Δεν πέρασε αβρόχοις ποσί το νομοσχέδιο για τη «φραγή» της πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η πρώτη συζήτησή του στη Βουλή ανέδειξε σοβαρές διαφωνίες μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, με την αντιπαράθεση να ξεπερνά το ερώτημα αν χρειάζονται μέτρα προστασίας των παιδιών και να επικεντρώνεται στο ποια μέτρα μπορούν πράγματι να αποδώσουν. Η κυβέρνηση επιμένει ότι η πολιτεία δεν μπορεί να παραμένει αδρανής απέναντι στους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση των social media από ανηλίκους. Η αντιπολίτευση, από διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες, αμφισβητεί την επάρκεια της συγκεκριμένης παρέμβασης, θέτοντας ζητήματα εφαρμογής, προστασίας προσωπικών δεδομένων και ευθύνης των ψηφιακών πλατφορμών. Έτσι, η συζήτηση εξελίχθηκε σε αντιπαράθεση με χαρακτηριστικά «ασυμφωνίας χαρακτήρων», χωρίς να διαμορφωθεί κοινή αντίληψη για τον τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος.
Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος υπερασπίστηκε την ανάγκη νομοθετικής παρέμβασης, επισημαίνοντας ότι η ισχύς των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας καθιστά αναγκαία μια ευρύτερη ευρωπαϊκή αντιμετώπιση. Η Ελλάδα, όπως υποστήριξε, οφείλει να κινηθεί εντός του ευρωπαϊκού ρυθμιστικού πλαισίου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να αναβάλει τη λήψη μέτρων προστασίας των ανηλίκων. Στην ίδια κατεύθυνση, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου έδωσε έμφαση στην ευθύνη των ίδιων των πλατφορμών να ελέγχουν την ηλικία των χρηστών. Η κυβερνητική θέση είναι ότι η υποχρέωση συμμόρφωσης δεν μπορεί να μεταφέρεται αποκλειστικά στους γονείς, όταν οι υπηρεσίες σχεδιάζονται και λειτουργούν από εταιρείες με σημαντικές τεχνολογικές δυνατότητες. Ωστόσο, εδώ βρίσκεται και ένα από τα βασικά σημεία της αντιπαράθεσης: η υποχρέωση ελέγχου της ηλικίας δεν αρκεί από μόνη της. Απαιτούνται αξιόπιστες διαδικασίες επαλήθευσης, προστασία των προσωπικών δεδομένων και μηχανισμοί που θα εμποδίζουν την εύκολη παράκαμψη της απαγόρευσης.
Η αντιπολίτευση αμφισβητεί το όριο ηλικίας και τον τρόπο εφαρμογής
Το ΠΑΣΟΚ έθεσε ζήτημα αναλογικότητας, αμφισβητώντας κατά πόσο ένα ενιαίο ηλικιακό όριο μπορεί να αντιμετωπίσει τις διαφορετικές ανάγκες και δυνατότητες των παιδιών. Η κριτική του αφορά την επιλογή ενός οριζόντιου περιορισμού, χωρίς να είναι αυτονόητο ότι αυτός θα εξασφαλίσει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Ο ΣΥΡΙΖΑ επικέντρωσε τις ενστάσεις του στην ανάγκη ουσιαστικής λογοδοσίας των εταιρειών και στις πιθανότητες παράκαμψης των περιορισμών. Το ερώτημα που αναδεικνύεται είναι αν η απαγόρευση θα αντιμετωπίσει τους κινδύνους ή αν θα οδηγήσει απλώς τους ανηλίκους σε άλλες υπηρεσίες και εφαρμογές. Το ΚΚΕ προσέγγισε το θέμα από διαφορετική σκοπιά, συνδέοντας τους κινδύνους για τα παιδιά με το επιχειρηματικό μοντέλο των πλατφορμών και την εμπορική αξιοποίηση της διαδικτυακής δραστηριότητας. Η κριτική του στρέφεται στην ίδια τη λειτουργία των υπηρεσιών, υποστηρίζοντας ότι ένας ηλικιακός περιορισμός δεν αντιμετωπίζει κατ’ ανάγκη τις βαθύτερες αιτίες του προβλήματος. Από την πλευρά τους, η Ελληνική Λύση και η ΝΙΚΗ έθεσαν ερωτήματα για την πρακτική εφαρμογή της απαγόρευσης και τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από τους μηχανισμούς επαλήθευσης της ηλικίας. Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το πώς θα αποδεικνύεται ότι ένας χρήστης έχει συμπληρώσει το απαιτούμενο όριο χωρίς να απαιτείται η αποκάλυψη περισσότερων προσωπικών στοιχείων από όσα είναι αναγκαία.
Η συζήτηση απέκτησε εντονότερα πολιτικά χαρακτηριστικά με την παρέμβαση της Ζωής Κωνσταντοπούλου, η οποία ανακοίνωσε ότι η Πλεύση Ελευθερίας θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο. Η πρόεδρος του κόμματος αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα της απαγόρευσης και εξέφρασε ανησυχίες για τις επιπτώσεις της στην πρόσβαση των νέων στην πληροφορία. Παράλληλα, ζήτησε να ακουστούν στη Βουλή τα 15μελή μαθητικά συμβούλια, ώστε οι ίδιοι οι μαθητές να εκφράσουν τη γνώμη τους για τους περιορισμούς που πρόκειται να εφαρμοστούν. Η τοποθέτησή της προκάλεσε αντιπαράθεση με την πλευρά της Νέας Δημοκρατίας, η οποία επεκτάθηκε και σε άλλα πολιτικά ζητήματα. Η ένταση αυτή αποτύπωσε το ευρύτερο πρόβλημα της συζήτησης: ενώ το αντικείμενο είναι συγκεκριμένο και αφορά την ασφάλεια των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον, η κοινοβουλευτική αντιπαράθεση κινδύνευσε να μετατοπιστεί από την ουσία του νομοσχεδίου στις πολιτικές συγκρούσεις μεταξύ των κομμάτων.
Το πραγματικό τεστ θα είναι η εφαρμογή
Η κυβέρνηση σχεδιάζει την ψήφιση του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια στις 22 Οκτωβρίου 2026, με την εφαρμογή του νέου πλαισίου να προβλέπεται από την 1η Ιανουαρίου 2027. Το χρονοδιάγραμμα αυτό μεταφέρει πλέον τη συζήτηση από τις πολιτικές τοποθετήσεις στις συγκεκριμένες υποχρεώσεις που θα αναλάβουν οι πλατφόρμες και στους μηχανισμούς ελέγχου της συμμόρφωσής τους. Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν η απαγόρευση θα λειτουργήσει στην πράξη. Για να συμβεί αυτό, πρέπει να αποσαφηνιστούν οι υπηρεσίες που θα καλύπτονται, οι μέθοδοι επαλήθευσης της ηλικίας, οι εγγυήσεις προστασίας των δεδομένων και οι κυρώσεις για τις εταιρείες που δεν θα συμμορφώνονται. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, υπάρχει ο κίνδυνος ο περιορισμός να παραμείνει ένας κανόνας με αμφίβολη αποτελεσματικότητα.
Το πολιτικό συμπέρασμα από την πρώτη συζήτηση είναι σαφές: η κυβέρνηση θέλει να προχωρήσει σε έναν συγκεκριμένο ηλικιακό αποκλεισμό, ενώ η αντιπολίτευση δεν συγκροτεί ενιαίο μέτωπο, αλλά διατυπώνει διαφορετικές αντιρρήσεις για την αναγκαιότητα, την αναλογικότητα και την εφαρμογή του μέτρου. Η ουσιαστική αξιολόγηση, ωστόσο, δεν θα γίνει με βάση την ένταση των κοινοβουλευτικών διαξιφισμών, αλλά από το αν η νέα ρύθμιση θα προστατεύσει πραγματικά τους ανηλίκους, χωρίς να δημιουργήσει δυσανάλογους περιορισμούς ή νέους κινδύνους για την ιδιωτικότητά τους.
