Περισσότερα από 1,8 δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση της έρευνας, της τεχνολογικής καινοτομίας και της ανάπτυξης επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας προβλέπει το πρόγραμμα εργασίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας (European Innovation Council – EIC) για το 2027, το οποίο ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για το τελευταίο χρηματοδοτικό πακέτο του EIC στο πλαίσιο του Horizon Europe για την περίοδο 2021–2027, με στόχο να επιταχυνθεί η μετάβαση από την επιστημονική έρευνα στην εμπορική αξιοποίηση καινοτόμων τεχνολογιών και να ενισχυθεί η ανάπτυξη ευρωπαϊκών επιχειρήσεων τεχνολογίας αιχμής (deep tech).
Το νέο πρόγραμμα περιλαμβάνει χρηματοδοτήσεις για ερευνητικές ομάδες, νεοφυείς επιχειρήσεις και εταιρείες που επιδιώκουν να αναπτύξουν και να επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους σε στρατηγικούς τεχνολογικούς τομείς. Παράλληλα, εισάγει αλλαγές στις διαδικασίες υποβολής και αξιολόγησης προτάσεων, επιχειρώντας να περιορίσει τη γραφειοκρατία και να διευκολύνει την πρόσβαση των καινοτόμων επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκά κεφάλαια.
Ένα δισ. ευρώ για το Scaleup Europe Fund
Κεντρική θέση στο χρηματοδοτικό σχεδιασμό κατέχει το Scaleup Europe Fund, για το οποίο η συνολική ευρωπαϊκή χρηματοδοτική δέσμευση διαμορφώνεται σε 1 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, τα 400 εκατ. ευρώ προβλέπονται στο πρόγραμμα του 2027, ολοκληρώνοντας τη χρηματοδότηση του Ταμείου, το οποίο διαχειρίζεται η EQT.
Στόχος είναι η κινητοποίηση επιπλέον 4 δισ. ευρώ από ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια, ώστε να δημιουργηθεί ένα συνολικό επενδυτικό μέγεθος περίπου 5 δισ. ευρώ. Το Ταμείο απευθύνεται σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις τεχνολογίας με υψηλές προοπτικές ανάπτυξης, οι οποίες χρειάζονται σημαντικά κεφάλαια για να περάσουν σε μεγαλύτερη κλίμακα δραστηριότητας και να ανταγωνιστούν διεθνώς.
Οι επενδύσεις αναμένεται να ξεπερνούν τα 30 εκατ. ευρώ και να φτάνουν έως αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ανά επιχείρηση, με στόχο να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές εταιρείες κατά τη φάση της μεγάλης ανάπτυξής τους.
Επενδύσεις 200 εκατ. ευρώ στην άμυνα και τις τεχνολογίες διττής χρήσης
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ανάπτυξη τεχνολογιών που συνδέονται με την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια. Στο πλαίσιο των συνολικών παρεμβάσεων του EIC για το 2026 και το 2027, προβλέπονται επενδύσεις ύψους 200 εκατ. ευρώ στον συγκεκριμένο τομέα.
Για το 2027, ειδικότερα, διατίθενται 100 εκατ. ευρώ μέσω του EIC STEP Scale Up Defence, με δυνατότητα άμεσων επενδύσεων έως 30 εκατ. ευρώ ανά επιχείρηση. Στόχος είναι να επιταχυνθεί η ανάπτυξη βιομηχανικών δυνατοτήτων σε κρίσιμους τομείς, όπως τα συστήματα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και οι τεχνολογίες αντιμετώπισής τους, καθώς και άλλες στρατηγικές αμυντικές εφαρμογές.
Η χρηματοδότηση εντάσσεται στην ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια ενίσχυσης της τεχνολογικής και βιομηχανικής αυτονομίας, με ιδιαίτερη έμφαση στις τεχνολογίες διττής χρήσης, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε πολιτικές όσο και σε αμυντικές εφαρμογές.
Νέα χρηματοδότηση 25 εκατ. ευρώ για τεχνολογίες υψηλού ρίσκου
Στο πρόγραμμα του 2027 περιλαμβάνονται επίσης 25 εκατ. ευρώ για το πιλοτικό χρηματοδοτικό εργαλείο Advanced Innovation Challenges. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην υποστήριξη καινοτομιών υψηλού τεχνολογικού ρίσκου, οι οποίες έχουν σημαντικές προοπτικές αλλά δυσκολεύονται να περάσουν από το στάδιο της έρευνας στην πρακτική εφαρμογή.
Το συγκεκριμένο ποσό αφορά τη δεύτερη φάση του πιλοτικού προγράμματος, το οποίο ξεκίνησε το 2026 με 20 έργα μελετών σκοπιμότητας. Από αυτά, περίπου δέκα αναμένεται να προχωρήσουν το 2027 σε στάδια ανάπτυξης πρωτοτύπων και επίδειξης τεχνολογιών.
Οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται σε δύο πεδία: την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε ρομποτικά συστήματα και την ανάπτυξη νέων μεθόδων που μπορούν να αντικαταστήσουν ή να περιορίσουν τη χρήση ζώων στη βιοϊατρική έρευνα και στις δοκιμές φαρμάκων και ιατρικών τεχνολογιών.
Απλούστερες διαδικασίες για ερευνητές και επιχειρήσεις
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στον τρόπο με τον οποίο οι ενδιαφερόμενοι θα διεκδικούν χρηματοδότηση μέσω των βασικών προγραμμάτων του EIC.
Στο EIC Pathfinder, που υποστηρίζει ερευνητικές ομάδες οι οποίες αναπτύσσουν πρωτοποριακές τεχνολογικές ιδέες, εισάγεται διαδικασία αξιολόγησης δύο σταδίων. Οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλλουν αρχικά συνοπτική πρόταση και όσοι επιλεγούν θα προχωρούν στην κατάθεση πλήρους φακέλου, με στόχο την καλύτερη διαχείριση του μεγάλου αριθμού αιτήσεων.
Αλλαγές εισάγονται και στο EIC Transition, το οποίο υποστηρίζει τη μετατροπή ερευνητικών αποτελεσμάτων σε εμπορικά αξιοποιήσιμες καινοτομίες. Στο εξής, η χρηματοδότηση θα μπορεί να κατευθύνεται σε μεμονωμένες ερευνητικές ομάδες και επιχειρήσεις, αντί να απαιτείται η συμμετοχή κοινοπραξιών.
Παράλληλα, ενισχύεται η δυνατότητα των επιχειρήσεων που υποστηρίζονται από το EIC να δοκιμάζουν τις τεχνολογίες τους σε πραγματικές συνθήκες, μέσα από συνεργασίες με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς προμηθειών. Στόχος είναι να διευκολυνθεί η πρόσβαση των καινοτόμων επιχειρήσεων στους πρώτους πελάτες τους και να επιταχυνθεί η εμπορική αξιοποίηση των προϊόντων τους.
Διπλασιάζονται οι επιχορηγήσεις του Women TechEU
Ξεχωριστή παρέμβαση αφορά τις νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνολογίας που έχουν ιδρυθεί ή διοικούνται από γυναίκες. Μέσω του ανασχεδιασμένου προγράμματος Women TechEU, οι επιχορηγήσεις διπλασιάζονται και φτάνουν πλέον τα 150.000 ευρώ ανά startup.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας στον τομέα της τεχνολογίας αιχμής και στη διευκόλυνση της πρόσβασης των επιχειρήσεων αυτών σε χρηματοδότηση και επενδυτικά δίκτυα.
Παράλληλα, θεσπίζεται νέο ευρωπαϊκό βραβείο για γυναίκες καινοτόμους στον τομέα των κβαντικών τεχνολογιών, το οποίο θα συμπληρώσει τον υφιστάμενο θεσμό European Prize for Women Innovators.
Πάνω από 10 δισ. ευρώ οι χρηματοδοτήσεις του EIC
Η νέα χρηματοδοτική παρέμβαση έρχεται να ολοκληρώσει έναν πολυετή κύκλο ευρωπαϊκής στήριξης της καινοτομίας. Για την περίοδο 2021–2027, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό άνω των 10 δισ. ευρώ, έχοντας υποστηρίξει περισσότερες από 800 επιχειρήσεις και σχεδόν 700 ερευνητικά έργα.
Η χρηματοδότηση καλύπτει διαφορετικά στάδια ανάπτυξης, από την αρχική έρευνα και την ανάπτυξη τεχνολογικών εφαρμογών έως την εμπορική αξιοποίηση και τη διεθνή επέκταση επιχειρήσεων.
Με το πρόγραμμα του 2027, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να ενισχύσει περαιτέρω τη δυνατότητα της Ευρώπης να μετατρέπει την επιστημονική γνώση σε ανταγωνιστικές επιχειρήσεις και τεχνολογικές λύσεις, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στις επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, στις στρατηγικές τεχνολογίες και στη δημιουργία ισχυρών ευρωπαϊκών εταιρειών.
