Νομοθετική διάταξη που προβλέπει σημαντικές ελαφρύνσεις για χιλιάδες δανειολήπτες με ενεργές ρυθμίσεις του ν. 3869/2010 (Νόμος Κατσέλη) καταθέτει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο την καθολική εφαρμογή της πρόσφατης απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των δόσεων.
Σύμφωνα με το Yπουργείο, η ρύθμιση αποσαφηνίζει οριστικά τον τρόπο επιβολής των τόκων στις δικαστικές ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη, περιορίζοντας σημαντικά τη μηνιαία επιβάρυνση των οφειλετών. Παράλληλα, προβλέπει αναδρομική αναγνώριση των ποσών που καταβλήθηκαν επιπλέον από συνεπείς δανειολήπτες, τα οποία θα συμψηφίζονται με το υπόλοιπο της οφειλής τους.
Τι αλλάζει
Με τη νέα διάταξη, ο τόκος θα υπολογίζεται μόνο επί της μηνιαίας δόσης και για το διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ δύο πληρωμών, αντί να υπολογίζεται επί του συνολικού υπολοίπου του δανείου. Η αλλαγή αυτή οδηγεί σε σημαντική μείωση της μηνιαίας δόσης και του συνολικού κόστους αποπληρωμής.
Παράλληλα, τα επιπλέον ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί από δανειολήπτες με ενεργές ρυθμίσεις αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο. Ως αποτέλεσμα, μειώνεται είτε το υπόλοιπο της οφειλής είτε ο αριθμός των δόσεων που απομένουν μέχρι την εξόφληση.
Η ρύθμιση εφαρμόζεται σε όσους διατηρούν ενεργή ρύθμιση και είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.
Παράδειγμα εφαρμογής
Σύμφωνα με το παράδειγμα που παραθέτει το ΥΠΕΘΟ, δανειολήπτης με υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ τον Ιανουάριο του 2024 θα κατέβαλλε, με τον προηγούμενο τρόπο υπολογισμού, μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες.
Με το νέο καθεστώς, η δόση διαμορφώνεται στα 483 ευρώ, εκ των οποίων τα 482 ευρώ αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου και μόλις 1 ευρώ τόκο.
Εφόσον ο συγκεκριμένος δανειολήπτης κατέβαλε τη δόση των 731 ευρώ από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2026, προκύπτει επιπλέον καταβολή 7.440 ευρώ. Το ποσό αυτό θα αφαιρεθεί από το υπόλοιπο της οφειλής, με αποτέλεσμα οι εναπομείνασες δόσεις να μειωθούν από 270 σε 255.
Στο ίδιο παράδειγμα, το συνολικό ποσό τόκων περιορίζεται από 74.852 ευρώ σε μόλις 411 ευρώ.
Αναδρομική εφαρμογή
Η διάταξη προβλέπει αναδρομικότητα για τους συνεπείς δανειολήπτες που έχουν ενεργές ρυθμίσεις. Τα επιπλέον ποσά που καταβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια θα συνυπολογιστούν υπέρ των οφειλετών, μειώνοντας το υπόλοιπο του δανείου και επιταχύνοντας την ολοκλήρωση της αποπληρωμής.
Αντίθετα, η ρύθμιση δεν επεκτείνεται σε υποθέσεις που έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή σε περιπτώσεις όπου οι οφειλέτες έχουν εκπέσει από τη ρύθμιση, καθώς, σύμφωνα με το υπουργείο, η επανεξέτασή τους θα δημιουργούσε σημαντική νομική και συστημική αβεβαιότητα.
Τι ισχύει για τον εξωδικαστικό μηχανισμό
Το Yπουργείο διευκρινίζει ότι οι ρυθμίσεις που έχουν συναφθεί μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών, καθώς και μέσω του ν. 4605/2019, δεν επηρεάζονται από τη νέα παρέμβαση.
Για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις εξακολουθεί να ισχύει ο υπολογισμός της μηνιαίας τοκοχρεολυτικής δόσης επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής, όπως προβλέπεται από το υφιστάμενο νομοθετικό και συμβατικό πλαίσιο.
Επιμερισμός του κόστους
Η νομοθετική παρέμβαση προβλέπει επίσης επιμερισμό του οικονομικού βάρους μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων και του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ», ανάλογα με τα ποσά που έχουν εισπράξει.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου, η μείωση των μελλοντικών εισπράξεων για το πρόγραμμα «ΗΡΑΚΛΗΣ» υπολογίζεται σε περίπου 500 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα 20 ετών, ενώ η αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης εκτιμάται ότι προσθέτει επιβάρυνση περίπου 200 εκατ. ευρώ. Μέρος του κόστους αυτού αναμένεται να καλυφθεί από τα πιστωτικά ιδρύματα.
Στόχος η ενιαία εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου
Όπως επισημαίνει το ΥΠΕΘΟ, η νομοθετική παρέμβαση κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να αρθούν οι διαφορετικές ερμηνείες που προέκυψαν μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου ως προς τη χρονική διάρκεια υπολογισμού των τόκων και τη διαχείριση των αναδρομικών ποσών.
Με τη ρύθμιση, η εφαρμογή της δικαστικής απόφασης καθίσταται ενιαία και υποχρεωτική για όλους, χωρίς να απαιτούνται νέες δικαστικές προσφυγές από τους δανειολήπτες.
