Την Πέμπτη, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν τη θέση τους σχετικά με δύο προτάσεις για την εφαρμογή των δασμολογικών ρυθμίσεων που προβλέπει η εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ.
Τα κείμενα, εφόσον συμφωνηθούν με τα κράτη μέλη της ΕΕ, θα καταργήσουν τους περισσότερους δασμούς στα βιομηχανικά προϊόντα προέλευσης ΗΠΑ και θα παρέχουν προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά για ένα ευρύ φάσμα θαλασσινών και γεωργικών προϊόντων, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που ανελήφθησαν το καλοκαίρι του 2025 μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ.
Ρήτρα αναστολής
Οι ευρωβουλευτές ενίσχυσαν την προταθείσα «ρήτρα αναστολής», η οποία προβλέπει την αναστολή των δασμολογικών προτιμήσεων με τις ΗΠΑ υπό προϋποθέσεις. Ειδικότερα, η Επιτροπή θα μπορεί να προτείνει την αναστολή του συνόλου ή μέρους των εμπορικών προτιμήσεων εάν οι ΗΠΑ επιβάλουν είτε πρόσθετους δασμούς που υπερβαίνουν το συμφωνηθέν ανώτατο όριο του 15%, είτε νέους δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα. Η ρήτρα αναστολής θα μπορούσε επίσης να ενεργοποιηθεί εάν, για παράδειγμα, οι ΗΠΑ υπονομεύσουν τους στόχους της συμφωνίας, κάνουν διακρίσεις σε βάρος οικονομικών φορέων της ΕΕ, απειλήσουν την εδαφική ακεραιότητα των κρατών μελών, την εξωτερική και αμυντική πολιτική τους ή ασκήσουν οικονομικό εξαναγκασμό.
Ρήτρα ενεργοποίησης
Οι ευρωβουλευτές εισήγαγαν μια «ρήτρα ενεργοποίησης», σύμφωνα με την οποία οι νέοι δασμοί θα τεθούν σε ισχύ μόνο εφόσον οι ΗΠΑ τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους. Οι όροι αυτοί περιλαμβάνουν τη μείωση των δασμών των ΗΠΑ σε προϊόντα της ΕΕ με περιεκτικότητα σε χάλυβα και αλουμίνιο κάτω του 50%, σε μέγιστο δασμό 15%.
Επιπλέον, για τα προϊόντα της ΕΕ με περιεκτικότητα σε χάλυβα και αλουμίνιο άνω του 50%, εάν οι ΗΠΑ δεν μειώσουν τους δασμούς τους στο 15% κατ’ ανώτατο όριο, οι δασμολογικές προτιμήσεις της ΕΕ για τις αμερικανικές εξαγωγές χάλυβα, αλουμινίου και των παράγωγων προϊόντων τους θα παύσουν να ισχύουν έξι μήνες μετά την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού.
Οι ευρωβουλευτές συμφώνησαν επίσης να οριστεί ως ημερομηνία λήξης ισχύος του βασικού κανονισμού η 31η Μαρτίου 2028. Η ισχύς του θα μπορούσε να παραταθεί μόνο μέσω νέας νομοθετικής πρότασης, η οποία να υποβληθεί κατόπιν ενδελεχούς αξιολόγησης των επιπτώσεων του κανονισμού.
Μηχανισμός διασφάλισης
Η Επιτροπή θα είναι αρμόδια για την παρακολούθηση του αντικτύπου των νέων κανόνων και θα μπορεί να αναστέλλει προσωρινά τους νέους δασμούς, σε περίπτωση που οι εισαγωγές από τις ΗΠΑ φθάσουν σε επίπεδο που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή ζημία στη βιομηχανία της ΕΕ, όπως σε περίπτωση αύξησης κατά 10% των εισαγωγών μιας συγκεκριμένης ομάδας προϊόντων.
Δηλώσεις
Ο εισηγητής Bernd Lange (Σοσιαλιστές, Γερμανία) δήλωσε: «Μετά τη σημερινή ψηφοφορία, διαθέτουμε ισχυρή εντολή για διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο και σκοπεύουμε να την αξιοποιήσουμε στο έπακρο. Το Κοινοβούλιο θα μπορέσει να συναινέσει στους εμπορικούς όρους της συμφωνίας μόνο εφόσον ο κανονισμός περιλαμβάνει πολύ ισχυρές και σαφείς δικλείδες ασφαλείας και μόνον αφού οι ΗΠΑ σεβαστούν πλήρως τους όρους της συμφωνίας. Σκοπεύω να υπερασπιστώ σθεναρά αυτή την εντολή στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Οι όροι έχουν καθοριστεί σαφώς στη θέση του Κοινοβουλίου. Περιλαμβάνουν ρήτρα ενεργοποίησης, η οποία απαιτεί πλήρη συμμόρφωση των ΗΠΑ πριν τεθεί σε ισχύ ο κανονισμός, καθώς και ρήτρα λήξης ισχύος που διασφαλίζει πλήρη κοινοβουλευτικό έλεγχο για οποιαδήποτε παράταση των παραχωρήσεων, διατηρώντας παράλληλα τη συμμόρφωση με τους κανόνες του ΠΟΕ. Οποιαδήποτε περαιτέρω απειλή επιβολής δασμών, ή περίπτωση κατά την οποία η συμφωνία δεν αποφέρει οφέλη για τους παραγωγούς και τους καταναλωτές της ΕΕ, θα οδηγήσει στη λήξη ισχύος της νομοθεσίας.»
Επόμενα βήματα
Οι δύο νομοθετικές πράξεις εγκρίθηκαν με 417 ψήφους υπέρ και 154 κατά, με 71 αποχές (προσαρμογή των τελωνειακών δασμών και άνοιγμα δασμολογικών ποσοστώσεων για την εισαγωγή ορισμένων αγαθών καταγωγής ΗΠΑ) και 437 ψήφους υπέρ και 144 κατά, με 60 αποχές (μη επιβολή τελωνειακών δασμών στις εισαγωγές ορισμένων αγαθών). Το Κοινοβούλιο είναι πλέον έτοιμο να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη της ΕΕ σχετικά με την τελική μορφή της νομοθεσίας.
