Η ανάπτυξη των Data Centers περνά πλέον και επίσημα στο πεδίο του κοινοβουλευτικού ελέγχου. Ο πρώην πρωθυπουργός και βουλευτής Αχαΐας Γιώργος Παπανδρέου κατέθεσε στις 6 Οκτωβρίου στη Βουλή ερώτηση για τα Data Centers, την οποία συνυπογράφουν συνολικά 31 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής, σχεδόν το σύνολο της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠαΣοΚ. Η ερώτηση απευθύνεται στους υπουργούς Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης κ.κ Δημήτρη Παπαστεργίου και Σταύρο Παπασταύρου και περιλαμβάνει 21 συγκεκριμένα ερωτήματα για τον σχεδιασμό, τη χωροθέτηση, την ενεργειακή τροφοδοσία, την κατανάλωση νερού, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, την κυβερνοασφάλεια και το αναπτυξιακό αποτέλεσμα των Data Centers στην Ελλάδα. Η κοινοβουλευτική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή έρχεται λίγους μήνες μετά την επίσημη παρουσίαση της μελέτης για τη χωροθέτηση των Data Centers στην Ελλάδα, στις 13 Μαρτίου 2026, από τα υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης.
Το πραγματικό μέγεθος της αγοράς: έως 2,2 GW
Η μελέτη της PwC που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο αποκαλύπτει για πρώτη φορά με συγκεντρωμένο τρόπο την κλίμακα του επενδυτικού ενδιαφέροντος. Με βάση διαθέσιμα στοιχεία έως το τέταρτο τρίμηνο του 2025, το συνολικό εκδηλωμένο ενδιαφέρον για Data Centers στην Ελλάδα υπολογίζεται σε 1,4 έως 2,2 GW. Περίπου το 65% του ενδιαφέροντος συγκεντρώνεται στην Αττική, όπου καταγράφονται αιτήματα και επενδυτικά σχέδια συνολικής ισχύος περίπου 800–1.260 MW.
Η εικόνα ανά περιοχή είναι επίσης αποκαλυπτική: Αττική: 800–1.260 MW, Δυτική Μακεδονία: 140–440 MW, Βοιωτία: 275 MW, Κόρινθος: 40–80 MW, Κρήτη: 45 MW, Θεσσαλονίκη: 30 MW, Μεγαλόπολη: 25 MW, Φιλιππιάδα: 0,4 MW. Στα στοιχεία περιλαμβάνεται και η ανακοίνωση της ΔΕΗ για Data Center ισχύος 300 MW με μοντέλο «πίσω από τον μετρητή» (behind-the-meter). Από τα αιτήματα σύνδεσης, περίπου 0,8 GW αφορούν συνολικά 16 αιτήματα στο Δίκτυο Διανομής, ενώ περίπου 1,4 GW αντιστοιχούν σε 20 αιτήματα στο Σύστημα Μεταφοράς. Περίπου 330 MW έχουν ήδη λάβει όρους σύνδεσης. Εδώ ακριβώς βρίσκεται ένα από τα βασικά πολιτικά ερωτήματα της κοινοβουλευτικής παρέμβασης: πόσα από τα αιτήματα αποτελούν ώριμες επενδύσεις και πόσα δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο χωρίς να έχουν φτάσει σε αντίστοιχο στάδιο υλοποίησης.
Το ηλεκτρικό δίκτυο είναι ο πραγματικός περιορισμός
Η μελέτη PwC δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς αν «υπάρχει αρκετό ρεύμα» στη χώρα. Είναι κυρίως πού υπάρχει διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος και πού ζητείται. Για το 2025 η συνολική δυναμικότητα του ηλεκτρικού δικτύου για υποδομές Data Centers υπολογίζεται σε περίπου 1,9 GW, ενώ για το 2034 εκτιμάται ότι μπορεί να φθάσει τα 2,9 GW. Παράλληλα, η μελέτη εντοπίζει περίπου 300–700 MW πρόσθετης δυναμικότητας που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν εφόσον μέρος της ζήτησης μετακινηθεί από την Αττική προς άλλες Περιφέρειες.
Η αντίφαση είναι χαρακτηριστική.
Η Αττική αποτελεί την περιοχή με τη μεγαλύτερη επενδυτική ελκυστικότητα, αλλά διαθέτει περιορισμένο διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο. Αντίθετα, η Δυτική Μακεδονία, η Θεσσαλία και η Κεντρική Μακεδονία εμφανίζουν σημαντικά μεγαλύτερα περιθώρια ηλεκτρικής ισχύος για την επόμενη περίοδο. Η ίδια η μελέτη κατατάσσει για το 2034 τη Δυτική Μακεδονία στα 630 MW, τη Θεσσαλία στα 605 MW, την Κεντρική Μακεδονία στα 485 MW και τη Στερεά Ελλάδα στα 480 MW διαθέσιμης ισχύος, έναντι μόλις 180 MW στην Αττική. Αυτό μετατρέπει τη χωροθέτηση από ζήτημα πολεοδομίας σε ζήτημα ενεργειακού και αναπτυξιακού σχεδιασμού.
Ποιος πληρώνει τα δίκτυα; ΑΠΕ, αποθήκευση και νέα φορτία
Ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία της ερώτησης του ΠΑΣΟΚ αφορά το κόστος των αναγκαίων επεκτάσεων και ενισχύσεων των δικτύων. Οι βουλευτές ζητούν να αποσαφηνιστεί ποιος επωμίζεται το κόστος των υποδομών που απαιτούνται για τις νέες μεγάλες καταναλώσεις και σε ποιο βαθμό το κόστος αυτό μπορεί να μετακυλιστεί στους υπόλοιπους καταναλωτές. Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όσο τα Data Centers μετατρέπονται από μεμονωμένες εγκαταστάσεις σε μεγάλους, σταθερούς καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Η ίδια η μελέτη PwC επισημαίνει ότι για την επιβεβαίωση των συνολικών περιθωρίων σύνδεσης απαιτείται αναλυτική μελέτη επάρκειας ηλεκτροπαραγωγής, ενώ καταγράφει αναντιστοιχία ανάμεσα στις περιοχές όπου υπάρχει διαθέσιμη ισχύς και στις περιοχές όπου συγκεντρώνεται η ζήτηση.
Το ζήτημα δεν εξαντλείται στην απλή σύνδεση των Data Centers στο δίκτυο.
Η ταχεία αύξηση των φορτίων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέα δεδομένα. Η PwC εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση υπολογιστικής ισχύος μπορεί να αυξηθεί κατά 3 έως 5 φορές, με τα φορτία που συνδέονται με την AI να αντιπροσωπεύουν πάνω από το 60% των συνολικών φορτίων των Data Centers έως το 2034. Στην Ευρώπη, η ζήτηση ηλεκτρικής ισχύος για Data Centers εκτιμάται ότι μπορεί να αυξηθεί από 18 GW το 2025 σε 58 GW το 2034. Η μελέτη υπολογίζει ότι μέχρι και 5 GW από την πρόσθετη ζήτηση της ευρύτερης περιοχής θα μπορούσαν να εξυπηρετηθούν από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Για την Ελλάδα, επομένως, το ζήτημα είναι διπλό: να προσελκύσει επενδύσεις αλλά και να αποφασίσει με ποιο ενεργειακό μοντέλο θα τις υποστηρίξει.
Το νερό μπαίνει καθαρά στην ατζέντα. Από τη χωροθέτηση στην ψηφιακή κυριαρχία
Η δεύτερη μεγάλη παράμετρος είναι το νερό. Η κατανάλωση δεν είναι ίδια για όλα τα Data Centers, καθώς εξαρτάται από την τεχνολογία και το σύστημα ψύξης. Γι’ αυτό και οι βουλευτές ζητούν στοιχεία όχι μόνο για την ποσότητα νερού που απαιτείται, αλλά και για την πηγή του νερού, τη χρήση πόσιμου ή ανακτημένου νερού, την τεχνολογία ψύξης και τις τοπικές συνθήκες υδατικού στρες. Το ερώτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν σε μία περιοχή συγκεντρώνονται πολλές εγκαταστάσεις. Δεν αρκεί πλέον να εξετάζεται κάθε Data Center ξεχωριστά. Το ζητούμενο είναι η σωρευτική επίπτωση.
Η κοινοβουλευτική ερώτηση ανοίγει και ένα δεύτερο επίπεδο που αφορά τον ίδιο τον χαρακτήρα των Data Centers ως κρίσιμων ψηφιακών υποδομών. Οι βουλευτές ζητούν απαντήσεις για την κυβερνοασφάλεια, την επιχειρησιακή συνέχεια, τη NIS2, την προστασία κρίσιμων ψηφιακών υποδομών, αλλά και την εξάρτηση του Δημοσίου από συγκεκριμένους τεχνολογικούς παρόχους. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα φορητότητας δεδομένων και εφαρμογών και η αποφυγή τεχνολογικού εγκλωβισμού.
Με άλλα λόγια, το ερώτημα δεν είναι μόνο πού θα βρίσκονται οι servers, αλλά και ποιος θα ελέγχει τις υποδομές στις οποίες θα λειτουργεί η ψηφιακή οικονομία και το Δημόσιο.
Τα Data Centers ως επένδυση και στο μετρήσιμο αποτέλεσμα
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά.
Η μελέτη PwC εκτιμά ότι ένα σενάριο ανάπτυξης νέων Data Centers περίπου 1 GW θα μπορούσε να οδηγήσει σε περίπου 10 δισ. ευρώ επενδύσεις και περίπου 1.000 θέσεις εργασίας σε σταθερή βάση για τεχνικά καταρτισμένο δυναμικό, ενώ τα πρόσθετα οφέλη μπορούν να προκύψουν από συμπληρωματικά έργα υποδομών και υπηρεσίες. Η πραγματική πρόκληση, επομένως, είναι να μετατραπεί η επένδυση σε οικοσύστημα ψηφιακών υποδομών με Data Centers, υποθαλάσσια καλώδια, οπτικές ίνες, υπολογιστικές υποδομές και ερευνητικές δραστηριότητες. Αυτό είναι και το αναπτυξιακό ερώτημα που θέτει η ερώτηση του ΠΑΣΟΚ: πόσες πραγματικές θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν, πόση εγχώρια προστιθέμενη αξία θα παραχθεί και πόσο θα συνδεθούν οι επενδύσεις με ελληνικές επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα.
Το ενδιαφέρον της υπόθεσης βρίσκεται ακριβώς εδώ.
Η Ελλάδα έχει ήδη μπροστά της ένα επενδυτικό ενδιαφέρον που μετριέται σε GW και δισεκατομμύρια ευρώ. Ταυτόχρονα, η ίδια η κρατική μελέτη δείχνει ότι η ηλεκτρική ισχύς, η χωροθέτηση και η γεωγραφική κατανομή των επενδύσεων δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποσπασματικά. Η Βουλή ζητά τώρα να αποσαφηνιστεί ποιο είναι το σχέδιο. Πού θα εγκατασταθούν οι νέες υποδομές; Ποιος θα έχει προτεραιότητα στον ηλεκτρικό χώρο; Ποιος θα πληρώσει τα νέα δίκτυα; Πόσο νερό θα καταναλώνουν; Ποιες θα είναι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις; Πόσες θέσεις εργασίας θα δημιουργήσουν; Τι θα μείνει στην ελληνική οικονομία; Και πώς θα προστατευθεί η ψηφιακή κυριαρχία της χώρας;
Αυτά είναι πλέον ερωτήματα πολιτικής υποδομών, όχι απλώς ερωτήματα της αγοράς ΤΠΕ.
Το ICTplus είχε ανοίξει εγκαίρως το θέμα
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία και για το ICTplus.gr, καθώς το ζήτημα των Data Centers είχε ήδη αναδειχθεί ως μία από τις επόμενες μεγάλες προκλήσεις της ελληνικής ψηφιακής οικονομίας.
Η ανάπτυξη των Data Centers δεν μπορούσε να παραμείνει για πολύ ένα θέμα που αφορά μόνο developers, hyperscalers, παρόχους cloud και ενεργειακούς διαχειριστές. Όσο αυξάνονται τα μεγέθη των επενδύσεων και οι απαιτήσεις σε ηλεκτρική ισχύ, η συζήτηση αναπόφευκτα μεταφέρεται στο κράτος. Και πλέον μεταφέρθηκε στη Βουλή. Η σημερινή εικόνα είναι πολύ διαφορετική από εκείνη μιας αγοράς που απλώς ανακοινώνει νέες εγκαταστάσεις. Υπάρχουν 1,4–2,2 GW εκδηλωμένου ενδιαφέροντος, 20 αιτήματα σύνδεσης στο Σύστημα Μεταφοράς, 16 στο Δίκτυο Διανομής, περίπου 330 MW με όρους σύνδεσης και μεγάλη συγκέντρωση της ζήτησης στην Αττική.
Το επόμενο στάδιο είναι η πολιτική απάντηση.
Και αυτή θα πρέπει να δώσει κάτι περισσότερο από έναν κατάλογο επενδύσεων. Θα πρέπει να δείξει ποια Data Centers θέλει η Ελλάδα, πού τα θέλει, με ποιους ενεργειακούς και περιβαλλοντικούς όρους, ποιος θα χρηματοδοτήσει τις υποδομές τους και κυρίως ποιο μετρήσιμο όφελος θα αφήσουν πίσω τους. Με την ερώτηση των 32 βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, το θέμα έχει πλέον περάσει από την αγορά στην πολιτική ατζέντα. Και για την ΤΠΕ αυτό σημαίνει ότι τα Data Centers από «υποδομές του μέλλοντος» μετατρέπονται σε σημερινό ζήτημα εθνικού σχεδιασμού.
