Την πώληση ενός χαρτοφυλακίου 12 δανείων συνολικής αξίας περίπου 500 εκατ. δολαρίων, τα οποία συνδέονται με επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων στις ΗΠΑ, προωθεί η ολλανδική τράπεζα ING, σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι προβληματισμοί για το κόστος και τη βιωσιμότητα της τεράστιας επενδυτικής επέκτασης στην τεχνητή νοημοσύνη. Η κίνηση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για μία από τις πρώτες μεγάλες διαδικασίες πώλησης χαρτοφυλακίου που αποτελείται αποκλειστικά από δάνεια του κλάδου των data centers. Στα προς διάθεση χρηματοδοτικά ανοίγματα περιλαμβάνονται δάνεια που αφορούν τις εταιρείες Vantage Data Centers και CyrusOne, αλλά και συμμετοχή ύψους 25 εκατ. δολαρίων στη χρηματοδότηση εγκατάστασης στο Νέο Μεξικό, η οποία συνδέεται με το επενδυτικό σχέδιο Stargate των OpenAI, SoftBank και Oracle. Η ING έχει ξεκινήσει διαδικασία ανταγωνιστικής υποβολής προσφορών, με τους ενδιαφερόμενους επενδυτές να καλούνται να καταθέσουν προτάσεις τουλάχιστον 10 εκατ. δολαρίων έως τις 19 Νοεμβρίου. Η τράπεζα δεν έχει προβεί σε επίσημο σχολιασμό της συγκεκριμένης συναλλαγής.
Το Stargate και οι χρηματοδοτικές αβεβαιότητες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμμετοχή στο έργο Stargate, καθώς το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει δανειακή έκθεση σε μεγάλη εγκατάσταση υποδομών τεχνητής νοημοσύνης στο Νέο Μεξικό. Το έργο έχει βρεθεί αντιμέτωπο με προβλήματα και αβεβαιότητες ως προς την εξέλιξή του. Ειδικότερα, η Oracle έχει αποστείλει στον κατασκευαστή σχετική ειδοποίηση περί ανωτέρας βίας (force majeure), η οποία συνδέεται με ενδεχόμενες καθυστερήσεις και αυξημένο κόστος. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τις δυσκολίες που συνοδεύουν την υλοποίηση επενδύσεων μεγάλης κλίμακας, ακόμη και όταν πίσω τους βρίσκονται κορυφαίοι τεχνολογικοί όμιλοι και σημαντικά επενδυτικά κεφάλαια. Η εξασφάλιση ηλεκτρικής ενέργειας, οι υποδομές δικτύων, οι αδειοδοτήσεις και το κόστος κατασκευής αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για την οικονομική απόδοση των νέων εγκαταστάσεων.
Η πρωτοβουλία της ING εντάσσεται σε μια ευρύτερη αναδιάταξη της αγοράς χρηματοδότησης των data centers. Οι τράπεζες επιδιώκουν να περιορίσουν τη συγκέντρωση μεγάλων πιστωτικών ανοιγμάτων, μεταφέροντας μέρος των δανείων τους σε επενδυτές ιδιωτικής πίστωσης, διαχειριστές κεφαλαίων και ασφαλιστικές εταιρείες. Πρόκειται για ένα μοντέλο χρηματοδότησης στο οποίο οι τράπεζες μπορούν να χορηγούν δάνεια και στη συνέχεια να διαθέτουν μέρος τους σε τρίτους, αντί να διατηρούν ολόκληρη την πιστωτική έκθεση στους ισολογισμούς τους. Από την πλευρά των αγοραστών, τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία αποτελούν επενδυτικές επιλογές που μπορούν να προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις, ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου. Ωστόσο, η αύξηση του δανεισμού για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέα ερωτήματα. Οι επενδύσεις απαιτούν τεράστια κεφάλαια, ενώ η απόσβεσή τους εξαρτάται από την ταχύτητα με την οποία θα αυξηθεί η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ και από την ικανότητα των φορέων εκμετάλλευσης να εξασφαλίσουν μακροχρόνια έσοδα.
Πολιτικές εξελίξεις και επενδυτικό κλίμα. Και η Wall Street στις πωλήσεις δανείων
Πρόσθετη αβεβαιότητα δημιουργεί το νέο πολιτικό περιβάλλον στις ΗΠΑ, μετά την ενίσχυση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές. Σε αρκετές περιοχές η κατασκευή data centers έχει εξελιχθεί σε αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης, με αιτήματα για αναστολή νέων έργων ή αυστηρότερους περιορισμούς. Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει ανησυχία στις αγορές, καθώς ενδεχόμενα εμπόδια στην αδειοδότηση και στην κατασκευή μπορούν να μεταθέσουν την έναρξη λειτουργίας εγκαταστάσεων και να αυξήσουν το χρηματοδοτικό κόστος. Την ίδια στιγμή, οι επενδυτές επανεξετάζουν κατά πόσο οι αποδόσεις από τις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης θα δικαιολογήσουν το ύψος των κεφαλαιακών δαπανών. Η υποχώρηση των μετοχών τεχνολογίας και των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης αποτυπώνει αυτή τη μεταβολή του επενδυτικού κλίματος. Ο Nasdaq κατέγραψε πτώση 5,5% σε μία συνεδρίαση, τη μεγαλύτερη από τον Απρίλιο του 2025, ενώ σημαντικές απώλειες σημειώθηκαν και σε τίτλους εταιρειών που συνδέονται με την ανάπτυξη data centers.
Η ING δεν είναι η μόνη τράπεζα που εξετάζει τρόπους περιορισμού της έκθεσής της στον συγκεκριμένο κλάδο. Η JPMorgan Chase και η Morgan Stanley έχουν επίσης διερευνήσει τη μεταφορά τμημάτων χρηματοδοτήσεων data centers σε μη τραπεζικούς επενδυτές. Μεταξύ των εργαλείων που χρησιμοποιούνται είναι οι ιδιωτικές πωλήσεις δανειακών συμμετοχών και οι μηχανισμοί μεταφοράς σημαντικού πιστωτικού κινδύνου (Significant Risk Transfers), μέσω των οποίων οι τράπεζες επιδιώκουν να αποδεσμεύσουν κεφάλαια και να περιορίσουν τις απαιτήσεις που προκύπτουν από τις πιστωτικές τους εκθέσεις. Η υπόθεση της ING καταγράφει μια νέα φάση στην αγορά των ψηφιακών υποδομών. Η χρηματοδότηση των data centers εξακολουθεί να προσελκύει τεράστια κεφάλαια, αλλά οι χρηματοδότες γίνονται πλέον περισσότερο επιλεκτικοί ως προς τον κίνδυνο, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και τις πραγματικές οικονομικές προοπτικές κάθε επένδυσης. Η μετάβαση από τον ενθουσιασμό για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης στην αυστηρότερη αξιολόγηση των χρηματοδοτήσεών της αποτελεί πλέον μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στην παγκόσμια αγορά ψηφιακών υποδομών.
