Επενδύσεις 9,037 δισ. ευρώ περιλαμβάνει το νέο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2027–2036, με 7,012 δισ. ευρώ να προβλέπονται έως το 2030. Το σχέδιο, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 11 Σεπτεμβρίου και θα παραμείνει ανοικτό έως τις 10 Οκτωβρίου 2026, περιλαμβάνει 110 έργα, με βασικό βάρος στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, τις νέες εγκαταστάσεις μεταφοράς και την ενίσχυση του δικτύου. Παράλληλα, προβλέπει σημαντική ανάπτυξη των οπτικών ινών και των τηλεπικοινωνιακών συστημάτων που απαιτούνται για τον έλεγχο, την τηλεπροστασία και τη λειτουργία του Συστήματος Μεταφοράς. Ο ΑΔΜΗΕ δεν δίνει ξεχωριστό συνολικό προϋπολογισμό για το ψηφιακό και τηλεπικοινωνιακό σκέλος. Με βάση όμως την έκταση των έργων οπτικών ινών, τις νέες διασυνδέσεις, τον απαιτούμενο εξοπλισμό και τις υποδομές ελέγχου και ασφάλειας, η σχετική δαπάνη μπορεί να εκτιμηθεί σε περίπου 50–80 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για δημοσιογραφική εκτίμηση και όχι για επίσημη πρόβλεψη του ΑΔΜΗΕ.
Οπτικές ίνες και τηλεπικοινωνίες: το ψηφιακό σκέλος των 9 δισ. ευρώ
Το υφιστάμενο δίκτυο οπτικών ινών του ΑΔΜΗΕ ξεπερνά ήδη τα 4.500 χιλιόμετρα, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει επέκτασή του σε περισσότερα από 9.000 χιλιόμετρα έως το 2030. Το δίκτυο χρησιμοποιείται για τις κρίσιμες επικοινωνίες του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς, ενώ οι πλεονάζουσες οπτικές ίνες αξιοποιούνται και από τη Grid Telecom. Στο νέο ΔΠΑ καταγράφονται συγκεκριμένα έργα OPGW και ADSS, αλλά και υπόγεια τμήματα οπτικών ινών. Στην Κεντρική Μακεδονία και τη Θράκη προβλέπεται έργο OPGW μήκους 173,362 χιλιομέτρων. Στη Δυτική Μακεδονία 92,1 χιλιόμετρα OPGW και 1,8 χιλιόμετρα υπόγειας οπτικής ίνας, ενώ στη Δυτική Ελλάδα 199,224 χιλιόμετρα OPGW και 1,85 χιλιόμετρα υπόγειας οπτικής ίνας.
Αντίστοιχα έργα προβλέπονται στην Κρήτη, στο Ηράκλειο και το Λασίθι και σε άλλα τμήματα του Συστήματος. Το τηλεπικοινωνιακό δίκτυο του ΑΔΜΗΕ υποστηρίζει τον έλεγχο, την εποπτεία και τον τηλεχειρισμό υποσταθμών και σταθμών παραγωγής από τα Κέντρα Ελέγχου Ενέργειας, καθώς και την τηλεπροστασία των γραμμών μεταφοράς. Στο νέο περιβάλλον εντάσσονται δίκτυα δεδομένων, τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός, συστήματα τηλε-ελέγχου και τηλεπροστασίας, υποδομές κέντρων δεδομένων και κυβερνοασφάλεια. Η έκταση των έργων οπτικών ινών, η προβλεπόμενη επέκταση του δικτύου, οι νέες διασυνδέσεις και οι απαιτήσεις των νέων ΚΥΤ και υποσταθμών οδηγούν σε εκτίμηση της τάξης των 50–80 εκατ. ευρώ για το συνολικό ψηφιακό και τηλεπικοινωνιακό σκέλος. Το ποσό είναι εκτίμηση και όχι επίσημος προϋπολογισμός του ΑΔΜΗΕ.
110 έργα και οι μεγάλες διασυνδέσεις
Από τα 110 έργα, 52 βρίσκονται σε εξέλιξη, 34 είναι προγραμματισμένα και 15 είναι νέα. Πέντε έχουν ολοκληρωθεί, τρία εμφανίζονται καθυστερημένα και ένα έχει προβλεφθεί να καταργηθεί. Οι χρηματοροές διαμορφώνονται σε 1,183 δισ. ευρώ το 2027, 1,748 δισ. ευρώ το 2028, 2,296 δισ. ευρώ το 2029 και 1,786 δισ. ευρώ το 2030. Η διασύνδεση των Δωδεκανήσων αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα του προγράμματος, με περίπου 2,399 δισ. ευρώ έως το 2030 και συνολικά 2,568 δισ. ευρώ έως το 2036. Για τη διασύνδεση του Βορειοανατολικού Αιγαίου προβλέπονται περίπου 1,263 δισ. ευρώ έως το 2030. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει 11 υποσταθμούς στα νησιά και τις αντίστοιχες καλωδιακές συνδέσεις, με παράλληλες ανάγκες για τηλεπικοινωνίες, τηλεχειρισμό και μεταφορά δεδομένων.
Για πρώτη φορά εντάσσεται στο νέο ΔΠΑ η διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου μέσω του Great Sea Interconnector. Το προβλεπόμενο κόστος φτάνει περίπου τα 1,232 δισ. ευρώ έως το 2030 και τα 1,636 δισ. ευρώ συνολικά έως το 2036. Προβλέπονται δύο καλώδια συνεχούς ρεύματος 500 kV και συνολική μεταφορική ικανότητα 1.000 MW. Για το πρώτο τμήμα Κρήτη–Κύπρος προβλέπεται ολοκλήρωση στο τέλος του 2031. Για τη νέα διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας προβλέπονται 532,4 εκατ. ευρώ έως το 2030 και περίπου 945 εκατ. ευρώ συνολικά μέχρι το 2036, με ολοκλήρωση το 2033. Στο πρόγραμμα παραμένουν επίσης οι διασυνδέσεις Ελλάδας–Τουρκίας και Ελλάδας–Αλβανίας, με ορίζοντα το 2031.
Κρήτη, καθυστερήσεις και νέα ΚΥΤ
Η ολοκλήρωση των έργων ενίσχυσης του Συστήματος της Κρήτης μετακινείται από το 2028 στο 2035, ενώ η πρόοδος καταγράφεται στο 14,4%. Οι καθυστερήσεις συνδέονται με απαλλοτριώσεις, ζητήματα με τοπικούς φορείς και αρχαιολογικές διαδικασίες, αλλά και με την προσθήκη νέων υποέργων. Στα 15 νέα έργα περιλαμβάνονται το Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) Αλεξανδρούπολης και η σύνδεσή του στα 150 και 400 kV, οι υποσταθμοί Καλλονής, Κω, Δαμάστας ΙΙ και Περαίας και η αντικατάσταση αγωγών στη γραμμή 400 kV Παλλήνη–Λαύριο. Προστίθεται επίσης το νέο ΚΥΤ Ρουφ και οι συνδέσεις του στα 400 και 150 kV, με προβλεπόμενη δαπάνη περίπου 244 εκατ. ευρώ έως το 2030. Κάθε νέα εγκατάσταση αυξάνει παράλληλα τις απαιτήσεις για ψηφιακές επικοινωνίες και συστήματα ελέγχου.
Το νέο ΔΠΑ αυξάνει έτσι σημαντικά τις απαιτήσεις τόσο για το ηλεκτρικό όσο και για το τηλεπικοινωνιακό δίκτυο του ΑΔΜΗΕ. Οι οπτικές ίνες, ο τηλεέλεγχος, η τηλεπροστασία, τα συστήματα επικοινωνιών και η κυβερνοασφάλεια συνδέονται πλέον άμεσα με τη λειτουργία των νέων διασυνδέσεων και εγκαταστάσεων. Το δίκτυο οπτικών ινών του ΑΔΜΗΕ, που ήδη ξεπερνά τα 4.500 χιλιόμετρα, σχεδιάζεται να ξεπεράσει τα 9.000 χιλιόμετρα έως το 2030. Μέσα στα 9,037 δισ. ευρώ του ΔΠΑ, το ψηφιακό σκέλος δεν εμφανίζεται ως ξεχωριστός προϋπολογισμός. Η εκτίμηση των 50–80 εκατ. ευρώ δίνει την τάξη μεγέθους των σχετικών υποδομών, μέχρι να υπάρξει σαφής καταγραφή των επιμέρους συμβάσεων και προμηθειών.
Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 10 Οκτωβρίου και στη συνέχεια ο ΑΔΜΗΕ θα προχωρήσει στην τελική διαμόρφωση του προγράμματος.
