Παλιά, ο αστικός πολιτικός μύθος ήθελε τον Κώστα Σημίτη να κρατά το περίφημο «μπλοκάκι», στο οποίο σημείωνε εκκρεμότητες, επιδόσεις και παρατηρήσεις για τους υπουργούς του. Ένα προσωπικό σύστημα παρακολούθησης του κυβερνητικού έργου, που είχε αποκτήσει σχεδόν μυθικές διαστάσεις στους διαδρόμους της εξουσίας. Χρόνια αργότερα, από το 2019 και μετά, το «ΜΑΖΙ» και οι μηχανισμοί παρακολούθησης των κυβερνητικών προτεραιοτήτων εντάχθηκαν στη λογική του επιτελικού κράτους, με στόχο να καταγράφεται η πρόοδος και να περιορίζονται οι καθυστερήσεις.
Μόνο που η εποχή αλλάζει και μαζί της αλλάζουν και τα εργαλεία ελέγχου. Χθες, με αφορμή τον υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» στο Λαύριο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε μια διαφορετική διάσταση στην παρακολούθηση του κυβερνητικού έργου, προειδοποιώντας τους υπουργούς του ότι, εάν επιχειρήσουν να τον παραπλανήσουν παρουσιάζοντας ως ολοκληρωμένο κάτι που δεν έχει γίνει, θα βρουν απέναντί τους… το Claude, το εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που, όπως ανέφερε, χρησιμοποιεί ο ίδιος, αλλά και στελέχη του γραφείου του για την οργάνωση της δουλειάς τους.
Με άλλα λόγια, το παραδοσιακό «μπλοκάκι» φαίνεται να περνά στην ψηφιακή εποχή. Εκεί όπου άλλοτε μετρούσαν οι προσωπικές σημειώσεις και οι αναφορές των συνεργατών, τώρα μπαίνουν στο παιχνίδι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία μπορούν να βοηθούν στην επεξεργασία πληροφοριών, στην οργάνωση εκκρεμοτήτων και στον έλεγχο της συνέπειας των στοιχείων που παρουσιάζονται.
Βεβαίως, ούτε το Claude ούτε οποιοδήποτε άλλο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί από μόνο του μηχανισμό επαλήθευσης της κυβερνητικής αποτελεσματικότητας. Η αξία του εξαρτάται από τα δεδομένα που λαμβάνει, τις πληροφορίες στις οποίες έχει πρόσβαση και, κυρίως, από τη δυνατότητα διασταύρωσης των όσων του παρουσιάζονται με τα πραγματικά αποτελέσματα.
Το πολιτικό μήνυμα, πάντως, είναι σαφές: ο πρωθυπουργός θέλει να καταστήσει σαφές στους υπουργούς του ότι η παρουσίαση του κυβερνητικού έργου δεν αρκεί να είναι επικοινωνιακά πειστική· πρέπει να ανταποκρίνεται και στην πραγματικότητα. Και, αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό αντιφάσεων ή στην καλύτερη οργάνωση του ελέγχου, τότε αποκτά θέση και στα εργαλεία του Μεγάρου Μαξίμου.
Έτσι, από το «μπλοκάκι» του Σημίτη περάσαμε στο «ΜΑΖΙ» του επιτελικού κράτους και τώρα στο… Claude του Μητσοτάκη. Το ερώτημα είναι αν η νέα τεχνολογία θα βοηθήσει ώστε οι κυβερνητικές δεσμεύσεις να μεταφράζονται σε μετρήσιμα αποτελέσματα ή αν θα προστεθεί απλώς ακόμη ένα εργαλείο στο ήδη μεγάλο οπλοστάσιο παρακολούθησης του κυβερνητικού έργου.
Γιατί, στο τέλος της ημέρας, είτε με χαρτί και μολύβι είτε με τεχνητή νοημοσύνη, το πραγματικό ζητούμενο παραμένει το ίδιο: να γίνεται η δουλειά και να μην εμφανίζεται ως ολοκληρωμένη πριν ακόμη τελειώσει.
