Του Γιάννη Χαλαβαζή.
Η συμμετοχή της ΔΕΗ, μέσω της 100% θυγατρικής της ΔΕΗ Fiber Grid, στη διαβούλευση της ΕΕΤΤ για την ανανέωση των αδειών κινητής τηλεφωνίας στις ζώνες 900 και 1800 MHz αιφνιδίασε την αγορά, καθώς ο μεγαλύτερος ενεργειακός όμιλος αποφάσισε να μπει εφ΄ όλης της ύλης στις τηλεπικοινωνίες, όπου μέχρι σήμερα κυριαρχείται από τρεις σταθερούς παίκτες. Η κίνηση αυτή θεωρείται ότι θα αλλάξει ριζικά τις ισορροπίες δεκαετιών, όχι μόνο λόγω μεγέθους της ΔΕΗ, αλλά και λόγω πρόσβασής της σε κεφάλαια και υποδομές, αλλά και μεγάλες διεθνείς συνεργασίες.
Τι αλλάζει με την συμμετοχή της ΔΕΗ στον διαγωνισμό φάσματος;
Η αναμενόμενη, πλέον, συμμετοχή της ΔΕΗ στον επικείμενο διαγωνισμό φάσματος αναμένεται να αυξήσει εκθετικά τον ανταγωνισμό και να αλλάξει τη δυναμική της αγοράς. Οι υφιστάμενοι πάροχοι (ΟΤΕ, Vodafone και Nova) θα βρεθούν αντιμέτωποι με έναν νέο και ισχυρό διεκδικητή μεριδίων με διαφορετική οικονομική βάση, γεγονός που πιθανότατα θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών για την απόκτηση συχνοτήτων και σε πιο επιθετικές στρατηγικές προσφορών.
Θα αυξηθεί το κόστος των συχνοτήτων;
Από την στιγμή που η αγορά διαθέτει περιορισμένο και ήδη κατανεμημένο φάσμα, η είσοδος ενός νέου παίκτη αλλάζει την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης. Οι υπάρχοντες πάροχοι θα αναγκαστούν να ανταγωνιστούν, όχι μόνο μεταξύ τους αλλά και έναν νέο ισχυρό διεκδικητή με ισχυρή χρηματοοικονομική βάση, κάτι που οδηγεί συνήθως σε κλιμάκωση των τιμών. Επιπλέον, η στρατηγική σημασία των συχνοτήτων για το 5G ενισχύει ακόμη περισσότερο την πίεση στις δημοπρασίες.
Πώς λειτουργούσαν μέχρι σήμερα οι δημοπρασίες στην Ελλάδα;
Από το 2012 και μετά, οι δημοπρασίες φάσματος κινητής τηλεφωνίας στην Ελλάδα είχαν σχετικά προβλέψιμη εξέλιξη και ολοκληρώνονταν συνήθως γρήγορα, συχνά από τον πρώτο γύρο. Οι τρεις βασικοί πάροχοι κινούνταν σε ένα ισορροπημένο πλαίσιο κατανομής, χωρίς έντονες συγκρούσεις, διατηρώντας το υπάρχον status quo και αποφεύγοντας μεγάλες ανατροπές στην τιμολόγηση ή στη διάρθρωση της αγοράς. Τώρα οι συσχετισμοί αλλάζουν μέχρι φυσικά να βρεθεί η νέα ισορροπία.
Γιατί αιφνιδίασε η στρατηγική της ΔΕΗ;
Η αγορά περίμενε ότι η ΔΕΗ, αν εισέλθει στις τηλεπικοινωνίες, θα προχωρούσε σε εξαγορά υπάρχοντος παρόχου (η Nova φερόταν ως «πρόθυμη» προς εξαγορά) για να αποκτήσει γρήγορα την ανάλογη υποδομή και φυσικά ένα ισχυρό πελατολόγιο. Ωστόσο, το υψηλό τίμημα που πιθανότατα ζητήθηκε για τη Nova και οι στρατηγικές εκτιμήσεις της Διοίκησης της ΔΕΗ οδήγησαν σε διαφορετική επιλογή. Η απόφαση για ανάπτυξη ιδιόκτητου δικτύου θεωρείται πιο φιλόδοξη και πιο ανατρεπτική, καθώς αλλάζει πλήρως τους συσχετισμούς της αγοράς.
Τι σημαίνει ότι η ΔΕΗ θα αναπτύξει δικό της δίκτυο;
Η εταιρεία δεν θα βασιστεί σε εξαγορά έτοιμων τηλεπικοινωνιακών υποδομών, αλλά θα δημιουργήσει σταδιακά ένα πλήρες πανελλαδικό δίκτυο κινητής τηλεφωνίας «from scratch». Θα αξιοποιήσει τις υπάρχουσες ενεργειακές υποδομές της, όπως πυλώνες και δίκτυα οπτικών ινών, ώστε να μειώσει το κόστος ανάπτυξης και να επιταχύνει την εγκατάσταση ενός σύγχρονου, ευέλικτου και τεχνολογικά προηγμένου τηλεπικοινωνιακού συστήματος. Φυσικά το αναπτυσσόμενο δίκτυο οπτικών ινών είναι ένα στοιχείο που προσδίδει πλεονεκτήματα στην είσοδό της στην κινητή τηλεφωνία.
Πως θα αξιοποιήσει η ΔΕΗ ότι δεν θα χρησιμοποιήσει κινεζικό εξοπλισμό;
Η επιλογή της ΔΕΗ να βασιστεί αποκλειστικά σε δυτικές τεχνολογίες διαφοροποιεί ουσιαστικά τη στρατηγική της από τους υφιστάμενους παρόχους. Οι ανταγωνιστές της έχουν σημαντικό ποσοστό κινεζικού εξοπλισμού στα δίκτυά τους και βρίσκονται ήδη υπό πίεση για σταδιακή αντικατάστασή του και λόγω γεωπολιτικών και κανονιστικών περιορισμών. Η ΔΕΗ ξεκινά χωρίς αυτό το τεχνολογικό βάρος, κάτι που της δίνει πλεονέκτημα σε κόστος, ασφάλεια και ταχύτητα ανάπτυξης.
Πώς ξεκινά η ΔΕΗ την ανάπτυξη δικτύου κινητής τηλεφωνίας;
Η ανάπτυξη ενός δικτύου κινητής δεν ξεκινά από τις κεραίες, αλλά από τον σχεδιασμό αρχιτεκτονικής (core network), την απόκτηση φάσματος και τη δημιουργία backbone υποδομής. Η ΔΕΗ, λόγω του ήδη ανεπτυγμένου δικτύου οπτικών ινών και ενεργειακών υποδομών, μπορεί να επιταχύνει το πρώτο στάδιο και να ξεκινήσει πιο γρήγορα από έναν νέο «καθαρό» πάροχο.
Πόσος χρόνος χρειάζεται για την ανάπτυξη του δικτύου κινητής;
Η ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα γίνει κλιμακωτά, παράλληλα και σταδιακά:
- Σε 12 με 24 μήνες μπορεί να στηθεί ένα αρχικό εμπορικό δίκτυο σε μεγάλες πόλεις.
- Σε 3 με 4 χρόνια μπορεί να επιτευχθεί εκτεταμένη κάλυψη αστικών και ημιαστικών περιοχών.
- Σε 4 με 6 χρόνια μπορεί να ολοκληρωθεί πλήρης πανελλαδική κάλυψη, με αντίστοιχη ποιότητα με τους μεγάλους παρόχους.
Ο χρόνος εξαρτάται κυρίως από αδειοδοτήσεις, εγκατάσταση σταθμών βάσης και ταχύτητα επενδύσεων.
Τι ρόλο παίζει το υπάρχον δίκτυο της ΔΕΗ;
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της ΔΕΗ είναι ότι δεν ξεκινά από το μηδέν στις υποδομές καθώς:
- Διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο οπτικών ινών για το «κορμό» του δικτύου (backbone)
- Εχει πρόσβαση σε πυλώνες, κτίρια και ενεργειακή υποδομή για εγκατάσταση εξοπλισμού
- Μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος και τον χρόνο ανάπτυξης
Αυτό επιτρέπει πιο γρήγορη γεωγραφική επέκταση σε σχέση με έναν νέο τηλεπικοινωνιακό παίκτη.
Πώς θα αναπτυχθεί το δίκτυο κεραίων;
Η ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα γίνει ανά περιοχή :
- Προφανώς προηγούνται τα μεγάλα αστικά κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη)
- Στη συνέχεια ή και παράλληλα έρχονται οι βασικοί οδικοί άξονες, τουριστικές περιοχές και αναπτυγμένες περιοχές.
- Τέλος ακολουθούν μικρά νησιά και πιο απομακρυσμένες περιοχές.
- Παράλληλα εγκαθίσταται σταδιακά το 5G δίκτυο, μαζί με 4G πυκνώσεις για κάλυψη και χωρητικότητα.
Πώς θα στηθεί το δίκτυο πωλήσεων της ΔΕΗ;
Το δίκτυο πωλήσεων είναι εξίσου κρίσιμο με το τεχνικό δίκτυο. Η ΔΕΗ έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα εδώ, καθώς:
- Διαθέτει ήδη φυσικά καταστήματα σε όλη τη χώρα
- Εχει αναγνωρίσιμο brand και μεγάλη πελατειακή βάση από την ενέργεια
- Διαθέτει την αλυσίδα «Κωτσόβολος»
Πιθανό μοντέλο είναι:
- Αξιοποίηση των καταστημάτων ΔΕΗ ως σημεία πώλησης κινητής
- Δημιουργία ψηφιακού καναλιού (app και web)
- Συνεργασίες με retail δίκτυα (ηλεκτρονικά καταστήματα, αλυσίδες τεχνολογίας)
Πόσο γρήγορα μπορεί να στηθεί εμπορικό δίκτυο κινητής;
Το εμπορικό δίκτυο μπορεί να ξεκινήσει σχεδόν παράλληλα με την τεχνική ανάπτυξη:
- Μέσα σε 12 με 18 μήνες μπορεί να υπάρξουν πρώτα πακέτα και συνδρομητές
- σε 2 με 3 χρόνια μπορεί να έχει ουσιαστική εμπορική παρουσία
Η εμπορική εκκίνηση συνήθως προηγείται της πλήρους κάλυψης του δικτύου.
Ποιο είναι το βασικό πλεονέκτημα της ΔΕΗ στην εμπορική διάθεση;
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα είναι το υπάρχον πελατολόγιο ενέργειας. Η ΔΕΗ μπορεί να:
- Κάνει cross-selling (ρεύμα + κινητή τηλεφωνία)
- Αξιοποιήσει λογαριασμούς και ψηφιακές πλατφόρμες για προώθηση υπηρεσιών
- Μειώσει σημαντικά το κόστος απόκτησης πελάτη (customer acquisition cost)
Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στην ανάπτυξη;
Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι μόνο τεχνική, αλλά οργανωτική:
- ταχύτητα αδειοδοτήσεων για κεραίες
- εύρεση σημείων εγκατάστασης
- διαχείριση μεγάλου έργου τηλεπικοινωνιακής κλίμακας από έναν μη παραδοσιακό πάροχο
- ανταγωνισμός με ώριμα δίκτυα ΟΤΕ, Vodafone και Nova
Πως η ΔΕΗ μετατρέπει σε πλεονέκτημα την ανάπτυξη δικτύου;
Η ΔΕΗ διαθέτει ήδη εκτεταμένο δίκτυο οπτικών ινών, ενεργειακή υποδομή και φυσικά σημεία εγκατάστασης, όπως πυλώνες, που μπορούν να αξιοποιηθούν για τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό. Αυτό μειώνει σημαντικά το κόστος ανάπτυξης και επιτρέπει ταχύτερη ανάπτυξη δικτύου. Παράλληλα, η πρόσβαση σε ισχυρά κεφάλαια της δίνει τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει μεγάλης κλίμακας επενδύσεις χωρίς άμεση πίεση αποδοτικότητας.
Πόσο μπορεί να κοστίσει η είσοδος της ΔΕΗ στις τηλεπικοινωνίες;
Η απόκτηση αδειών εκτιμάται ότι μπορεί να κυμανθεί μέχρι 250 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνολικές επενδύσεις για την ανάπτυξη πλήρους δικτύου κινητής τηλεφωνίας ενδέχεται να φτάσουν και στο 1 δισ. ευρώ σε βάθος πενταετίας. Σε σχέση με τις συνολικές χρηματοδοτικές δυνατότητες της εταιρείας, το ποσό αυτό θεωρείται διαχειρίσιμο και στρατηγικά υπολογισμένο.
Τι αναμένεται στην επόμενη πενταετία από την ΔΕΗ;
Η ΔΕΗ φαίνεται να στοχεύει στη μετατροπή της σε ολοκληρωμένο «powertech» όμιλο που συνδυάζει ενέργεια, τηλεπικοινωνίες και ψηφιακές υποδομές. Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει επενδύσεις σε data centers, ανάπτυξη δικτύων, αξιοποίηση οπτικών ινών και επέκταση σε τεχνολογικές υπηρεσίες, με στόχο τη δημιουργία ενός πολυσχιδούς και ψηφιακά ενισχυμένου επιχειρηματικού μοντέλου. Τέλος εκτιμάται ότι προς το παρόν είναι ο μόνος επιχειρηματικός φορέας στις τηλεπικοινωνίες που μπορεί να προσελκύσει διεθνείς μεγάλες συνεργασίες me Hyperscalers γεγονός που οξύνει τον εσωτερικό ανταγωνισμό.
Εν κατακλείδι δεν έπεσε «ένα βότσαλο στην λίμνη», αλλά ένας «ογκόλιθος»!
Σχετικά άρθρα:
ΔΕΗ Fiber στην κινητή τηλεφωνία: «Ο φόβος φυλάει τα έρημα»
ΔΕΗ Fiber Grid: Ενδιαφέρον της θυγατρικής για φάσμα κινητής τηλεφωνίας
