Νέα σελίδα ανοίγει για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), καθώς ο Γερμανός εισαγγελικός λειτουργός Αντρές Ρίτερ ανέλαβε από την 1η Νοεμβρίου 2026 την ηγεσία της, διαδεχόμενος τη Λάουρα Κοβέσι, η οποία ολοκλήρωσε την επταετή θητεία της ως πρώτη Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας. Ο νέος επικεφαλής καλείται να διαχειριστεί έναν ιδιαίτερα απαιτητικό κύκλο ερευνών για απάτες, διαφθορά και παράνομη αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων, με την εκτιμώμενη οικονομική ζημία από τις ενεργές υποθέσεις να ξεπερνά τα 67 δισ. ευρώ. Ο Ρίτερ αναλαμβάνει καθήκοντα για επταετή, μη ανανεώσιμη θητεία, μετά την επιλογή και την έγκριση του διορισμού του από το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Διαθέτει πολυετή εμπειρία στη γερμανική Δικαιοσύνη, καθώς εντάχθηκε στο εισαγγελικό σώμα το 1995 και το 2008 ανέλαβε θέση αναπληρωτή γενικού εισαγγελέα στο κρατίδιο Μεκλεμβούργου-Πομερανίας. Ιδιαίτερη σημασία για τη νέα του αποστολή έχει η προηγούμενη εξειδίκευσή του στην αντιμετώπιση του οικονομικού εγκλήματος και του κυβερνοεγκλήματος. Από το 2013 έως το 2020 ήταν επικεφαλής της ειδικής εισαγγελικής υπηρεσίας για το οικονομικό έγκλημα και το κυβερνοέγκλημα στο Ρόστοκ. Το 2020 έγινε ο πρώτος Γερμανός Ευρωπαίος Εισαγγελέας και στη συνέχεια ανέλαβε καθήκοντα αναπληρωτή της Κοβέσι, συμμετέχοντας στη λειτουργία και την οργανωτική ανάπτυξη του ευρωπαϊκού θεσμού.
Έρευνες με οικονομικό αντικείμενο άνω των 67 δισ. ευρώ
Η κλίμακα της αποστολής αποτυπώνεται στα στοιχεία της τελευταίας ετήσιας έκθεσης της EPPO. Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 βρίσκονταν σε εξέλιξη 3.602 ενεργές έρευνες, με την εκτιμώμενη ζημία για τους ευρωπαϊκούς και εθνικούς προϋπολογισμούς να ανέρχεται σε περισσότερα από 67 δισ. ευρώ. Σημαντικό μέρος των ερευνών αφορά σύνθετα κυκλώματα διασυνοριακής απάτης στον ΦΠΑ και τελωνειακών παραβάσεων, τα οποία αξιοποιούν τις διαφορές μεταξύ των εθνικών φορολογικών συστημάτων και τις αδυναμίες ελέγχου στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών-μελών. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, με έδρα το Λουξεμβούργο, έχει αρμοδιότητα να διερευνά και να ασκεί διώξεις για εγκλήματα που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πεδίο δράσης της περιλαμβάνονται η απάτη σε ευρωπαϊκά προγράμματα και επιδοτήσεις, η διαφθορά, το ξέπλυμα χρήματος και η σοβαρή διασυνοριακή φορολογική απάτη.
Η ελληνική διάσταση και οι υποθέσεις ΟΠΕΚΕΠΕ και Τεμπών
Η αλλαγή ηγεσίας αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, καθώς κατά τη διάρκεια της θητείας της Κοβέσι η χώρα βρέθηκε στο επίκεντρο σημαντικών ερευνών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, που αφορά πιθανές παρατυπίες στην καταβολή ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων, αποτέλεσε μία από τις πλέον χαρακτηριστικές περιπτώσεις διερεύνησης της διαχείρισης κοινοτικών πόρων. Οι έρευνες εξετάζουν ενδεχόμενη ζημία στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό από επιδοτήσεις που φέρονται να χορηγήθηκαν χωρίς να πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Παράλληλα, η EPPO έχει ασχοληθεί με τη διαχείριση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων για σιδηροδρομικά έργα και συστήματα ασφαλείας, στο πλαίσιο των συμβάσεων που συνδέονται με το σιδηροδρομικό δίκτυο όπου σημειώθηκε η τραγωδία των Τεμπών. Η συγκεκριμένη έρευνα αφορά την πιθανή κακοδιαχείριση ή απάτη σε έργα με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και όχι την ποινική διερεύνηση των αιτιών του δυστυχήματος.
Η Ελλάδα και η Κύπρος συγκαταλέγονται στα κράτη που συμμετέχουν στον θεσμό, ο οποίος αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς της ΕΕ για την προστασία των δημόσιων οικονομικών και την αντιμετώπιση του οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος.
Η αποχώρηση της Λάουρα Κοβέσι σηματοδοτεί το τέλος της πρώτης περιόδου λειτουργίας ενός θεσμού που δημιουργήθηκε για να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην ευρωπαϊκή δικαστική συνεργασία. Η συμβολή της ήταν καθοριστική στην οργανωτική συγκρότηση και στην ανάδειξη της EPPO ως ανεξάρτητου μηχανισμού με δυνατότητα παρέμβασης σε υποθέσεις που ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα. Ο Ρίτερ αναλαμβάνει πλέον σε μια περίοδο κατά την οποία η αποτελεσματικότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των ερευνών, αλλά κυρίως από την ικανότητά της να μετατρέπει τις αποκαλύψεις σε δικαστικά αποτελέσματα, να ανακτά παράνομα διατεθέντες πόρους και να διασφαλίζει την ανεξαρτησία των ερευνών της απέναντι σε πολιτικές και διοικητικές πιέσεις. Το βασικό διακύβευμα για τη νέα ηγεσία είναι η εμπέδωση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου λογοδοσίας, στο οποίο η διαχείριση των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων θα υπόκειται σε ουσιαστικό έλεγχο και οι εθνικές αρχές δεν θα μπορούν να αποτελούν εμπόδιο στη διερεύνηση υποθέσεων που αφορούν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης.
