Η ενεργοποίηση των βιομηχανικών συνεργασιών μεταξύ ελληνικών και ισραηλινών εταιρειών αποτελεί πλέον το μεγάλο ζητούμενο για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», το εξοπλιστικό πρόγραμμα που συνδέεται όχι μόνο με την ενίσχυση της ελληνικής αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας, αλλά και με την ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας σε καλώς ενημερωμένα Μέσα Ενημέρωσης στις 29 Οκτωβρίου, σχεδόν δύο μήνες μετά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας – Ισραήλ, στις 31 Αυγούστου, οι συζητήσεις για την οριστικοποίηση συνεργασιών με ελληνικές επιχειρήσεις δεν εξελίσσονται με την ταχύτητα που αναμενόταν. Η καθυστέρηση αποδίδεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, κυρίως στην ισραηλινή πλευρά, χωρίς να έχει δοθεί μέχρι στιγμής σαφής εξήγηση για τους λόγους της επιβράδυνσης.
Το πρόγραμμα, συνολικού ύψους περίπου 3,1 δισ. ευρώ, προβλέπει ελληνική βιομηχανική συμμετοχή τουλάχιστον 25%, δηλαδή έργο αξίας άνω των 700 εκατ. ευρώ και, με βάση τον υπολογισμό των 3 δισ. ευρώ, περίπου 750 εκατ. ευρώ. Η συμμετοχή αυτή αποτέλεσε βασικό όρο της ελληνικής πλευράς, με στόχο η προμήθεια των ισραηλινών αμυντικών συστημάτων να συνοδευτεί από παραγωγικό έργο στην Ελλάδα, μεταφορά τεχνογνωσίας και δυνατότητες συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων σε διεθνή προγράμματα. Ωστόσο, η πρόβλεψη για συγκεκριμένο ποσοστό ελληνικής συμμετοχής σε επίπεδο διακρατικής συμφωνίας δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με υπογεγραμμένες συμβάσεις. Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι να προσδιοριστούν τα επιμέρους έργα, οι εταιρείες που θα τα αναλάβουν, τα χρονοδιαγράμματα και οι πραγματικές δεσμεύσεις των εμπλεκόμενων κατασκευαστών.
Οι ισραηλινές εταιρείες και οι ελληνικοί υποψήφιοι συνεργάτες. Από τις διακρατικές δεσμεύσεις στις πραγματικές συμβάσεις
Στην ισραηλινή πλευρά, κεντρικό ρόλο στο πρόγραμμα έχουν οι Israel Aerospace Industries (IAI), Rafael Advanced Defense Systems και Elbit Systems, εταιρείες με σημαντική παρουσία στην ανάπτυξη συστημάτων αεράμυνας, πυραυλικών συστημάτων, ηλεκτρονικών και τεχνολογιών άμυνας. Στο ελληνικό βιομηχανικό οικοσύστημα που συνδέεται με τις υπό διαμόρφωση συνεργασίες περιλαμβάνονται η Metlen, η EFA Group, η Miltech, η Scytalys, η Akmon, τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ), η Intracom Defense (IDE), αλλά και εταιρείες πληροφορικής και ψηφιακών επικοινωνιών , η συμμετοχή κάθε εταιρείας πρέπει να διακρίνεται από οριστική και δημοσίως ανακοινωμένη ανάθεση συγκεκριμένου έργου. Το αντικείμενο των πιθανών συνεργασιών μπορεί να περιλαμβάνει ηλεκτρονικά, λογισμικό, υποσυστήματα, μεταλλικές και μηχανολογικές κατασκευές, διασύνδεση συστημάτων, ολοκλήρωση και τεχνική υποστήριξη. Ιδιαίτερη σημασία έχει, επίσης, η προοπτική ελληνικές επιχειρήσεις να συμμετάσχουν όχι μόνο στην παραγωγή εξοπλισμού για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά και σε άλλα διεθνή προγράμματα των ισραηλινών ομίλων.
Το ζήτημα δεν περιορίζεται στην καθυστέρηση ορισμένων επιχειρηματικών επαφών. Αγγίζει τον ίδιο τον βιομηχανικό στόχο του προγράμματος: αν η Ελλάδα θα αποκτήσει ουσιαστικό μερίδιο στην παραγωγή και την τεχνογνωσία ή αν η συμμετοχή της θα παραμείνει κυρίως μια συμβατική πρόβλεψη. Για την ελληνική αμυντική βιομηχανία, τα 700–750 εκατ. ευρώ αποτελούν σημαντική δυνητική αγορά. Η αξιοποίησή της, όμως, απαιτεί συγκεκριμένες αναθέσεις, επενδύσεις, τεχνικές προδιαγραφές και δεσμεύσεις που να μπορούν να ελεγχθούν στην πράξη. Η εξέλιξη των επόμενων εβδομάδων αναμένεται να δείξει αν η σημερινή στασιμότητα αποτελεί προσωρινή δυσκολία στην οργάνωση ενός σύνθετου εξοπλιστικού προγράμματος ή αν υπάρχουν ουσιαστικές διαφωνίες για το εύρος της ελληνικής βιομηχανικής συμμετοχής. Σε κάθε περίπτωση, το 25% θα κριθεί στην πράξη και όχι μόνο στα κείμενα των συμφωνιών. Για την Ελλάδα, η επιτυχία της «Ασπίδας του Αχιλλέα» δεν αφορά αποκλειστικά την απόκτηση νέων αμυντικών συστημάτων, αλλά και το αν η επένδυση θα αφήσει πίσω της παραγωγική ικανότητα, τεχνογνωσία και μακροπρόθεσμο έργο για τις εγχώριες επιχειρήσεις.
