Η ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης για το νέο πλαίσιο των data centers φέρνει στο προσκήνιο τις αντιρρήσεις της αγοράς για τις εγγυητικές επιστολές, τα οικονομικά κριτήρια, τις υφιστάμενες συμβάσεις σύνδεσης και τις υποχρεώσεις για πράσινη ενέργεια. Η Ελληνική Ένωση Κατασκευαστών και Λειτουργών Κέντρων Δεδομένων ζητά αλλαγές ώστε να αποτραπούν ανενεργές δεσμεύσεις ηλεκτρικής ισχύος χωρίς να επιβαρυνθούν οι ώριμες επενδύσεις.
Η δημόσια διαβούλευση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για το νέο πλαίσιο ανάπτυξης των κέντρων δεδομένων (data centers) ολοκληρώθηκε στις 24 Οκτωβρίου, καταγράφοντας διαφορετικές προσεγγίσεις για τη διαχείριση της ηλεκτρικής ισχύος, τις προϋποθέσεις υλοποίησης των επενδύσεων και την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών τους από ανανεώσιμες πηγές. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι παρεμβάσεις της Ελληνικής Ένωσης Κατασκευαστών και Λειτουργών Κέντρων Δεδομένων (GRDCA), υπό τον πρόεδρό της Αλέξανδρο Μπεχράκη, διευθύνοντα σύμβουλο της Digital Realty Ελλάδας. Η Ένωση ζητά να τροποποιηθούν επιμέρους απαιτήσεις του σχεδίου, υποστηρίζοντας ότι η ανάγκη να αποδεσμευτεί ηλεκτρικός χώρος από ανενεργά επενδυτικά σχέδια δεν πρέπει να οδηγήσει σε οριζόντια εμπόδια για έργα που έχουν εξασφαλίσει χρηματοδότηση, άδειες ή συμβάσεις σύνδεσης. Οι παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στη διαβούλευση αφορούν, μεταξύ άλλων, το ύψος των εγγυήσεων, την οικονομική επάρκεια των επενδυτών, τις μεταβατικές προθεσμίες και το ποσοστό της κατανάλωσης που πρέπει να καλύπτεται από ΑΠΕ.
Αλέξανδρος Μπεχράκης, Διευθύνων Σύμβουλος Digital Realty και Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Κατασκευαστών και Λειτουργών Κέντρων Δεδομένων (GRDCA)
Οι εγγυητικές επιστολές στο επίκεντρο των ενστάσεων. Οι μεταβατικές διατάξεις
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της διαβούλευσης είναι η προβλεπόμενη εγγυητική επιστολή ύψους 200.000 ευρώ ανά MW. Για ένα data center ισχύος 100 MW, η απαίτηση φτάνει τα 20 εκατ. ευρώ, ενώ για έργο 200 MW ανέρχεται σε 40 εκατ. ευρώ. Η GRDCA ζητά σταδιακή μείωση της εγγύησης ανάλογα με την πρόοδο της επένδυσης, με βάση συγκεκριμένα ορόσημα, όπως η εξασφάλιση αδειών, η υπογραφή της σύμβασης σύνδεσης και η έναρξη κατασκευής. Με αυτόν τον τρόπο, υποστηρίζει, θα διαφοροποιούνται τα σχέδια που παραμένουν ανενεργά από εκείνα στα οποία έχουν ήδη δεσμευθεί σημαντικά κεφάλαια. Αντιρρήσεις διατυπώνονται και για τα οικονομικά κριτήρια. Το σχέδιο προβλέπει, για τις περιπτώσεις που εμπίπτουν στη σχετική διάταξη, κύκλο εργασιών τουλάχιστον ίσο με το 30% του εκτιμώμενου κόστους κατασκευής, το οποίο υπολογίζεται σε 10 εκατ. ευρώ ανά MW. Για έργο 50 MW, αυτό αντιστοιχεί σε ετήσιο κύκλο εργασιών 150 εκατ. ευρώ, σε τουλάχιστον μία από τις τρεις τελευταίες χρήσεις.
Η Ένωση προτείνει τη μείωση του ποσοστού στο 10%-15% ή την αποδοχή εναλλακτικών αποδεικτικών χρηματοδοτικής επάρκειας, όπως δεσμεύσεις ιδίων κεφαλαίων και επιστολές χρηματοδοτικής στήριξης.
Στη διαβούλευση αναδείχθηκε και το ζήτημα των επενδύσεων που έχουν ήδη λάβει Οριστική Προσφορά Σύνδεσης ή έχουν υπογράψει Σύμβαση Σύνδεσης. Οι μεταβατικές διατάξεις προβλέπουν προθεσμία πέντε μηνών από τη δημοσίευση του νόμου για την υποβολή πρόσθετων δικαιολογητικών, μεταξύ των οποίων συμφωνία αγοράς ενέργειας και τεχνική έκθεση. Για εκκρεμή αιτήματα προβλέπεται προθεσμία δώδεκα μηνών. Η GRDCA ζητά μεγαλύτερο περιθώριο συμμόρφωσης και προστασία των υφιστάμενων προσφορών και συμβάσεων. Προτείνει, επίσης, να προηγείται έγγραφη ειδοποίηση και να παρέχεται δυνατότητα διόρθωσης ελλείψεων πριν από την ακύρωση προσφοράς ή την παύση ισχύος σύμβασης. Στο ίδιο πλαίσιο, η Data4, που αναπτύσσει εγκατάσταση στην Παιανία, ζητά να λαμβάνεται υπόψη η συνολική συμβασιοποιημένη ισχύς των λειτουργούντων κέντρων και όχι μόνο το τμήμα που έχει ήδη ηλεκτροδοτηθεί. Θέτει, παράλληλα, ζήτημα προστασίας των υφιστάμενων εμπορικών συμφωνιών προμήθειας ενέργειας, καθώς οι εγκαταστάσεις αναπτύσσονται συνήθως σε διακριτές φάσεις.
Διαφορετικές θέσεις για την κάλυψη από ΑΠΕ. Τα μεγάλα data centers
Ένα ακόμη βασικό αντικείμενο της διαβούλευσης είναι η υποχρέωση κάλυψης τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ). Η GRDCA ζητά να αποσαφηνιστεί ο τρόπος υπολογισμού, να αναγνωρίζονται υφιστάμενες συμβάσεις αγοράς ενέργειας και εγγυήσεις προέλευσης και να καθοριστούν σαφή όρια για πιθανές μελλοντικές αυξήσεις της υποχρέωσης. Από την πλευρά της, η Data4 επισημαίνει ότι οι μακροχρόνιες συμβάσεις ενέργειας μπορεί να προηγούνται της πλήρους λειτουργίας μιας εγκατάστασης και προτείνει οι δεσμεύσεις προμήθειας να προσαρμόζονται σταδιακά στην πραγματική κατανάλωση. Διαφορετική προσέγγιση καταθέτει η ΕΒΙΚΕΝ, η οποία υποστηρίζει αυστηρότερη σύνδεση της πρόσθετης κατανάλωσης με νέα έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης. Η Greenpeace ζητά κάλυψη τουλάχιστον 80% από νέες εγκαταστάσεις ΑΠΕ στην Ελλάδα. Οι προτάσεις αποτυπώνουν τη διαφορετική αντίληψη για το πώς πρέπει να επιμεριστούν οι ενεργειακές υποχρεώσεις μεταξύ επενδυτών και συστήματος ηλεκτροδότησης.
Το σχέδιο προβλέπει ειδική προτεραιότητα στην εξέταση αιτημάτων για data centers με μέγιστη ισχύ κατανάλωσης άνω των 200 MW, εφόσον οι επενδυτές δεσμευθούν να καλύπτουν τουλάχιστον το 80% της μέγιστης ισχύος τους από κατανεμόμενη μονάδα παραγωγής ή σύστημα αποθήκευσης. Για την αποθήκευση προβλέπεται διάρκεια τουλάχιστον έξι ωρών στη μέγιστη ισχύ κατανάλωσης. Η GRDCA ζητά η αξιολόγηση να βασίζεται πρωτίστως στην πραγματική ωριμότητα των επενδύσεων, ανεξαρτήτως μεγέθους ή επιχειρηματικού μοντέλου. Παράλληλα, επισημαίνει την ανάγκη για σαφή ενημέρωση σχετικά με τη διαθέσιμη ηλεκτρική ισχύ ανά περιοχή και κόμβο του δικτύου, καθώς και για συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα των αναγκαίων ενισχύσεων.
Η ολοκλήρωση της διαβούλευσης μεταφέρει πλέον το βάρος στο Υπουργείο Ενέργειας (ΥΠΕΝ), το οποίο καλείται να αξιολογήσει τις προτάσεις και να αποφασίσει ποιες θα ενσωματωθούν στην τελική ρύθμιση. Το βασικό διακύβευμα είναι αν το νέο πλαίσιο θα πετύχει τον στόχο της αποδέσμευσης ηλεκτρικού χώρου από ανενεργά σχέδια, διατηρώντας παράλληλα βιώσιμους όρους για τις επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη. Οι τελικές αποφάσεις για τις εγγυήσεις, τις μεταβατικές προθεσμίες και τις υποχρεώσεις ΑΠΕ θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα αναπτυχθεί η ελληνική αγορά data centers.
