Πρόκειται για το έργο «Ψηφιακός Μετασχηματισμός του Γεωργικού Τομέα – Γεωργία με Ευφυΐα», με φορέα υλοποίησης την Κοινωνία της Πληροφορίας και τελικό δικαιούχο το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και ο συνολικός προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 50,4 εκατ. ευρώ ενώ ο προϋπολογισμός του Ταμείου που εμφανίζεται στην επίσημη σελίδα του Ελλάδα 2.0 ανέρχεται σε 27 εκατ. ευρώ. Ανάδοχος είναι η ένωση εταιρειών NEUROPUBLIC – ΟΤΕ – «ΣΚΑΡΜΟΥΤΣΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ», με τη NEUROPUBLIC επικεφαλής του σχήματος. Το συμβατικό τίμημα της σύμβασης ανέρχεται σε 33,7 εκατ. 16 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.
Από το χωράφι στα δεδομένα
Η φιλοσοφία του έργου είναι να μετατρέψει το ελληνικό χωράφι σε ένα μεγάλο δίκτυο συλλογής και αξιοποίησης δεδομένων. Η υποδομή περιλαμβάνει 4.850 Σταθμούς Συλλογής Δεδομένων, 50 συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών, υποδομή υποδοχής και επεξεργασίας δορυφορικών εικόνων και ολοκληρωμένη τεχνολογική πλατφόρμα λογισμικών ευφυούς γεωργίας. Οι σταθμοί συλλέγουν στοιχεία που αφορούν τις συνθήκες της καλλιέργειας, ενώ η πλατφόρμα συνδυάζει αγρομετεωρολογικά, εδαφικά, δορυφορικά και εναέρια δεδομένα. Το ζητούμενο είναι να περάσει η γεωργική παραγωγή από τη γενική εκτίμηση και την εμπειρική πρακτική σε αποφάσεις βασισμένες σε πραγματικά δεδομένα για κάθε περιοχή και καλλιέργεια. Η επίσημη περιγραφή του έργου προβλέπει τη συλλογή δεδομένων για το έδαφος, το φυτό, την ατμόσφαιρα, το νερό και την αγροτική εκμετάλλευση, ώστε να παράγεται εξατομικευμένη συμβουλή για την καλλιέργεια.
Το σύστημα έχει σχεδιαστεί ώστε τα δεδομένα να χρησιμοποιούνται για:
• βελτιστοποίηση της άρδευσης, ορθολογική λίπανση, φυτοπροστασία, παρακολούθηση της φυτοϋγείας
• διαχείριση των υδατικών πόρων, προσαρμογή της παραγωγής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Με άλλα λόγια, η μεγάλη αλλαγή δεν βρίσκεται στον ίδιο τον αισθητήρα ή στο drone. Βρίσκεται στην επεξεργασία των δεδομένων και στη μετατροπή τους σε χρήσιμη οδηγία για την παραγωγή. Και αυτό είναι που θα κρίνει τελικά την επιτυχία της επένδυσης.
Το έργο δεν περιορίζεται στην εγκατάσταση εξοπλισμού. Η σύμβαση προβλέπει τέσσερις διακριτές φάσεις: ανάλυση απαιτήσεων και μελέτη εφαρμογής, ανάπτυξη της υλικοτεχνικής υποδομής, ανάπτυξη της πλατφόρμας λογισμικών ευφυούς γεωργίας και υλοποίηση υποστηρικτικών εργασιών. Στις υποστηρικτικές εργασίες περιλαμβάνονται η ολοκληρωμένη συλλογή δεδομένων ευφυούς γεωργίας, η εκπαίδευση, η διάδοση και προβολή των αποτελεσμάτων, καθώς και η αποτίμηση των αποτελεσμάτων του έργου. Αυτό έχει σημασία: η τελική αξία του έργου δεν μετριέται μόνο από το πόσοι σταθμοί εγκαταστάθηκαν ή πόσα drones παραδόθηκαν. Μετριέται από το πόσα δεδομένα παράγονται, πόσοι παραγωγοί τα χρησιμοποιούν και κυρίως τι αλλάζει στην παραγωγή.
Το έργο εμφανίζεται στην επίσημη βάση του Ελλάδα 2.0 με ημερομηνία έναρξης 20 Οκτωβρίου 2022 και ημερομηνία λήξης 31 Μαΐου 2026. Η συμβατική ιστορία, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη. Η σύμβαση τροποποιήθηκε ως προς το χρονοδιάγραμμα. Η τροποποίηση του Ιουνίου 2025 αύξησε τη συνολική διάρκεια σε 16 μήνες, χωρίς μεταβολή του συμβατικού τιμήματος. Παράλληλα, παρατάθηκαν συγκεκριμένες προθεσμίες των φάσεων 2, 3 και 4 και των αντίστοιχων παραδοτέων. Στα τελευταία παραδοτέα περιλαμβάνονταν μεταξύ άλλων η Συνολική Έκθεση Ολοκλήρωσης Έργου, η αποτίμηση των αποτελεσμάτων και δεδομένα ευφυούς γεωργίας από τα πειραματικά αγροτεμάχια. Στις 28 Ιουλίου 2026, η NEUROPUBLIC ανακοίνωσε την ολοκλήρωση και παράδοση της υποδομής στην Κοινωνία της Πληροφορίας. Άρα σήμερα η συζήτηση έχει περάσει σε άλλο επίπεδο. Η κατασκευή της υποδομής ολοκληρώθηκε. Η επιχειρησιακή της αξιοποίηση είναι πλέον το μεγάλο στοίχημα.
Η μεγάλη πρόκληση: από τα 50 εκατ. ευρώ στο μετρήσιμο αποτέλεσμα
Εδώ βρίσκεται και το πιο ενδιαφέρον δημοσιογραφικό κομμάτι του έργου.
Για πρώτη φορά δημιουργείται σε εθνική κλίμακα ένα ενιαίο οικοσύστημα που συνδυάζει επίγειες μετρήσεις, δορυφορικά δεδομένα, εναέρια δεδομένα και λογισμικό ευφυούς γεωργίας.
Η ίδια η NEUROPUBLIC αναφέρει ότι η υποδομή καλύπτει το 70% των ελληνικών γεωργικών εκτάσεων, ενώ η επίσημη περιγραφή του Ελλάδα 2.0 θέτει ως στόχο υποδομή που θα εξυπηρετεί το σύνολο της καλλιεργήσιμης έκτασης της χώρας.
Το επόμενο λοιπόν κεφάλαιο είναι πολύ πιο δύσκολο από την εγκατάσταση του εξοπλισμού:
Πόσοι αγρότες χρησιμοποιούν σήμερα την πλατφόρμα; Πόσες καλλιέργειες παρακολουθούνται πραγματικά; Πόσο νερό εξοικονομείται; Πόσο μειώνονται λιπάσματα και φυτοπροστατευτικά;
Πόσο μειώνεται το κόστος παραγωγής; Πόσο αυξάνεται η απόδοση ή η ποιότητα; Και ποια είναι τα πρώτα μετρήσιμα αποτελέσματα ανά καλλιέργεια;
Αυτά είναι τα στοιχεία που θα μετατρέψουν ένα μεγάλο έργο πληροφορικής σε πραγματική αγροτική μεταρρύθμιση.
Το Έργο «Γεωργία με Ευφυΐα» δημιουργεί πλέον μια υποδομή που μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για πολύ περισσότερα από την παρακολούθηση μιας καλλιέργειας. Η επίσημη περιγραφή προβλέπει διασύνδεση παραγωγών, οργανώσεων, ερευνητικών ιδρυμάτων, αυτοδιοίκησης και άλλων εμπλεκόμενων φορέων, ενώ τα δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν και σε άλλους τομείς, όπως το περιβάλλον και η βιομηχανία τροφίμων. Γι’ αυτό και το έργο των 50,4 εκατ. ευρώ έχει μεγαλύτερη σημασία από έναν ακόμη ψηφιακό εκσυγχρονισμό ενός υπουργείου. Είναι η προσπάθεια να δημιουργηθεί ο ψηφιακός μηχανισμός πάνω στον οποίο θα μπορεί να στηριχθεί η ελληνική γεωργία της επόμενης δεκαετίας. Το αν αυτό θα συμβεί, όμως, δεν θα κριθεί από τους 4.850 σταθμούς ούτε από τα 50 drones. Θα κριθεί στο χωράφι. Εκεί θα φανεί. Αν τα δεδομένα έγιναν αποφάσεις, αν οι αποφάσεις έγιναν χαμηλότερο κόστος και υψηλότερη παραγωγικότητα και, τελικά, αν τα εκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης μετατράπηκαν σε μετρήσιμο αποτέλεσμα για τον Έλληνα παραγωγό.
