Η κυβέρνηση προχωρά στην ενεργοποίηση ενός νέου ψηφιακού μηχανισμού παρακολούθησης των κοινωνικών παροχών, θέτοντας από την ερχόμενη Πέμπτη σε πιλοτική εφαρμογή το «Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων». Πρόκειται για μια κεντρική ψηφιακή υποδομή μέσω της οποίας θα συγκεντρώνονται σε ενιαίο περιβάλλον όλα τα επιδόματα, οι οικονομικές ενισχύσεις και οι παροχές που χορηγούνται από φορείς του Δημοσίου προς φυσικά πρόσωπα. Βασικός σκοπός της πρωτοβουλίας είναι η ενίσχυση της διαφάνειας στη διαχείριση των κοινωνικών πολιτικών, η πληρέστερη εποπτεία των δημόσιων δαπανών και η δυνατότητα καλύτερου σχεδιασμού των προγραμμάτων στήριξης. Για πρώτη φορά το οικονομικό επιτελείο θα έχει συγκεντρωμένη εικόνα των ενισχύσεων που λαμβάνει κάθε πολίτης, ανεξάρτητα από τον φορέα που τις καταβάλλει, επιτρέποντας αποτελεσματικότερους ελέγχους και ταχύτερες διασταυρώσεις στοιχείων.
Την ευθύνη λειτουργίας του νέου Μητρώου αναλαμβάνει η Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ενώ η τεχνική ανάπτυξη, η διασύνδεση των συστημάτων και η υποστήριξη της πλατφόρμας πραγματοποιούνται από την ΑΑΔΕ. Η δοκιμαστική περίοδος θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Στην πρώτη φάση εντάσσονται οργανισμοί με σημαντικό ρόλο στη χορήγηση κοινωνικών παροχών, μεταξύ των οποίων ο ΟΠΕΚΑ, η ΔΥΠΑ και η ΕΕΤΑΑ, ενώ προβλέπεται σταδιακή επέκταση ώστε να καλυφθεί το σύνολο των προγραμμάτων ενίσχυσης που χρηματοδοτούνται από το Δημόσιο.
Ψηφιακή χαρτογράφηση όλων των κρατικών ενισχύσεων
Στην πράξη, το νέο σύστημα δημιουργεί έναν ενιαίο χάρτη των κρατικών παροχών. Θα καταγράφει ποιος λαμβάνει κάθε ενίσχυση, ποιος φορέας την καταβάλλει, ποιο είναι το ύψος της, πόσο διαρκεί και ποια είναι τα βασικά οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά του δικαιούχου. Στο Μητρώο θα εντάσσονται τόσο τα χρηματικά επιδόματα όσο και οι παροχές σε είδος, τα vouchers, οι επιταγές κοινωνικής πολιτικής και οι προπληρωμένες κάρτες. Η βάση δεδομένων θα περιλαμβάνει αναλυτικές πληροφορίες για τις εγκρίσεις, τις καταβολές και τις ανακτήσεις ποσών, τη μορφή κάθε ενίσχυσης, τα δηλωθέντα εισοδήματα, τα στοιχεία ακίνητης περιουσίας, τη σύνθεση των νοικοκυριών, τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων, καθώς και δεδομένα που προέρχονται από φορολογικές δηλώσεις, το σύστημα ΕΝΦΙΑ, την ΑΑΔΕ και την ΗΔΙΚΑ.
Κομβικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η υποχρεωτική σύνδεση κάθε παροχής με το ΑΦΜ του δικαιούχου. Με τον τρόπο αυτό θα δημιουργείται πλήρες ψηφιακό ιστορικό επιδομάτων και ενισχύσεων για κάθε πολίτη, παρέχοντας τη δυνατότητα παρακολούθησης της συνολικής κρατικής στήριξης που έχει λάβει διαχρονικά. Για την εξασφάλιση της πληρότητας των δεδομένων, το Μητρώο θα επικοινωνεί απευθείας με κρίσιμες κρατικές βάσεις πληροφοριών, μεταξύ των οποίων το Φορολογικό Μητρώο της ΑΑΔΕ, το Μητρώο Πολιτών, οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, τα αρχεία ακινήτων και ΕΝΦΙΑ, το Εθνικό Μητρώο ΑΜΚΑ, τα πληροφοριακά συστήματα της ΗΔΙΚΑ και τα επιμέρους μητρώα των φορέων που χορηγούν παροχές. Οι διασυνδέσεις αυτές θα επιτρέπουν αυτόματες ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και συνεχή επικαιροποίηση των στοιχείων.
Έλεγχοι, διασταυρώσεις και δημοσιονομική εποπτεία
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στον έλεγχο της πολλαπλής λήψης παροχών από διαφορετικές πηγές. Μέσω των νέων εργαλείων, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να εξετάζουν εάν ένας δικαιούχος πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, αν τηρούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και εάν υπάρχουν περιπτώσεις αλληλοεπικάλυψης ή ασυμβατότητας μεταξύ διαφορετικών επιδομάτων. Παράλληλα, το υπουργείο εκτιμά ότι το νέο πληροφοριακό σύστημα θα αποτελέσει σημαντικό εργαλείο δημοσιονομικής ανάλυσης. Η συγκέντρωση των δεδομένων θα επιτρέπει την αποτύπωση της γεωγραφικής κατανομής των παροχών, των κοινωνικών και δημογραφικών χαρακτηριστικών των δικαιούχων, των επιπέδων εισοδήματος, των πηγών χρηματοδότησης των προγραμμάτων και της συνολικής επίδρασής τους στα δημόσια οικονομικά.
Με βάση τα στοιχεία που θα συλλέγονται, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα εκπονεί σε ετήσια βάση ειδική έκθεση χαρτογράφησης των κρατικών παροχών και ενισχύσεων, καταγράφοντας την εξέλιξη των μέτρων στήριξης, την αποτελεσματικότητά τους και τα βασικά στατιστικά δεδομένα του συστήματος. Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει αυξημένες δικλίδες προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Οι πληροφορίες θα διατηρούνται για χρονικό διάστημα που μπορεί να φθάνει έως και τα 15 έτη, ενώ πρόσβαση θα έχουν αποκλειστικά πιστοποιημένοι χρήστες με διαβαθμισμένα δικαιώματα, ανάλογα με τον ρόλο και τις αρμοδιότητες κάθε υπηρεσίας. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να συνδυαστεί η ενίσχυση του ελέγχου και της διαφάνειας με την ασφαλή διαχείριση των ευαίσθητων στοιχείων των δικαιούχων.
