Η ψηφιακή ταυτότητα δεν είναι πλέον μόνο υπόθεση των κρατικών υπηρεσιών. Με την ηλεκτρονική απάτη να εξελίσσεται σε παγκόσμια «επιδημία» και την εμπιστοσύνη στις ψηφιακές επικοινωνίες να δοκιμάζεται καθημερινά, οι τηλεπικοινωνίες βλέπουν στο EUDI Wallet ένα νέο εργαλείο ασφάλειας και άμυνας.
Αυτό ήταν ένα από τα βασικά θέματα που αναδείχθηκαν στο Global Digital Collaboration Conference (GDC26), που πραγματοποιήθηκε στη Γενεύη από 1 έως 3 Σεπτεμβρίου 2026, με τη συζήτηση να στρέφεται και στον ρόλο των τηλεπικοινωνιών στην επόμενη γενιά ψηφιακών πορτοφολιών.
Για τις ελληνικές εταιρείες τηλεπικοινωνιών, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η ψηφιακή ταυτοποίηση δεν αποτελεί πλέον κάτι άγνωστο. Ήδη, το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας επιτρέπει τη διασύνδεση του αριθμού κινητού τηλεφώνου με τον πολίτη, ωστόσο η ταυτοποίηση του κατόχου ενός αριθμού δεν απαντά από μόνη της στο πρόβλημα της προστασίας από τις απάτες. Το ζητούμενο πλέον είναι να μπορεί να επιβεβαιώνεται με αξιόπιστο τρόπο και η ταυτότητα πίσω από μια ψηφιακή συναλλαγή ή επικοινωνία, ώστε να περιορίζονται φαινόμενα πλαστογράφησης και εξαπάτησης.
Το επόμενο βήμα είναι το EUDI Wallet, το ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι ταυτότητας, το οποίο τα κράτη-μέλη καλούνται να διαθέσουν έως το τέλος του 2026. Το πορτοφόλι θα μπορεί να χρησιμοποιείται τόσο για δημόσιες όσο και για ιδιωτικές υπηρεσίες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον κλάδο έχει το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εντάξει στα πιλοτικά σενάρια χρήσης του την εγγραφή και ενεργοποίηση καρτών SIM, με στόχο την απόδειξη της ταυτότητας του πελάτη και τη μείωση της απάτης και του κόστους για τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς οι εταιρείες τηλεπικοινωνιών βρίσκονται αντιμέτωπες με μια νέα γενιά απάτης, αυτό που έχει επικρατήσει να περιγράφεται ως «scamdemic» (επιδημία απάτης). Ένας από τους βασικούς κινδύνους είναι η πλαστογράφηση της ταυτότητας του καλούντος, καθώς ένας αριθμός που εμφανίζεται στην οθόνη του τηλεφώνου δεν αποτελεί από μόνος του απόδειξη για το ποιος βρίσκεται στην άλλη πλευρά της γραμμής.
Από την ταυτοποίηση στην επαλήθευση των ψηφιακών επικοινωνιών
Σε αυτό το περιβάλλον, η GSMA Foundry, ο κόμβος καινοτομίας της διεθνούς ένωσης εταιρειών κινητής τηλεφωνίας, έχει αναπτύξει την πρωτοβουλία Open Verifiable Calling (Επαληθεύσιμες Κλήσεις), με στόχο να προσθέσει κρυπτογραφικά επαληθεύσιμα στοιχεία στις τηλεφωνικές κλήσεις. Η ταυτότητα του καλούντος, τα δικαιώματα χρήσης του αριθμού και η επωνυμία που εκπροσωπεί μπορούν έτσι να επαληθεύονται, αντί να βασίζεται ο χρήστης μόνο στην εμφάνιση ενός αριθμού στην οθόνη. Το έργο παρουσιάστηκε στο Mobile World Congress 2026 με επίδειξη λειτουργίας και προβλέπει πιλοτικές εφαρμογές μέσα στο 2026 με τη συμμετοχή παρόχων, επιχειρήσεων και ρυθμιστικών αρχών.
Το EUDI Wallet δεν σχεδιάστηκε ως εργαλείο αποκλειστικά για τις τηλεπικοινωνίες. Δημιουργεί μια ευρωπαϊκή υποδομή ψηφιακής ταυτότητας, στην οποία ο πολίτης θα μπορεί να αποθηκεύει και να χρησιμοποιεί ψηφιακά στοιχεία και διαπιστευτήρια, έχοντας τον έλεγχο του τι μοιράζεται και με ποιον. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη δοκιμάσει τη χρήση του σε σενάρια όπως η εγγραφή SIM, ενώ το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει ευρύτερη χρήση του από ιδιωτικές επιχειρήσεις.
Στον ίδιο δρόμο κινούνται ήδη διεθνείς τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Telefónica Tech, όπου έχει αναπτύξει λύση ψηφιακής ταυτότητας που βασίζεται σε επαληθεύσιμα διαπιστευτήρια (verifiable credentials), με εφαρμογές στην επαλήθευση ηλικίας, τη διαχείριση πρόσβασης και την πρόληψη της ηλεκτρονικής απάτης. Η λύση εντάσσεται στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αυτοκυρίαρχη ψηφιακή ταυτότητα και συνδέεται με την κατεύθυνση που χαράσσει το EUDI Wallet.
Στο GDC26, η συζήτηση γύρω από το EUDI Wallet συνδέθηκε με αυτή την ευρύτερη ανάγκη για μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις ψηφιακές επικοινωνίες. Το ενδιαφέρον για τις τηλεπικοινωνίες δεν περιορίζεται πλέον στην κανονιστική συμμόρφωση, αλλά επεκτείνεται στη δυνατότητα αξιοποίησης επαληθεύσιμων στοιχείων ταυτότητας από ιδιώτες και επιχειρήσεις, καθώς το ευρωπαϊκό οικοσύστημα ψηφιακής ταυτότητας περνά από τη φάση της ανάπτυξης στη φάση της εφαρμογής.
Για τις ελληνικές εταιρείες τηλεπικοινωνιών, το ζήτημα γίνεται πλέον πιο συγκεκριμένο. Υπάρχει ήδη η ελληνική υποδομή ηλεκτρονικής διάθεσης στοιχείων συνδρομητών, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο το EUDI Wallet δοκιμάζεται ήδη σε σενάρια που αφορούν άμεσα τον κλάδο. Το ερώτημα πλέον είναι πώς και σε ποιο βαθμό οι πάροχοι θα αξιοποιήσουν τις νέες δυνατότητες της ψηφιακής ταυτότητας για ασφαλέστερες υπηρεσίες και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις επικοινωνίες.
