Η μετάβαση της Τεχνητής Νοημοσύνης από τα πιλοτικά προγράμματα στην καθημερινή λειτουργία του Δημοσίου και των επιχειρήσεων, η αυτοματοποίηση των διοικητικών διαδικασιών, οι νέες δυνατότητες που δημιουργούνται για τους πολίτες και οι επιπτώσεις στην απασχόληση βρέθηκαν στο επίκεντρο του 2ου ετήσιου συνεδρίου Athens AI Summit 2026, με κεντρικό θέμα «AI: Από τη στρατηγική στην παραγωγική λειτουργία» που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη, 11 Νομεβρίου 2026, στο Divani Caravel.
Η συζήτηση ανέδειξε ότι η επόμενη φάση του ψηφιακού μετασχηματισμού δεν αφορά απλώς την προσθήκη εργαλείων AI στις υφιστάμενες διαδικασίες, αλλά τον συνολικό επανασχεδιασμό τους, ώστε εργασίες που σήμερα απαιτούν διαδοχικές ενέργειες από πολίτες και δημοσίους υπαλλήλους να μπορούν να διεκπεραιώνονται αυτοματοποιημένα, με τη διατήρηση του ανθρώπινου ελέγχου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι τοποθετήσεις του Παύλου Κιτσανέλη, Public Sector Director της Microsoft για Ελλάδα, Κύπρο, Μάλτα και Αδριατική, του δρος Κυριάκου Τολιά, διευθυντή του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ), και του Στάθη Χατζηευθυμιάδη, αναπληρωτή προέδρου της Γνωμοδοτικής Επιτροπής της ΕΔΥΤΕ και καθηγητή του ΕΚΠΑ. Τη συζήτηση συντόνισε ο Γιάννης Χαλαβαζής, διευθύνων σύμβουλος της META•TEAM.
Athens AI Summit 2026
Από την ψηφιοποίηση στην αυτοματοποίηση των υπηρεσιών του Δημοσίου
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της συζήτησης ήταν ότι η Ελλάδα έχει ήδη πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, ωστόσο το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι η κατάργηση των ενδιάμεσων ενεργειών που εξακολουθούν να επιβαρύνουν πολίτες και δημόσιους λειτουργούς.
Ο Παύλος Κιτσανέλης επισήμανε ότι μέχρι σήμερα έχουν ψηφιοποιηθεί με επιτυχία πολλές διοικητικές διαδικασίες, ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει διευκολύνει την πρόσβαση των πολιτών στα ψηφιακά συστήματα. Ωστόσο, όπως εξήγησε, σε μεγάλο βαθμό η γραφειοκρατία έχει απλώς μεταφερθεί στο ψηφιακό περιβάλλον, χωρίς να έχουν εξαλειφθεί τα διαδοχικά βήματα που απαιτούνται για την ολοκλήρωση μιας συναλλαγής.
Το επόμενο στάδιο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η αξιοποίηση της διαλειτουργικότητας και της AI, ώστε οι επιμέρους ενέργειες να εκτελούνται αυτόματα, με βάση συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και κανόνες, χωρίς να χρειάζεται ο πολίτης να μετακινείται από υπηρεσία σε υπηρεσία, ακόμη και ψηφιακά.
Παύλος Κιτσανέλης, Public Sector Director, Microsoft Ελλάδας, Κύπρου, Μάλτας και Αδριατικής
Ως παράδειγμα της εφαρμογής αυτής της προσέγγισης ανέφερε τον νομικό έλεγχο εγγράφων στο Κτηματολόγιο. Όπως εξήγησε, η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και ενός ψηφιακού συνεργάτη επιτάχυνε τον έλεγχο νομικών εγγράφων που προηγουμένως μπορούσε να διαρκεί μήνες. Η τεχνολογία υποστηρίζει τον νομικό εντοπίζοντας ζητήματα και διευκολύνοντας την εξέταση των συμβολαιογραφικών πράξεων, χωρίς να υποκαθιστά τον άνθρωπο, ο οποίος εξακολουθεί να έχει την ευθύνη της τελικής κρίσης.
Αντίστοιχα, αναφέρθηκε και στη χρήση ψηφιακού βοηθού στην ιατρική, ο οποίος παρέχει πληροφορίες και υποστηρίζει τον γιατρό, χωρίς να αναλαμβάνει τη λήψη των ιατρικών αποφάσεων.
Όπως υπογράμμισε, ο στόχος είναι να απομακρυνθεί η γραφειοκρατία από τον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος από τη διαδικασία. Ο δημόσιος υπάλληλος θα εξακολουθεί να έχει ενεργό ρόλο, αλλά θα διαθέτει περισσότερα εργαλεία και χρόνο για την ουσιαστική εξυπηρέτηση των πολιτών.
Ψηφιακός βοηθός με συναίνεση του πολίτη: Το επόμενο βήμα του gov.gr
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες προοπτικές που παρουσιάστηκαν αφορά την εξέλιξη των ψηφιακών βοηθών του Δημοσίου, οι οποίοι θα μπορούσαν να αναλάβουν όχι μόνο την παροχή πληροφοριών, αλλά και την εκτέλεση συγκεκριμένων ενεργειών για λογαριασμό του πολίτη.
Ο δρ Κυριάκος Τολιάς περιέγραψε το επόμενο στάδιο της ψηφιακής εξυπηρέτησης, στο οποίο ο πολίτης δεν θα χρειάζεται πλέον να αναζητά μόνος του τις απαραίτητες βεβαιώσεις και τα πιστοποιητικά σε διαφορετικές κρατικές υπηρεσίες.
Δρ Κυριάκος Τολιάς. Διευθυντής ΕΚΤ
Αντί να ενημερώνεται για το ποια δικαιολογητικά πρέπει να συγκεντρώσει και από ποιες ηλεκτρονικές διευθύνσεις μπορεί να τα κατεβάσει, ο ψηφιακός βοηθός θα μπορεί, με τη συναίνεσή του, να αναζητά και να συγκεντρώνει αυτόματα τα απαιτούμενα έγγραφα.
Ο διευθυντής του ΕΚΤ διευκρίνισε ότι η προσέγγιση αυτή αποτελεί το επόμενο βήμα μετά τη σημερινή λειτουργία των ψηφιακών βοηθών. Πρόκειται για τη μετάβαση από τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM) στο Agentic AI, δηλαδή σε συστήματα που δεν περιορίζονται στην απάντηση ερωτήσεων, αλλά μπορούν να αναλαμβάνουν και να ολοκληρώνουν επιμέρους εργασίες.
Η προοπτική αυτή συνδέεται άμεσα με την περαιτέρω αξιοποίηση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των δημόσιων υπηρεσιών και τη μείωση των διοικητικών βαρών για πολίτες και επιχειρήσεις.
Εξοικονόμηση 300 εκατ. ευρώ από 20 υπηρεσίες του gov.gr
Τη μέχρι σήμερα συνεισφορά του ψηφιακού μετασχηματισμού στην ελληνική οικονομία ανέδειξε ο Κυριάκος Τολιάς, παρουσιάζοντας στοιχεία από μετρήσεις του ΕΚΤ.
Όπως ανέφερε, η αξιολόγηση μόλις 20 εμβληματικών υπηρεσιών του gov.gr έδειξε ότι η εξοικονόμηση για το Δημόσιο, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες ανέρχεται συνολικά σε περίπου 300 εκατ. ευρώ ετησίως.
Ωστόσο, ο ίδιος έθεσε και ένα διαφορετικό ζήτημα: κατά πόσο η ψηφιοποίηση μιας γραφειοκρατικής διαδικασίας αποτελεί από μόνη της επαρκή λύση, όταν εξακολουθεί να απαιτείται από τον πολίτη η προσκόμιση μιας βεβαίωσης.
Με αυτό το σκεπτικό, υποστήριξε ότι η επόμενη φάση πρέπει να επικεντρωθεί όχι μόνο στην ηλεκτρονική διεκπεραίωση των διαδικασιών, αλλά και στην κατάργηση περιττών ενεργειών μέσω της αυτόματης άντλησης των απαιτούμενων πληροφοριών από τα δημόσια συστήματα.
«Δαίδαλος»: Οι υπολογιστικοί πόροι για επιχειρήσεις και έρευνα
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε και στον υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», με τον Στάθη Χατζηευθυμιάδη να παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο προβλέπεται να αξιοποιηθούν οι υπολογιστικοί του πόροι.
Όπως εξήγησε, η διάθεση της υπολογιστικής ισχύος προβλέπεται να καλύψει τρεις βασικές κατηγορίες αναγκών.
Στάθης Χατζηευθυμιάδης, Αν. Πρόεδρος της Γνωμοδοτικής Επιτροπής της ΕΔΥΤΕ και καθηγητής του ΕΚΠΑ
Η πρώτη αφορά τη «Φάρος Α.Ε.», μέσω της οποίας θα υποστηριχθούν έργα μικρομεσαίων επιχειρήσεων και η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε επιχειρηματικές διαδικασίες, στην ανάπτυξη προϊόντων και στη φαρμακευτική έρευνα.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά τις ερευνητικές προσπάθειες σε ολόκληρη τη χώρα, δίνοντας σε πανεπιστήμια και ερευνητικούς φορείς πρόσβαση σε υπολογιστικούς πόρους που απαιτούνται για την αντιμετώπιση σύνθετων επιστημονικών προβλημάτων.
Η τρίτη αφορά τη διάθεση χρόνου υπολογιστικής ισχύος για πανευρωπαϊκές ανάγκες, μέσω ευρωπαϊκών μηχανισμών, όπως το Joint Undertaking.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι το ενδιαφέρον από την πλευρά της αγοράς θα είναι ιδιαίτερα αυξημένο, καθώς οι επιχειρήσεις έχουν αυξανόμενες ανάγκες σε υπολογιστικούς πόρους για τον σχεδιασμό προϊόντων, τη βελτιστοποίηση των λειτουργιών τους και την ανάπτυξη νέων λύσεων με τη βοήθεια εξελιγμένων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα, ανέφερε ότι η κανονική παραγωγική λειτουργία του συστήματος εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει στα τέλη του 2026.
Η Ελλάδα και οι δείκτες ψηφιακής προόδου – Οι 50 δράσεις στον ΟΟΣΑ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η παρέμβαση του Κυριάκου Τολιά σχετικά με την αξιολόγηση της ψηφιακής προόδου της Ελλάδας σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
Ο διευθυντής του ΕΚΤ υποστήριξε ότι η θέση της χώρας σε ορισμένους διεθνείς δείκτες δεν αποτυπώνει πάντοτε με ακρίβεια την πραγματική πρόοδο που έχει επιτευχθεί. Όπως εξήγησε, αρκετές από τις μετρήσεις βασίζονται σε στοιχεία και εκθέσεις προηγούμενων ετών, με αποτέλεσμα οι αλλαγές που πραγματοποιούνται σήμερα να αποτυπώνονται στις αξιολογήσεις με καθυστέρηση.
Παρουσίασε, επίσης, τη δουλειά που έχει πραγματοποιήσει το ΕΚΤ μέσω του Παρατηρητηρίου Ψηφιακής Μετάβασης, στο οποίο έχουν αναλυθεί 350 διεθνείς, ευρωπαϊκοί και εθνικοί δείκτες. Στόχος, όπως ανέφερε, δεν είναι μόνο η καταγραφή της θέσης της Ελλάδας, αλλά και η κατανόηση των εκθέσεων, των αναφορών και των στοιχείων που χρησιμοποιούνται για τη διαμόρφωση κάθε αξιολόγησης.
Στο πλαίσιο αυτό, έφερε ως παράδειγμα την έκθεση του ΟΟΣΑ Governing with AI, στην οποία, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, η Ελλάδα εμφανιζόταν αρχικά με μηδενικές δηλωμένες δράσεις στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Όπως ανέφερε, τρεις εθνικοί εκπρόσωποι από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ζήτησαν παράταση, με αποτέλεσμα να καταστεί δυνατή η καταγραφή των σχετικών πρωτοβουλιών. Έτσι, η τελική έκθεση περιέλαβε 50 δράσεις της Ελλάδας, αντί για μηδενικές που εμφανίζονταν αρχικά.
Μάλιστα, ο ίδιος σημείωσε ότι μία δράση του ΕΚΤ, σε συνεργασία με τη Microsoft, σχετικά με τα διδακτορικά στην Τεχνητή Νοημοσύνη, αναδείχθηκε ως μία από τις δύο κορυφαίες διεθνώς στον τομέα της δημόσιας διακυβέρνησης.
AI και αγορά εργασίας: Ποιες θέσεις κινδυνεύουν
Οι επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην απασχόληση αποτέλεσαν επίσης αντικείμενο έντονης συζήτησης, μετά από ερώτηση εκπροσώπου επιχείρησης που δραστηριοποιείται στην εφαρμογή λύσεων AI για τον ιδιωτικό τομέα.
Στην παρέμβασή του τέθηκε το ενδεχόμενο πλήρους αυτοματοποίησης λειτουργιών που σήμερα εκτελούνται από εργαζομένους, όπως η διαχείριση τηλεφωνικών κλήσεων, η αποστολή προσφορών και ηλεκτρονικών μηνυμάτων, καθώς και η καταχώριση παραστατικών σε συστήματα ERP.
Ο Παύλος Κιτσανέλης αναγνώρισε ότι υπάρχουν ήδη πολλές επιχειρησιακές λειτουργίες στις οποίες η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει ουσιαστική υποστήριξη και ότι ορισμένες θέσεις εργασίας θα επηρεαστούν νωρίτερα από άλλες.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η βασική πρόκληση για την κοινωνία, την πολιτεία και την εκπαιδευτική κοινότητα είναι η προσαρμογή των εργαζομένων στις νέες συνθήκες, μέσα από τη διαρκή εκπαίδευση και την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων.
Ειδική αναφορά έκανε στη διά βίου μάθηση (lifetime skilling), επισημαίνοντας ότι η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η τεχνολογία μειώνει και τον κύκλο απόκτησης νέων γνώσεων. Όπως εκτίμησε, τα επόμενα χρόνια θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας σε περισσότερα και ευρύτερα πεδία, παράλληλα με τις ανακατατάξεις που θα προκύψουν από την αυτοματοποίηση.
Οι κκ Κιτσανέλης, Χαλαβαζής, Τολιάς και Χατζηευθυμιάδης
Ψηφιακή κυριαρχία και ασφάλεια των δεδομένων
Ένα ακόμη ζήτημα που αναδείχθηκε ήταν η προστασία των δεδομένων και η ανάγκη διασφάλισης της ψηφιακής κυριαρχίας, ιδιαίτερα όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιείται για την επεξεργασία κρίσιμων πληροφοριών.
Στο πλαίσιο ερώτησης για τη χρήση AI στην πρόβλεψη των ενεργειακών αναγκών και τον κίνδυνο διαρροής ευαίσθητων δεδομένων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Στάθης Χατζηευθυμιάδης αναφέρθηκε στην ανάγκη περιορισμών και κατάλληλων μηχανισμών προστασίας κατά την επεξεργασία των πληροφοριών.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η συζήτηση για το AI sovereignty αφορά ακριβώς την προσπάθεια περιορισμού της εξάρτησης από υποδομές και τεχνολογίες άλλων χωρών. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στη δυνατότητα αξιοποίησης ευρωπαϊκών ή εθνικών μοντέλων, όπως το Mistral, για την επεξεργασία δεδομένων και την ανάπτυξη εφαρμογών.
Από την πλευρά της Microsoft, ο Παύλος Κιτσανέλης υποστήριξε ότι η εταιρεία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των ευρωπαϊκών δεδομένων, παραπέμποντας στην πρωτοβουλία EU Data Boundary, μέσω της οποίας, όπως ανέφερε, τα δεδομένα που αφορούν Ευρωπαίους πολίτες παραμένουν και διαχειρίζονται εντός Ευρώπης.
Την ανάγκη υπεύθυνης αξιοποίησης της τεχνολογίας ανέδειξε και ο Κυριάκος Τολιάς, αναφερόμενος στις προκλήσεις που δημιουργούνται για την πνευματική ιδιοκτησία από τη χρήση των συστημάτων AI. Όπως υπογράμμισε, η αύξηση της παραγωγικότητας δεν θα πρέπει να οδηγεί στην απώλεια της προστασίας της γνώσης και των ερευνητικών αποτελεσμάτων.
Συνολικά, το μήνυμα του Athens AI Summit 2026 ήταν ότι η επόμενη ημέρα της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ελλάδα θα κριθεί από την ικανότητα του Δημοσίου και των επιχειρήσεων να περάσουν από την πειραματική χρήση στην οργανωμένη παραγωγική αξιοποίηση. Η αυτοματοποίηση, η διαλειτουργικότητα, οι υπολογιστικές υποδομές, η προστασία των δεδομένων και η προσαρμογή της αγοράς εργασίας αποτελούν τις βασικές προϋποθέσεις για να μετατραπεί η τεχνολογική πρόοδος σε μετρήσιμο οικονομικό και κοινωνικό όφελος.
