Νέο πλαίσιο για την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων στην Ελλάδα επιχειρεί να δημιουργήσει το υπουργείο Ανάπτυξης, θέτοντας σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου «Νέα κίνητρα Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, αναδιάρθρωση Διεύθυνσης Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και λοιπές διατάξεις».
Η διαβούλευση θα παραμείνει ανοικτή έως τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 στις 9 το πρωί, με το υπουργείο να καλεί φορείς, κοινωνικούς εταίρους και κάθε ενδιαφερόμενο να καταθέσουν προτάσεις επί των προτεινόμενων ρυθμίσεων.
Στόχος του νέου πλαισίου είναι να γίνει η Ελλάδα πιο ελκυστική σε ξένους επενδυτές και να κατευθυνθούν κεφάλαια σε δραστηριότητες που μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγική βάση της χώρας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό, την καινοτομία, τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας, την απασχόληση εξειδικευμένου προσωπικού και την ανάπτυξη επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Ποιοι κλάδοι μπαίνουν στο επίκεντρο
Κεντρική πρόβλεψη του νομοσχεδίου είναι η δημιουργία ειδικού καθεστώτος κρατικών ενισχύσεων για επενδυτικά σχέδια που χρηματοδοτούνται από μη εγχώρια επενδυτικά κεφάλαια.
Το καθεστώς αφορά επενδύσεις σε μια σειρά από στρατηγικούς και αναπτυσσόμενους τομείς, μεταξύ των οποίων:
μεταποίηση και βιομηχανική παραγωγή,
έρευνα, εφαρμοσμένη καινοτομία και Τεχνητή Νοημοσύνη,
βιομηχανοποιημένη πρωτογενής παραγωγή,
βιοτεχνολογία,
αμυντική βιομηχανία και αεροναυπηγική,
εφοδιαστική αλυσίδα και αποθήκευση,
υγεία, με έμφαση στα κέντρα αποθεραπείας και αποκατάστασης,
κοινωνική πρόνοια και κέντρα παροχής υπηρεσιών οίκων ευγηρίας.
Με αυτόν τον τρόπο, το υπουργείο επιχειρεί να συνδέσει τις ξένες επενδύσεις όχι μόνο με την εισροή κεφαλαίων, αλλά και με την τεχνολογική αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας, την καινοτομία και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Επενδύσεις από 10 έως 50 εκατ. ευρώ
Το ύψος της επένδυσης αποτελεί βασικό φίλτρο για την ένταξη στο νέο καθεστώς. Το επιλέξιμο κόστος κάθε επενδυτικού σχεδίου δεν μπορεί να είναι μικρότερο από 10 εκατ. ευρώ ούτε να υπερβαίνει τα 50 εκατ. ευρώ. Το ακριβές ύψος και οι επιμέρους όροι εξειδικεύονται στην εκάστοτε προκήρυξη.
Το καθεστώς προβλέπεται να προκηρύσσεται μία φορά κάθε χρόνο με απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης. Στην προκήρυξη θα καθορίζονται, μεταξύ άλλων, ο συνολικός διαθέσιμος προϋπολογισμός, το είδος και το ύψος των κινήτρων, οι επιλέξιμες δαπάνες, τα κριτήρια αξιολόγησης και οι απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Ποιοι μπορούν να λάβουν τα κίνητρα
Δικαιούχοι θα μπορούν να είναι φορείς που επενδύουν, στηρίζουν ή συμμετέχουν σε νέες επιχειρήσεις με εγκατάσταση στην Ελλάδα, καθώς και υφιστάμενες αλλοδαπές επιχειρήσεις που δημιουργούν νέο υποκατάστημα στη χώρα.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να έχουν τη μορφή ανώνυμης εταιρείας, ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας ή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης. Ως «νέες» θεωρούνται εκείνες που έχουν ιδρυθεί έως και 12 μήνες πριν από την υποβολή της αίτησης. Παράλληλα, μέτοχοι μπορούν να είναι φυσικά πρόσωπα που είναι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού ή νομικά πρόσωπα με έδρα εκτός Ελλάδας.
Οι ενισχύσεις θα λειτουργούν ως πραγματικό επενδυτικό κίνητρο και δεν θα καλύπτουν δραστηριότητες που η επιχείρηση θα πραγματοποιούσε ούτως ή άλλως. Βασική προϋπόθεση είναι η αίτηση υπαγωγής να έχει υποβληθεί πριν από την έναρξη των εργασιών του επενδυτικού σχεδίου.
Παράλληλα, προβλέπονται κανόνες ώστε να μην υπάρχει υπέρβαση των επιτρεπόμενων ορίων κρατικών ενισχύσεων σε περίπτωση που ένα επενδυτικό σχέδιο λαμβάνει στήριξη και από άλλα καθεστώτα. Ελέγχεται επίσης το ενδεχόμενο τεχνητής κατάτμησης μιας επένδυσης με στόχο την παράκαμψη των προβλεπόμενων ορίων.
Ποιοι αποκλείονται
Από το καθεστώς εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, επιχειρήσεις για τις οποίες εκκρεμεί διαδικασία ανάκτησης παράνομων ή ασυμβίβαστων κρατικών ενισχύσεων, επιχειρήσεις με σχετικές εκκρεμότητες ή καταδικαστικές αποφάσεις για παραβιάσεις της εργατικής και κοινωνικοασφαλιστικής νομοθεσίας, καθώς και προβληματικές επιχειρήσεις.
Εκτός κινήτρων μένουν επίσης επιχειρήσεις που δεν δεσμεύονται να μη μετεγκαταστήσουν την επενδυτική εγκατάσταση για δύο χρόνια μετά την ολοκλήρωση της αρχικής επένδυσης, όπως και επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται με πρωτοβουλία και για λογαριασμό του Δημοσίου στο πλαίσιο σύμβασης εκτέλεσης έργου, παραχώρησης ή παροχής υπηρεσιών.
Το νέο καθεστώς φιλοδοξεί έτσι να δημιουργήσει ένα πιο στοχευμένο πλαίσιο για τις άμεσες ξένες επενδύσεις, με έμφαση σε τομείς που μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα της χώρας και, κυρίως, να μετατρέψουν την εισροή ξένων κεφαλαίων σε επενδύσεις με μεγαλύτερο τεχνολογικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα.
