Με 48 μαγνητικές πύλες, 36 συσκευές X-RAY και 87 φορητούς ανιχνευτές, βρίσκεται σε εξέλιξη η «θωράκιση» των σωφρονιστικών καταστημάτων όλης της χώρας.
Νέα συστήματα ασφαλείας συνολικού ύψους 3.703.260 ευρώ εγκαθίστανται στα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας, με στόχο τον εντοπισμό απαγορευμένων αντικειμένων και ουσιών και την αυστηροποίηση των ελέγχων στις εισόδους των φυλακών. Η εγκατάσταση του εξοπλισμού βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και, σύμφωνα με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026. Οι διαγωνιστικές διαδικασίες έχουν ολοκληρωθεί και ως οριστικός ανάδοχος του συνολικού έργου αναφέρεται η Κτιριακές Υποδομές Α.Ε. (ΚΤ.ΥΠ. Α.Ε.). Η χρηματοδότηση εγκρίθηκε από τον υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Αθανάσιο Πετραλιά, ύστερα από αίτημα της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής και απόφαση του υφυπουργού Προστασίας του Πολίτη Ιωάννη Λαμπρόπουλου.
Ο εξοπλισμός που προβλέπεται να εγκατασταθεί περιλαμβάνει: 48 μαγνητικές πύλες, 19 συσκευές X-RAY 60 x 40 DUAL VIEW, 17 συσκευές X-RAY 100 x 100 SINGLE VIEW και 87 φορητούς μαγνητικούς ανιχνευτές. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα νέο επίπεδο ελέγχου των εισερχομένων στις φυλακές, καθώς ο εξοπλισμός καλύπτει τόσο τον έλεγχο προσώπων όσο και τον έλεγχο αντικειμένων και αποσκευών.
Δεν είναι απλή προμήθεια συμβατικών μηχανημάτων ελέγχου
Οι τεχνικές προδιαγραφές της ΚΤ.ΥΠ. δείχνουν ότι το έργο δεν αφορά απλώς την προμήθεια συμβατικών μηχανημάτων ελέγχου.
Για τα 19 X-RAY 60 x 40 DUAL VIEW προβλέπεται σύστημα ακτινοσκόπησης με δύο γεννήτριες ακτίνων Χ, ώστε να παράγονται εικόνες από διαφορετικές γωνίες και να διευκολύνεται ο εντοπισμός αντικειμένων που μπορεί να είναι κρυμμένα πίσω από άλλα. Το σύστημα προβλέπει επίσης διάκριση υλικών, μεταξύ οργανικών, ανόργανων και μικτών υλικών, καθώς και λειτουργίες αυτόματης ανάδειξης ύποπτων αντικειμένων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η πρόβλεψη για μελλοντική αναβάθμιση με αλγόριθμο τεχνητής νοημοσύνης. Οι τεχνικές προδιαγραφές αναφέρουν ρητά δυνατότητα αναβάθμισης του λογισμικού και του υλικού με αλγόριθμο AI, εφόσον αυτό απαιτηθεί στο μέλλον από την υπηρεσία. Αυτό σημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης και όχι ότι το συγκεκριμένο έργο εγκαθιστά εξαρχής σύστημα AI.
Στα οικονομικά στοιχεία των διακηρύξεων της ΚΤ.ΥΠ. καταγράφεται ενδεικτικά κόστος 15.000 ευρώ ανά μαγνητική πύλη, δηλαδή 720.000 ευρώ για τις 48 πύλες, ενώ οι 87 φορητοί ανιχνευτές έχουν προϋπολογιστεί στα 500 ευρώ ανά τεμάχιο, δηλαδή 43.500 ευρώ συνολικά, χωρίς ΦΠΑ. Για τα 19 X-RAY 60 x 40 DUAL VIEW ο προϋπολογισμός της σχετικής διακήρυξης ανέρχεται σε 1.254.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, δηλαδή 66.000 ευρώ ανά συσκευή. Η ΚΤ.ΥΠ. έχει προκηρύξει ξεχωριστές διαδικασίες για τις διαφορετικές κατηγορίες εξοπλισμού, μεταξύ άλλων για τα X-RAY 60 x 40 DUAL VIEW και για τις μαγνητικές πύλες και τους φορητούς ανιχνευτές.
Η ΚΤ.ΥΠ είναι δημόσιος συντονιστής και υλοποιητής έργων
Η αναφορά στην Κτιριακές Υποδομές Α.Ε. ως οριστικό ανάδοχο χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.
Η ΚΤ.ΥΠ. δεν είναι ιδιωτική εταιρεία που κατασκευάζει τις συσκευές X-RAY ή τις μαγνητικές πύλες. Είναι Ανώνυμη Εταιρεία του Ελληνικού Δημοσίου, με το μετοχικό της κεφάλαιο ενσωματωμένο σε μία μετοχή που ανήκει στο Ελληνικό Δημόσιο. Η εταιρεία δημιουργήθηκε το 2013 από τη συγχώνευση τριών δημόσιων κατασκευαστικών εταιρειών: της ΔΕΠΑΝΟΜ Α.Ε., που είχε αντικείμενο τα νοσοκομεία, του Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων (ΟΣΚ Α.Ε.) και της ΘΕΜΙΣ Κατασκευαστική Α.Ε., η οποία είχε μεταξύ άλλων την ευθύνη για δικαστήρια και σωφρονιστικά καταστήματα.
Ο ρόλος της ΚΤ.ΥΠ. είναι να υλοποιεί δημόσια κτιριακά έργα σε όλη την αλυσίδα παραγωγής τους: από τις μελέτες και τη δημοπράτηση μέχρι την ανάθεση, την παρακολούθηση, τον έλεγχο και τη διοίκηση των έργων. Επομένως, στην περίπτωση των συστημάτων ασφαλείας των φυλακών, η ΚΤ.ΥΠ. λειτουργεί ως ο δημόσιος φορέας υλοποίησης και διενέργειας των σχετικών προμηθειών και εγκαταστάσεων. Οι επιμέρους ιδιωτικές εταιρείες που ενδέχεται να προμηθεύουν ή να εγκαθιστούν τον εξοπλισμό δεν πρέπει να συγχέονται με την ΚΤ.ΥΠ.
Προμήθεια μεγάλου αριθμού συστημάτων anti-drone
Παράλληλα με τον εξοπλισμό ελέγχου στις εισόδους, το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη προχωρά και σε αντί-drone μέτρα για τα σωφρονιστικά καταστήματα.
Η Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής σχεδιάζει την προμήθεια μεγάλου αριθμού συστημάτων anti-drone από τις Ένοπλες Δυνάμεις, με στόχο την αντιμετώπιση περιστατικών κατά τα οποία μη επανδρωμένα αεροσκάφη χρησιμοποιούνται για ρίψεις απαγορευμένων αντικειμένων και ουσιών μέσα στους χώρους των φυλακών. Έτσι, η παρέμβαση δεν περιορίζεται πλέον στον παραδοσιακό έλεγχο στην πύλη. Διαμορφώνεται ένα σύστημα ασφαλείας που επιχειρεί να καλύψει την είσοδο ανθρώπων, τον έλεγχο αντικειμένων και αποσκευών, τον φορητό έλεγχο και πλέον και την εναέρια πρόσβαση στους χώρους των φυλακών.
Η μεγαλύτερη εικόνα των σωφρονιστικών υποδομών
Το πρόγραμμα των συστημάτων ασφαλείας εντάσσεται σε ευρύτερο σχεδιασμό για τον εκσυγχρονισμό των σωφρονιστικών υποδομών. Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη έχει ανακοινώσει παράλληλα τη χρηματοδότηση για την κατασκευή 11 νέων σωφρονιστικών καταστημάτων σε ολόκληρη τη χώρα. Το ενδιαφέρον πλέον βρίσκεται όχι μόνο στο ύψος των κονδυλίων αλλά και στην πραγματική επιχειρησιακή λειτουργία του εξοπλισμού: σε πόσα καταστήματα θα εγκατασταθεί, πότε θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία, ποιοι προμηθευτές θα υλοποιήσουν τις επιμέρους συμβάσεις και, κυρίως, αν οι νέες τεχνολογίες θα μετατραπούν σε καθημερινό και αποτελεσματικό μηχανισμό ελέγχου.
Γιατί στα σωφρονιστικά καταστήματα η ασφάλεια δεν κρίνεται από τον αριθμό των μηχανημάτων που αγοράζονται. Κρίνεται από το αν αυτά λειτουργούν καθημερινά, αν καλύπτουν πραγματικά τα σημεία εισόδου και ελέγχου και αν το νέο σύστημα μπορεί να περιορίσει τόσο την είσοδο απαγορευμένων αντικειμένων όσο και τις νέες μεθόδους παράκαμψης της ασφάλειας, από το έδαφος μέχρι τον αέρα.
