Ο διαγωνισμός για την εγκατάσταση 1.000 «έξυπνων» καμερών στο οδικό δίκτυο της χώρας, ένα από τα σημαντικότερα έργα ψηφιακής επιτήρησης και οδικής ασφάλειας, βρίσκεται για δεύτερη φορά μέσα σε λίγους μήνες αντιμέτωπος με σοβαρές εμπλοκές. Η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) αποφάσισε την προσωρινή αναστολή της διαγωνιστικής διαδικασίας, κάνοντας δεκτά τα αιτήματα προσωρινής προστασίας που υπέβαλαν οι εταιρείες AKTOR και Maycon, έως ότου εξεταστούν οι προδικαστικές προσφυγές τους. Η απόφαση σημαίνει ότι ο διαγωνισμός «παγώνει» εκ νέου και καμία περαιτέρω διαδικασία δεν μπορεί να προχωρήσει μέχρι να εκδοθεί η οριστική κρίση της Αρχής. Αν και από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης εκτιμάται ότι η εξέλιξη δεν θα επηρεάσει ουσιαστικά το χρονοδιάγραμμα, καθώς είχε ήδη δοθεί παράταση για την υποβολή προσφορών έως τέλος Αυγούστου, η νέα αναστολή προσθέτει ακόμη ένα επεισόδιο σε μια διαδικασία που εξελίσσεται σε πραγματική «Οδύσσεια».
Διαδοχικές προσφυγές. Μικρότερο έργο, χαμηλότερος προϋπολογισμός
Το έργο προκηρύχθηκε για πρώτη φορά στο τέλος Απριλίου, όμως λίγες εβδομάδες αργότερα το υπουργείο αποφάσισε να ματαιώσει τον διαγωνισμό μετά τις προδικαστικές προσφυγές που είχαν καταθέσει η κοινοπραξία Neurosoft–OTS, η AKTOR και η Maycon. Οι εταιρείες υποστήριζαν ότι ορισμένες τεχνικές προδιαγραφές των καμερών ήταν υπερβολικά εξειδικευμένες και οδηγούσαν, εμμέσως, σε συγκεκριμένο κατασκευαστή, περιορίζοντας τον ανταγωνισμό.
Ακολούθησε αναθεώρηση των όρων της διακήρυξης και νέα προκήρυξη στις αρχές Ιουνίου. Ωστόσο, ούτε η δεύτερη προσπάθεια απέφυγε τις ενστάσεις, καθώς οι νέες προσφυγές οδήγησαν την ΕΑΔΗΣΥ στη λήψη προσωρινών μέτρων προστασίας και στη δεύτερη αναστολή της διαδικασίας. Πέρα όμως από τις δικαστικές εμπλοκές, αξιοσημείωτη είναι και μία ακόμη σημαντική αλλαγή που πέρασε σχεδόν απαρατήρητη. Με τη νέα διακήρυξη το υπουργείο προχώρησε σε ουσιαστική αναμόρφωση του οικονομικού αντικειμένου του έργου, μειώνοντας σχεδόν στο μισό τον συνολικό προϋπολογισμό του. Ο πρώτος διαγωνισμός είχε προϋπολογισμό στα 88,1 εκατ. ευρώ, καθώς περιλάμβανε δικαίωμα προαίρεσης (option) για την προμήθεια επιπλέον 1.000 καμερών, καθώς και δυνατότητα επέκτασης της διάρκειας της σύμβασης. Στη νέα προκήρυξη, το δικαίωμα προαίρεσης καταργήθηκε και ο προϋπολογισμός περιορίστηκε στα 35,5 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ ή 44,05 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, η επιλογή αυτή έγινε προκειμένου το Δημόσιο να μην δεσμευθεί από σήμερα για προμήθειες τεχνολογικού εξοπλισμού που ενδεχομένως θα έχουν ξεπεραστεί όταν θα έρθει η ώρα της επέκτασης του έργου. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει μεγαλύτερη ευελιξία για μελλοντικές τεχνολογικές αναβαθμίσεις.
Ηλεκτρονική βεβαίωση παραβάσεων
Το έργο αφορά στην εγκατάσταση περίπου 1.000 ψηφιακών καμερών σε ολόκληρη τη χώρα, οι οποίες θα διασυνδεθούν με τα πληροφοριακά συστήματα της Ελληνικής Αστυνομίας και θα επιτρέπουν την αυτόματη καταγραφή και ηλεκτρονική βεβαίωση παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Οι κάμερες θα μπορούν να εντοπίζουν υπέρβαση ορίου ταχύτητας, παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, παράνομη χρήση λεωφορειολωρίδων, χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, μη χρήση ζώνης ασφαλείας ή προστατευτικού κράνους, ενώ το σύστημα θα εφαρμόζει διαδικασίες ανωνυμοποίησης των εικόνων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του GDPR.
Παρά τη σημασία του έργου για την οδική ασφάλεια και τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των ελέγχων, οι αλλεπάλληλες προσφυγές και οι συνεχείς αλλαγές στη διακήρυξη δείχνουν ότι το μέλλον του διαγωνισμού είναι αβέβαιο από την αρχή. Καθώς ο ορατός, πλέον, ορίζοντας των εκλογών πλησιάζει, το αργότερο μέχρι την Άνοιξη του 2027, η υπογραφή της σύμβασης φαίνεται ότι ρεαλιστικά δεν θα πραγματοποιηθεί. Η τελική απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ θα κρίνει θεωρητικά όχι μόνο την τύχη του συγκεκριμένου διαγωνισμού, αλλά και το πότε θα ξεκινήσει η υλοποίηση ενός έργου, που ενώ φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ελέγχονται και βεβαιώνονται οι τροχαίες παραβάσεις στην Ελλάδα, η υλοποίησή του δεν ξεκίνησε με θετικούς οιωνούς.
