Σε φάση πιο συστηματικής διερεύνησης περνά η αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας στη χώρα, με άξονα τους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs) με την σύσταση δύο επιτροπών, που θα λειτουργήσουν ως το πρώτο οργανωμένο πλαίσιο επεξεργασίας ενός ενδεχόμενου μελλοντικού σχεδίου μετά το καλοκαίρι. Η πρώτη επιτροπή θα έχει διυπουργικό χαρακτήρα και θα εστιάσει στον κυβερνητικό συντονισμό γύρω από το πυρηνικό ζήτημα. Αποστολή της θα είναι η καταγραφή των θεσμικών προϋποθέσεων, η αποτίμηση του ρυθμιστικού πλαισίου και η χαρτογράφηση των τεχνολογικών επιλογών που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν μελλοντικά την ανάπτυξη SMRs στην Ελλάδα. Το σχήμα αυτό αποκτά αυξημένο στρατηγικό βάρος, με πληροφορίες να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής υψηλότατου πολιτικού επιπέδου, στοιχείο που υπογραμμίζει τη σταδιακή αναβάθμιση της συζήτησης. Παράλληλα θα συγκροτηθεί δεύτερη επιτροπή με επίκεντρο τον ιδιωτικό τομέα. Εκεί θα συμμετέχουν ενεργειακοί όμιλοι, βιομηχανίες, ναυπηγεία, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, με στόχο τη δημιουργία ενός κοινού πλαισίου διαλόγου και προετοιμασίας για τον ρόλο της Ελλάδας στο αναδυόμενο οικοσύστημα των SMRs.
Ιδιωτικό ενδιαφέρον και διεθνείς συνεργασίες
Το ενδιαφέρον της αγοράς εντείνεται, με επιχειρήσεις από την ενέργεια, τη βαριά βιομηχανία και τη ναυπηγική να εξετάζουν ενεργό ρόλο στην επόμενη φάση της τεχνολογίας. Παράλληλα, διαμορφώνεται η προοπτική ενός ελληνικού βιομηχανικού αποτυπώματος στην αλυσίδα των SMRs, μέσα από συμμετοχή στην παραγωγή εξοπλισμού, υλικών και κρίσιμων υποδομών. Σε διεθνές επίπεδο, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται να εξετάζουν την Ελλάδα ως πιθανό πεδίο συνεργασίας, τόσο σε επίπεδο μεταφοράς τεχνογνωσίας όσο και μέσω χρηματοδότησης προκαταρκτικών μελετών, στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής για την προώθηση των SMRs στην Ευρώπη.
Στο πολιτικό επίπεδο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τοποθετηθεί υπέρ της διερεύνησης της πυρηνικής ενέργειας ως μακροπρόθεσμης επιλογής στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν υπάρχει ακόμη οριστικός σχεδιασμός για την ανάπτυξη πυρηνικού προγράμματος στη χώρα. Η συζήτηση συνοδεύεται από μια παράλληλη τεχνική και θεσμική προεργασία, η οποία επιχειρεί να αποτυπώσει τα δεδομένα και τις προϋποθέσεις για μια πιθανή μελλοντική ένταξη της Ελλάδας στον πυρηνικό χάρτη της Ευρώπης. Σε κάθε περίπτωση γνώστες των θεμάτων πυρηνικής ενέργειας αναφέρουν στο ictplus.gr ότι πιθανή λειτουργία μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs) στην Ελλάδα δεν πρέπει να αναμένεται πριν την επόμενη δεκαπενταετία, αν όλες οι διαδικασίες «τρέξουν» χωρίς καθυστερήσεις από την οριστική κυβερνητική απόφαση.
SMRs πέρα από την ηλεκτροπαραγωγή
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Αντίθετα, εξετάζεται ένα πολύ ευρύτερο φάσμα εφαρμογών, που αγγίζει τη βιομηχανία, τις υποδομές και τις νέες τεχνολογίες. Στο επίκεντρο βρίσκονται σενάρια όπως η παραγωγή υδρογόνου, η αφαλάτωση σε νησιωτικές περιοχές και η κάλυψη ενεργειακών αναγκών βαριάς βιομηχανίας. Παράλληλα, τα data centers αναδεικνύονται σε κρίσιμο πεδίο ενδιαφέροντος, καθώς απαιτούν σταθερή και αδιάλειπτη παροχή ισχύος, κάτι που ευθυγραμμίζεται με τη φύση της πυρηνικής παραγωγής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει το σενάριο των πλωτών SMRs, τα οποία θα μπορούσαν να εγκαθίστανται σε λιμενικές ζώνες και να λειτουργούν ως αυτόνομες ενεργειακές μονάδες. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν ήδη αναφερθεί ως πιθανοί κόμβοι εφαρμογής ο Πειραιάς και το Ηράκλειο, ενώ η Δυτική Μακεδονία εξετάζεται ως περιοχή με προοπτική αξιοποίησης, λόγω της υφιστάμενης ενεργειακής υποδομής και της μετάβασης μετά τον λιγνίτη.
Πέρα από την ενέργεια, τα SMRs αντιμετωπίζονται ως πιθανός μοχλός για τη διαμόρφωση ενός ευρύτερου βιομηχανικού και τεχνολογικού οικοσυστήματος. Από τη ναυπηγική και τη βιομηχανία έως τα data centers και την ερευνητική δραστηριότητα, το πεδίο εφαρμογών διευρύνεται, με την επόμενη διετία να θεωρείται καθοριστική για το αν η διερεύνηση θα μετατραπεί σε συγκεκριμένο στρατηγικό σχεδιασμό ή θα παραμείνει σε πρώιμο στάδιο χαρτογράφησης.
