Σε τρίτη παράταση έως τις 12 Οκτωβρίου, νέες επιχειρηματικές συμμαχίες και τον αμείλικτο χρόνο να πιέζει την κυβέρνηση, καθώς πάρα πολλοί είναι οι αστάθμητοι παράγοντες που θα τον «εξοκείλουν» μετά τις εκλογές του 2027, μπαίνει ο «διαγωνισμός των διαγωνισμός» για τις νέες ψηφιακές ταυτότητες.
Ο διαγωνισμός των 515 εκατ. ευρώ για τις νέες ταυτότητες, τα διαβατήρια και συνολικά το νέο σύστημα κρατικών εγγράφων ασφαλείας παίρνει και τρίτη παράταση, με την υποβολή των φακέλων συμμετοχής να μεταφέρεται στις 12 Οκτωβρίου 2026. Η νέα αναβολή δεν αλλάζει το αντικείμενο του έργου, αλλά αποκαλύπτει τη δυσκολία συγκρότησης των σχημάτων, που θα διεκδικήσουν μία από τις μεγαλύτερες συμβάσεις τεχνολογίας του Δημοσίου. Σύμφωνα με την ενημέρωση για τη νέα παράταση, αυτή προέκυψε ύστερα από αιτήματα ενδιαφερόμενων φορέων που ζήτησαν περισσότερο χρόνο για την προετοιμασία τους.
Εκλογές εν όψει. Διαγωνισμός μετά ταύτα
Το ενδιαφέρον, όμως, δεν είναι μόνο επιχειρηματικό. Ο διαγωνισμός μπαίνει πλέον σε μια χρονική ζώνη με σαφέστατη πολιτική (εκλογική) επίδραση. Με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επαναβεβαιώνει συνεχώς ότι οι εθνικές εκλογές θα πραγματοποιηθούν την άνοιξη του 2027, εν όψει της ανάληψης από την Ελλάδα της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ την 1η Ιουλίου, (για εμάς η έσχατη ημερομηνία είναι η 16η Μαϊου), ένας διαγωνισμός που βρίσκεται ακόμη στην πρώτη φάση του ανταγωνιστικού διαλόγου είναι πρακτικά εκτός χρονικών ορίων. Όσο πλησιάζουν οι κάλπες, ο διαγωνισμός των 515 εκατ. ευρώ θα αποκτά αναπόφευκτα μεγαλύτερο πολιτικό βάρος, καθώς οι υπηρεσιακοί αρμόδιοι καλούνται στους επόμενους μήνες να ολοκληρώσουν την προεπιλογή των υποψηφίων για να μπουν στις τεχνικές απαιτήσεις, στον ανταγωνιστικό διάλογο και τελικά στην επιλογή αναδόχου.
Δεν είναι μόνο οι νέες ταυτότητες
Το πραγματικό αντικείμενο του διαγωνισμού είναι πολύ μεγαλύτερο από την έκδοση μιας νέας κάρτας – ταυτότητας. Πρόκειται για το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εντύπων Ασφαλείας (ΟΠΣΕΑ), το οποίο συνδέεται με την παραγωγή και προσωποποίηση ταυτοτήτων, διαβατηρίων και άλλων εγγράφων ασφαλείας, την Κάρτα Πολίτη, τις βιομετρικές διαδικασίες, την ψηφιακή ταυτοποίηση και την ηλεκτρονική αυθεντικοποίηση.
Η αξία του έργου φθάνει περίπου τα 415 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, ενώ με τον φόρο προσεγγίζει τα 515 εκατ. ευρώ. Η συμβατική του διάρκεια είναι πολυετής, γεγονός που σημαίνει ότι ο ανάδοχος δεν θα παραδώσει απλώς ένα πληροφοριακό σύστημα, αλλά θα αναλάβει την υποστήριξη και αρχικά τη λειτουργία μία πολύ σημαντικής κρίσιμης υποδομής του κράτους για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ακριβώς γι’ αυτό και η μάχη είναι ιδιαίτερα σύνθετη. Δεν αρκεί η τεχνογνωσία ενός μεγάλου ελληνικού ομίλου πληροφορικής. Χρειάζονται διεθνείς εξειδικευμένοι παίκτες στα έγγραφα ασφαλείας, στη βιομετρική ταυτοποίηση και στις ψηφιακές υποδομές, μαζί με ελληνικές εταιρείες που μπορούν να αναλάβουν την τεχνική υλοποίηση και τη μακροχρόνια λειτουργία.
Οι συμμαχίες αλλάζουν – οι τελικοί διεκδικητές όχι ακόμη
Στην αγορά έχουν καταγραφεί τέσσερα βασικά σχήματα που εμφανίζονται ως πιθανοί διεκδικητές: ΟΤΕ – Byte – Idemia, Uni Systems – Veridos, Space Hellas – Nova ICT – Zetes – Thales και το σχήμα Austria Card – Toppan, τα οποία δεν πρέπει ακόμη να παρουσιαστούν ως οι τελικοί διεκδικητές. Η καθοριστική ημερομηνία είναι η 12η Οκτωβρίου, όταν θα υποβληθούν οι φάκελοι της Α΄ φάσης. Τότε θα φανεί ποιοι από τους ενδιαφερόμενους θα περάσουν από τις συζητήσεις και τις επιχειρηματικές διεργασίες στην επίσημη διεκδίκηση.
Σε σχέση μάλιστα με τον προηγούμενο διαγωνισμό, οι ισορροπίες έχουν αλλάξει σημαντικά. Οι σημερινές συμμαχίες δεν ταυτίζονται με εκείνες που είχαν διαμορφωθεί στον διαγωνισμό του 2022. Αυτό κάνει τη φετινή διαδικασία ακόμη πιο ενδιαφέρουσα: η μάχη δεν είναι μόνο για το ποιος θα πάρει το έργο, αλλά και για το ποιοι όμιλοι θα επιλέξουν να συμμαχήσουν μεταξύ τους για να το διεκδικήσουν.
Το πολιτικό ρολόι μετρά αντίστροφα
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της υπόθεσης.
Η κυβέρνηση έχει μπροστά της ένα έργο μεγάλης οικονομικής και θεσμικής σημασίας, το οποίο βρίσκεται ακόμη στην αφετηρία του, ενώ ο εκλογικός ορίζοντας είναι πλέον δεδομένος: άνοιξη 2027. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός δήλωσε στη ΔΕΘ ότι υπάρχει «αρκετός χρόνος» μέχρι τις εκλογές. Αυτό σημαίνει ότι ο διαγωνισμός των ταυτοτήτων θα εξελίσσεται μέσα σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση θα παρουσιάζει τον απολογισμό του ψηφιακού μετασχηματισμού του κράτους και θα επιχειρεί να μετατρέψει τα μεγάλα έργα της τελευταίας τετραετίας σε πολιτικό αφήγημα.
Και οι ταυτότητες είναι από τα έργα που μπορούν να αποκτήσουν ιδιαίτερο συμβολισμό: αφορούν κάθε πολίτη, συνδέονται άμεσα με το κράτος και την καθημερινή σχέση του πολίτη με τις δημόσιες υπηρεσίες και έχουν κόστος εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Από την άλλη πλευρά, ακριβώς επειδή πρόκειται για έργο τέτοιου μεγέθους, όσο πλησιάζουν οι εκλογές τόσο αυξάνεται η ανάγκη για απόλυτη διαφάνεια στη διαδικασία, καθαρούς όρους ανταγωνισμού και πλήρη τεκμηρίωση της επιλογής του αναδόχου.
Η 12η Οκτωβρίου, επομένως, δεν είναι μια ακόμη νέα ημερομηνίας. Είναι το σημείο στο οποίο θα αρχίσει να ξεκαθαρίζει ποιοι πραγματικά μπαίνουν στη μάχη για την κρατική υποδομή ταυτοποίησης της επόμενης δεκαετίας.
Και από εκεί και πέρα αρχίζει η δύσκολη διαδρομή:
- ποιοι θα προκριθούν και ποια σχήματα θα αντέξουν στον ανταγωνιστικό διάλογο,
- ποιος θα αναδειχθεί ανάδοχος και, κυρίως,
- αν η διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί πριν το έργο βρεθεί στην καρδιά της προεκλογικής αντιπαράθεσης του 2027.
Η απόψή μας εξακολουθεί να είναι η ίδια: Το έργο ΑΝ κατακυρωθεί, θα κατακυρωθεί από την επόμενη Κυβέρνηση
