Τον σχεδιασμό για την ανάδειξη της Θεσσαλονίκης σε τεχνολογικό και ερευνητικό κόμβο διεθνούς εμβέλειας παρουσίασε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης, κατά τη συμμετοχή του στην ημερίδα «SYNERGIE 2026», που πραγματοποιήθηκε στο ΝΟΗΣΙΣ με διοργανωτή τον Σύλλογο Αποφοίτων και Φίλων του Κολεγίου «ΔΕΛΑΣΑΛ».
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η ανάπτυξη υποδομών έρευνας και καινοτομίας, με στόχο την αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού της περιοχής και τη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών απασχόλησης υψηλής εξειδίκευσης. Όπως υπογράμμισε, ζητούμενο είναι οι νέοι επιστήμονες να μπορούν να αναπτύσσουν τις δεξιότητες και τις επιχειρηματικές τους ιδέες στην Ελλάδα, χωρίς να θεωρούν αναγκαία την αναζήτηση επαγγελματικών προοπτικών στο εξωτερικό.
Οι υποδομές που βρίσκονται στο επίκεντρο
Ο Σταύρος Καλαφάτης αναφέρθηκε σε έργα και πρωτοβουλίες που, σύμφωνα με το υπουργείο, ενισχύουν το ερευνητικό και τεχνολογικό οικοσύστημα της Θεσσαλονίκης.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το ThessINTEC, το τεχνολογικό πάρκο τέταρτης γενιάς, το οποίο προορίζεται να λειτουργήσει ως χώρος ανάπτυξης καινοτόμων δραστηριοτήτων και συνεργασιών. Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται το ερευνητικό AI Nucleus στο ΕΚΕΤΑ, με αντικείμενο την Τεχνητή Νοημοσύνη, καθώς και η Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας και τα πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα της πόλης.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις υπολογιστικές υποδομές που υποστηρίζουν την έρευνα και τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Στον σχεδιασμό που παρουσίασε ο υφυπουργός περιλαμβάνονται ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος», ο νέος υπερυπολογιστής που προγραμματίζεται για τη Δυτική Μακεδονία, το AI Factory «Pharos», τα κέντρα δεδομένων (data centers), τα δίκτυα 5G και οι δορυφορικές υπηρεσίες.
Η αξιοποίηση αυτών των υποδομών συνδέεται με την ενίσχυση της ερευνητικής δραστηριότητας, την ανάπτυξη νέων ψηφιακών εφαρμογών και τη δυνατότητα επιχειρήσεων και επιστημονικών ομάδων να αξιοποιούν σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία.
Τέσσερις τομείς για την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης
Στην παρέμβασή του, ο υφυπουργός ανέδειξε τέσσερις βασικούς τομείς στους οποίους η Θεσσαλονίκη και η ευρύτερη περιοχή της Βόρειας Ελλάδας διαθέτουν περιθώρια ανάπτυξης εξειδικευμένων εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης:
Υγεία και βιοεπιστήμες: εφαρμογές στην προληπτική ιατρική, τη διαγνωστική και τη βιοκαινοτομία.
Αγροδιατροφή και περιβάλλον: αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων στην έξυπνη γεωργία και στην πρόληψη φυσικών καταστροφών.
Ναυτιλία και logistics: βελτίωση της λειτουργίας της εφοδιαστικής αλυσίδας και των διαδικασιών που συνδέονται με το λιμάνι της Θεσσαλονίκης.
Πολιτισμός και βιώσιμος τουρισμός: χρήση τεχνολογικών εφαρμογών για την προστασία και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η κατεύθυνση αυτή αποτυπώνει την προσπάθεια σύνδεσης της έρευνας με συγκεκριμένες παραγωγικές δραστηριότητες, ώστε η τεχνολογική ανάπτυξη να αποκτά εφαρμογή στην οικονομία και στην καθημερινή λειτουργία επιχειρήσεων και οργανισμών.
Έρευνα, επιχειρηματικότητα και θέσεις εργασίας
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Σταύρος Καλαφάτης, οι συνολικές δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη στην Ελλάδα ανήλθαν σε 3,66 δισ. ευρώ, επίπεδο που χαρακτήρισε ιστορικό ρεκόρ. Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι η σχετική δραστηριότητα έχει συνδεθεί με τη δημιουργία περισσότερων από 20.000 θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην υπέρβαση του ορίου των 1.000 νεοφυών επιχειρήσεων μέσω του Elevate Greece, επισημαίνοντας τον ρόλο των startups στην αξιοποίηση της γνώσης που παράγεται στα πανεπιστήμια και στα ερευνητικά κέντρα.
Ο υφυπουργός υποστήριξε ακόμη ότι το 86% των νέων διδακτόρων επιλέγει πλέον να παραμείνει και να δημιουργήσει στην Ελλάδα. Το ποσοστό αυτό αποδίδεται στην ανακοίνωση και στην τοποθέτησή του και δεν αποτελεί ανεξάρτητη διασταύρωση των στοιχείων για την επαγγελματική πορεία των νέων διδακτόρων.
Το ανθρώπινο δυναμικό στο επίκεντρο
Η συζήτηση στο «SYNERGIE 2026» αφορούσε και τις αλλαγές που επιφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη στα επαγγέλματα και στις επιλογές σπουδών. Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις, ο Σταύρος Καλαφάτης έδωσε έμφαση στην ανάγκη οι νέοι να καλλιεργούν την προσαρμοστικότητα, την κριτική σκέψη και την ικανότητα αξιολόγησης των πληροφοριών.
Όπως ανέφερε, η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει γρήγορες απαντήσεις, αλλά η ανθρώπινη κρίση παραμένει καθοριστική για τη διατύπωση των σωστών ερωτημάτων και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
Η ανάπτυξη των ερευνητικών και τεχνολογικών υποδομών αποτελεί, συνεπώς, ένα μέρος του ευρύτερου εγχειρήματος. Η πρόκληση είναι η σύνδεσή τους με την επιχειρηματικότητα, την απασχόληση και την εκπαίδευση, ώστε η ερευνητική δραστηριότητα να μεταφράζεται σε νέες εφαρμογές, παραγωγικές δυνατότητες και επαγγελματικές προοπτικές για το επιστημονικό δυναμικό της χώρας.
