ποσό δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα πρέπει να δαπανήσει υποχρεωτικά 3,69 δισ. ευρώ μέχρι τον Δεκέμβριο. Σημαίνει ότι δράσεις που αντιστοιχούν σε αυτό το ύψος χρηματοδότησης έχουν καταληκτικό ορίζοντα το 2026. Το στοιχείο αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί το 2026 χρονιά μετάβασης για την ευρωπαϊκή ψηφιακή πολιτική. Μεγάλο μέρος των σημερινών χρηματοδοτικών εργαλείων ολοκληρώνεται και η επόμενη περίοδος πρέπει να σχεδιαστεί εγκαίρως. Η Κομισιόν ζητά από τα κράτη-μέλη να επικαιροποιήσουν τους εθνικούς ψηφιακούς οδικούς χάρτες με συγκεκριμένα και χρηματοδοτημένα μέτρα, ώστε να υπάρχει συνέχεια στις επενδύσεις και μετά το τέλος του σημερινού κύκλου.
7,8 δισ. ευρώ από το RRF στον ψηφιακό μετασχηματισμό
Η εικόνα γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν συνυπολογιστούν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης. Σύμφωνα με την έκθεση, 7,8 δισ. ευρώ από το ελληνικό RRF συμβάλλουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά παράλληλα τον συνολικό οικονομικό αντίκτυπο των ψηφιακών επενδύσεων του ελληνικού RRF σε 6,99 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, 6,73 δισ. ευρώ αφορούν άμεσες επιδράσεις των ελληνικών ψηφιακών επενδύσεων, ενώ 270 εκατ. ευρώ αφορούν δευτερογενείς επιδράσεις από την εφαρμογή σχεδίων άλλων κρατών-μελών. Παράλληλα, 3,1 δισ. ευρώ από τα κονδύλια της Πολιτικής Συνοχής της Ελλάδας συμβάλλουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Πρόκειται για διαφορετικές κατηγορίες χρηματοδότησης και οικονομικού αντίκτυπου και, συνεπώς, δεν αθροίζονται σε ένα ενιαίο ποσό ψηφιακών επενδύσεων. Το συνολικό μέγεθος, ωστόσο, δείχνει ότι η ψηφιακή μετάβαση έχει εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς αποδέκτες ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων.
Εδώ βρίσκεται και το βασικό σημείο της αξιολόγησης της Κομισιόν.
Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στον ψηφιακό μετασχηματισμό, ιδιαίτερα στη δημιουργία υποδομών, στο θεσμικό πλαίσιο για την ασφαλή και ανθεκτική χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών, στην κυβερνοασφάλεια και στη διακυβέρνηση δεδομένων. Ωστόσο, η χαμηλή υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις περιορίζει την ικανότητα της οικονομίας να αξιοποιήσει την επένδυση. Το πρόβλημα αφορά ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπου η ψηφιακή μετάβαση εξακολουθεί να προχωρά αργά. Η Κομισιόν θεωρεί ότι απαιτείται επιτάχυνση της υιοθέτησης καινοτόμων ψηφιακών λύσεων, ώστε οι επενδύσεις σε υποδομές να μετατραπούν σε πραγματικές παραγωγικές δυνατότητες. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το πρόβλημα των ανθρώπινων πόρων. Η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει έλλειψη ειδικών ΤΠΕ, ενώ οι ψηφιακές δεξιότητες παραμένουν σημείο πίεσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά καλύτερη σύνδεση της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της επανακατάρτισης με τις ανάγκες της οικονομίας και μεγαλύτερη προσπάθεια για προσέλκυση και διατήρηση ειδικών ΤΠΕ.
Με άλλα λόγια, η έκθεση διαπιστώνει ένα κενό ανάμεσα στην επένδυση στην τεχνολογία και στην ικανότητα της οικονομίας να τη χρησιμοποιήσει παραγωγικά.
Υποδομές: πρόοδος, αλλά όχι ακόμη σύγκλιση
Ανάλογη εικόνα εμφανίζεται στις ψηφιακές υποδομές. Η Ελλάδα βελτιώνει τη συνδεσιμότητα και αναπτύσσει δίκτυα υψηλών ταχυτήτων, όμως η ανάπτυξη των δικτύων οπτικών ινών και πολύ υψηλής χωρητικότητας εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Παράλληλα, παραμένουν διαφορές μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών. Η πρόοδος επομένως είναι υπαρκτή, αλλά δεν έχει εξαλειφθεί το ψηφιακό χάσμα. Στον δημόσιο τομέα, η Ελλάδα έχει προχωρήσει σημαντικά στην ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, όμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι υπάρχουν ακόμη τομείς όπου οι επιδόσεις παραμένουν κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και απαιτείται περαιτέρω ψηφιοποίηση, μεταξύ άλλων σε διαδικασίες της Δικαιοσύνης και σε διασυνοριακές υπηρεσίες. Στην ηλεκτρονική υγεία, αντίθετα, η έκθεση καταγράφει πρόοδο με το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Υγείας και το MyHealth, που ενισχύουν την πρόσβαση των πολιτών στα προσωπικά δεδομένα υγείας και στη χρήση ψηφιακών υπηρεσιών.
Η έκθεση δεν περιορίζεται στις υποδομές και στα οικονομικά στοιχεία. Περιλαμβάνει και τη στάση των πολιτών απέναντι στην ψηφιακή πολιτική. Το 76% των Ελλήνων θεωρεί την ψηφιακή πολιτική υψηλή προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 97% θεωρεί κορυφαία προτεραιότητα την προστασία της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας στο διαδίκτυο για την επόμενη δεκαετία. Παράλληλα, 90% ζητά καλύτερη πρόσβαση όλων στα ψηφιακά εργαλεία και 88% θέλει η ψηφιακή τεχνολογία να κάνει ευκολότερη την καθημερινή ζωή. Ιδιαίτερα υψηλή είναι η απαίτηση για προστασία των παιδιών και των νέων στο διαδίκτυο, καθώς 98% των Ελλήνων τάσσεται υπέρ ισχυρότερης προστασίας. Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι η ψηφιακή μετάβαση δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως ζήτημα υποδομών ή τεχνολογίας. Συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια, την πρόσβαση στις υπηρεσίες, την καθημερινότητα και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών.
Ο επόμενος κύκλος θα κρίνει την απόδοση των επενδύσεων
Η σημασία της Digital Decade 2026 για την Ελλάδα βρίσκεται τελικά πέρα από την καταγραφή των σημερινών επιδόσεων. Η χώρα βρίσκεται μπροστά σε μια αλλαγή φάσης. Έχει διαθέσει και διαθέτει δισεκατομμύρια ευρώ για ψηφιακές υποδομές, υπηρεσίες και μετασχηματισμό, ενώ σημαντικό μέρος των σημερινών δράσεων ολοκληρώνεται μέσα στο 2026. Η επόμενη συζήτηση επομένως δεν αφορά μόνο πόσα χρήματα θα διατεθούν. Αφορά το πώς θα συνεχιστούν οι επενδύσεις μετά το τέλος του σημερινού κύκλου και, κυρίως, τι θα παράγουν για την ελληνική οικονομία. Η Κομισιόν ουσιαστικά μεταφέρει το βάρος από την κατασκευή των ψηφιακών υποδομών στην αξιοποίησή τους: από τα έργα στην παραγωγικότητα, από τη χρηματοδότηση στη χρήση και από την ψηφιοποίηση του Δημοσίου και των επιχειρήσεων στην πραγματική οικονομική επίδραση.
Για την Ελλάδα, αυτό είναι και το κρίσιμο στοίχημα της επόμενης περιόδου: να μετατρέψει τα δισεκατομμύρια της ψηφιακής επένδυσης σε μεγαλύτερη παραγωγικότητα, ισχυρότερες επιχειρήσεις, περισσότερες ψηφιακές δεξιότητες και διατηρήσιμη τεχνολογική ανάπτυξη.
ΕΔΩ ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ-ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕ ΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ
