Στην πρώτη μεγάλη χρηματοδοτική της παρέμβαση στον ελληνικό τομέα άμυνας και ασφάλειας προχωρά η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), ανοίγοντας έναν νέο κύκλο επενδύσεων που, σύμφωνα με πληροφορίες, μπορεί να φθάσει το 1 δισ. ευρώ. Η πρωτοβουλία αποτελεί συνέχεια της νέας στρατηγικής που υιοθέτησε η Τράπεζα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, διευρύνοντας σημαντικά το πεδίο των χρηματοδοτήσεών της προς έργα που ενισχύουν άμεσα την αμυντική και τεχνολογική αυτονομία των κρατών-μελών. Οι πρώτες συμβάσεις εκτιμάται ότι θα ενεργοποιηθούν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027 και θα καλύψουν επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές, κυβερνοασφάλεια, τεχνητή νοημοσύνη, ενεργειακά και λιμενικά έργα, logistics, αλλά και εφαρμογές διττής χρήσης που μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο στον πολιτικό όσο και στον αμυντικό τομέα. Με τον τρόπο αυτό, η Ελλάδα επιδιώκει να αποκτήσει ενεργότερο ρόλο στη νέα ευρωπαϊκή αλυσίδα παραγωγής αμυντικών τεχνολογιών και να αναβαθμίσει τη θέση της στο οικοσύστημα καινοτομίας της ΕΕ. Τη στροφή αυτή επιβεβαίωσε ο αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ, Ιωάννης Τσακίρης, μιλώντας στο Athens Defence Conference, που διοργάνωσαν το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και το ΕΛΙΑΜΕΠ. Όπως ανέφερε, η Τράπεζα βρίσκεται ήδη σε στενή συνεργασία με την ελληνική πλευρά για την προετοιμασία ώριμων επενδυτικών σχεδίων στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, προαναγγέλλοντας ότι σύντομα θα ανακοινωθεί το πρώτο μεγάλο επενδυτικό πακέτο για τη χώρα.
Η Ευρώπη αλλάζει επενδυτικό μοντέλο
Ο κ. Τσακίρης υπογράμμισε ότι το 2025 σηματοδότησε μια θεμελιώδη αλλαγή στη χρηματοδοτική πολιτική της ΕΤΕπ. Μέσα σε έναν χρόνο οι επενδύσεις σε έργα άμυνας και ασφάλειας τετραπλασιάστηκαν, ξεπερνώντας τα 4 δισ. ευρώ, ενώ ήδη υπερκαλύφθηκε ο στόχος που είχε τεθεί για το 2026. Σήμερα περίπου το 5% των συνολικών χρηματοδοτήσεων της Τράπεζας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αφορά έργα που σχετίζονται με την ασφάλεια. Το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει περισσότερα από 25 μεγάλα έργα σε ολόκληρη την Ευρώπη, με έμφαση σε τεχνολογίες αιχμής, όπως τεχνητή νοημοσύνη, αυτόνομα μη επανδρωμένα συστήματα, κυβερνοασφάλεια, δορυφορικές υπηρεσίες, διαστημικές εφαρμογές και σύγχρονες στρατιωτικές υποδομές.
Παράλληλα, ενεργοποιείται το Defence Equity Facility, ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 1 δισ. ευρώ που θα ενισχύσει εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται στην άμυνα, το Διάστημα και την κυβερνοασφάλεια. Η νέα πολιτική εφαρμόζεται ήδη στην πράξη. Στη Γερμανία χρηματοδοτούνται προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης και αυτόνομων drones, στη Γαλλία λύσεις κυβερνοασφάλειας, στην Ολλανδία τεχνολογίες προστασίας υποθαλάσσιων καλωδίων, ενώ επενδύσεις υλοποιούνται επίσης σε Βέλγιο, Σουηδία και Ιταλία για δορυφορικά συστήματα, διαστημική τεχνολογία και προηγμένες αεροπορικές εφαρμογές. Επιπλέον, σημαντικά κεφάλαια κατευθύνονται στην ενίσχυση στρατιωτικών υποδομών στα ανατολικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και στην αποκατάσταση κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων στην Ουκρανία.
Το ΕΛΚΑΚ χτίζει το ελληνικό οικοσύστημα
Στην προσπάθεια αυτή κομβικό ρόλο φιλοδοξεί να διαδραματίσει το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), το οποίο βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με την ΕΤΕπ για την αξιοποίηση των νέων χρηματοδοτικών δυνατοτήτων. Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Κέντρου, Παντελής Τζωρτζάκης, αποκάλυψε ότι ήδη υλοποιούνται συμβάσεις ύψους περίπου 120 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη πρωτότυπων ελληνικών αμυντικών προϊόντων. Όπως εξήγησε, στρατηγικός στόχος είναι η δημιουργία μιας ισχυρής εγχώριας βιομηχανικής βάσης, ώστε μεγαλύτερο μέρος των αμυντικών δαπανών να παραμένει στην ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επενδύσεις στην τοπική παραγωγή έχουν πολλαπλάσιο οικονομικό αποτύπωμα σε σχέση με τις εισαγωγές, δημιουργώντας θέσεις εργασίας, τεχνογνωσία και εξαγωγικές προοπτικές. Ο κ. Τζωρτζάκης σημείωσε ακόμη ότι η Ελλάδα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη παρουσία στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα. Στην τελευταία πρόσκληση του European Defence Fund εγκρίθηκαν μόλις 55 έργα από περίπου 550 προτάσεις, με ελληνικούς φορείς να συμμετέχουν σε σημαντικό αριθμό τους και να αναλαμβάνουν τον συντονισμό επτά προγραμμάτων.
Τη συνολική εικόνα της αγοράς παρουσίασε ο Group CEO του EFA Group, Γρηγόρης Κουτσογιάννης, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία μετασχηματίζεται, καθώς το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από την απλή προμήθεια εξοπλισμών στη χρηματοδότηση της έρευνας και της ανάπτυξης νέων τεχνολογιών. Όπως ανέφερε, οι αμυντικές δαπάνες στην Ευρώπη διαμορφώθηκαν το 2025 στα 381 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 11% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ οι επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη αυξήθηκαν κατά περίπου 40%. Σύμφωνα με τον ίδιο, η δυναμική αυτή δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για τεχνολογίες διττής χρήσης, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι δορυφορικές εφαρμογές, τα αυτόνομα συστήματα, οι αισθητήρες νέας γενιάς, η κυβερνοασφάλεια και τα προηγμένα ηλεκτρονικά, τα οποία αποτελούν πλέον βασικό μοχλό για τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και την τεχνολογική αυτονομία της Ευρώπης.
