Από τα Botox με διαγωνισμούς και τις «θεραπείες» στα social media μέχρι ενέσιμα σε εργαστήρια, βοηθούς νοσηλευτών που κάνουν ενέσεις και «κβαντική βιοανάδραση» – τι αποκαλύπτει η πρώτη ψηφιακή ακτινογραφία της αγοράς
Μια αγορά που επί χρόνια αναπτύσσεται με ταχύτητα, διαφημίζεται επιθετικά στο Διαδίκτυο και σε αρκετές περιπτώσεις κινείται στα όρια ανάμεσα στην ιατρική πράξη, την αισθητική υπηρεσία και την εμπορική προβολή βρίσκεται πλέον μπροστά σε έναν νέο μηχανισμό ελέγχου. Το MedWatch σαρώνει το Διαδίκτυο και τα πρώτα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: 27.493 ψηφιακά περιεχόμενα ελέγχθηκαν και εντοπίστηκαν 13.712 υποψήφια ύποπτα ευρήματα σε 3.088 δομές, σε σύνολο 11.717 μονάδων που έχουν ενταχθεί στη βάση δεδομένων σε Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη. Ο αριθμός δεν σημαίνει 13.712 επιβεβαιωμένες παραβάσεις. Σημαίνει όμως ότι το ψηφιακό ραντάρ του κράτους εντοπίζει σε μαζική κλίμακα περιπτώσεις, που δύσκολα θα μπορούσαν να εντοπιστούν με τους παραδοσιακούς, αποσπασματικούς ελέγχους.
Και πίσω από τους αριθμούς αρχίζει να εμφανίζεται μια διαφορετική εικόνα της αγοράς.
Botox με διαγωνισμούς και ιατρικές πράξεις σε κέντρα αισθητικής
Στα ευρήματα περιλαμβάνονται διαγωνισμοί Botox από ιατρεία, ιατρικές πράξεις που διαφημίζονται από κέντρα αισθητικής και άλλες μη ιατρικές επιχειρήσεις, θεραπείες σε «ανταγωνιστικές τιμές», μαρτυρίες πελατών και υποσχέσεις για «θαυματουργά» αποτελέσματα. Εδώ βρίσκεται η ουσία του προβλήματος. Η ιδιωτική Υγεία έχει μεταφέρει μεγάλο μέρος της προβολής της στα social media. Η ιατρική υπηρεσία παρουσιάζεται όλο και περισσότερο με όρους αγοράς: προσφορά, τιμή, αποτέλεσμα, αξιολόγηση, «πριν και μετά». Όμως η ιατρική πράξη δεν είναι προϊόν ομορφιάς και ο ασθενής δεν είναι απλώς καταναλωτής μιας υπηρεσίας. Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό όταν μια μη ιατρική επιχείρηση εμφανίζεται να διαφημίζει ιατρικές πράξεις. Τα σχετικά ευρήματα έχουν διαβιβαστεί στους Ιατρικούς Συλλόγους Αθηνών, Πειραιώς και Θεσσαλονίκης, προκειμένου να διαπιστωθεί τι ακριβώς συμβαίνει στην πράξη και εάν υπάρχει η απαιτούμενη ιατρική παρουσία.
Και οι πρώτοι έλεγχοι βγάζουν ακόμη πιο ενδιαφέρουσα εικόνα. Η υπόθεση δεν μένει πλέον στο Διαδίκτυο. Στους πρώτους επιτόπιους ελέγχους έχουν καταγραφεί περιπτώσεις που δείχνουν γιατί η ψηφιακή ανίχνευση έχει σημασία. Σε εργαστήριο βιοπαθολόγου εντοπίστηκαν ενέσιμα υλικά, μεταξύ άλλων υαλουρονικά, fillers και εξωσώματα, ενώ υπήρχε και διαδικτυακή διαφήμιση για υπηρεσίες αισθητικής δερματολογίας. Σε άλλη περίπτωση καταγράφηκε χορήγηση ενέσιμων θεραπειών από βοηθό νοσηλευτή παρουσία γιατρού. Σε άλλο χώρο βρέθηκαν μηχανήματα υδροθεραπείας εντέρου, βιοσυντονισμού και λιπόλυσης, ενώ σε διαφορετική περίπτωση χώρος «κβαντικής βιοανάδρασης» παρουσιαζόταν διαδικτυακά ως «ιατρείο», χωρίς να έχει προσκομιστεί αναγνωρισμένος τίτλος σπουδών στην Ελλάδα. Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη ότι ολόκληρη η αγορά λειτουργεί εκτός κανόνων. Αποτελούν όμως μια πρώτη εικόνα του τι μπορεί να αποκαλυφθεί όταν ο έλεγχος πάψει να βασίζεται μόνο στις καταγγελίες και αρχίσει να ψάχνει συστηματικά.
Το ερώτημα πλέον είναι ποιος ελέγχει ποιον, αλλά πότε θα γίνουν οι έλεγχοι
Το MedWatch κωδικοποιεί τη νομοθεσία σε 11 δείκτες ελέγχου και συγκρίνει τη διαδικτυακή δραστηριότητα μιας δομής με την άδεια λειτουργίας, την ειδικότητα του γιατρού, τον εξοπλισμό και τις επιτρεπόμενες ιατρικές πράξεις. Οι περιπτώσεις ιεραρχούνται ανάλογα με τη σοβαρότητα και στη συνέχεια περνούν στον ανθρώπινο έλεγχο. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εντοπίσει τις περιπτώσεις. Δεν μπορεί να επιβάλει τον νόμο. Το ερώτημα μεταφέρεται, επομένως, στους ελεγκτικούς μηχανισμούς και στους Ιατρικούς Συλλόγους: πόσες από αυτές τις υποθέσεις θα ελεγχθούν, πόσες θα επιβεβαιωθούν, πόσες θα οδηγήσουν σε κυρώσεις και πόσο χρόνο θα χρειαστεί μέχρι να κλείσει κάθε υπόθεση.
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας έχει καταρτίσει πρόγραμμα ελέγχου για 118 δομές και παρόχους, ενώ παράλληλα έχουν ξεκινήσει έλεγχοι σε 17 παρόχους μετά από καταγγελίες. Εδώ βρίσκεται πλέον η ουσία της υπόθεσης. Για πρώτη φορά η αγορά της ιδιωτικής Υγείας αποκτά ένα ψηφιακό «μάτι» που μπορεί να βλέπει μαζικά αυτό που μέχρι σήμερα έβλεπαν οι ελεγκτές αποσπασματικά. Και η εικόνα που εμφανίζεται στην οθόνη δεν είναι αμελητέα. Όχι επειδή οι 13.712 περιπτώσεις είναι 13.712 παραβάσεις – δεν είναι. Αλλά επειδή αποκαλύπτουν το μέγεθος της απόστασης που μπορεί να υπάρχει ανάμεσα σε αυτό που μια δομή δηλώνει ότι είναι, σε αυτό που επιτρέπεται να κάνει και σε αυτό που τελικά διαφημίζει ότι προσφέρει στην αγορά.
Το επόμενο κεφάλαιο, λοιπόν, δεν είναι τεχνολογικό. Είναι ελεγκτικό. Γιατί εάν η ψηφιακή εποπτεία μπορεί να εντοπίζει σε τέτοια κλίμακα πιθανές αποκλίσεις, το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι αν το κράτος μπορεί να τις βρει. Είναι αν θα τις ελέγξει μέχρι τέλους και αν οι διαπιστωμένες παραβάσεις θα έχουν πραγματικές συνέπειες.
