Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) μέχρι το τέλος Ιουνίου 2026, θα έχει τεθεί σε πλήρη παραγωγική λειτουργία. Το Μητρώο αφορά σε ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα, μέσα από το οποίο θα αποκτήσει ολοκληρωμένη εικόνα για τα ακίνητα περίπου 7,2 εκατομμυρίων φορολογουμένων. Ολοκληρώνεται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων συνιστά μία από την μεγαλύτερη ψηφιακή υλοποίηση, που έχει επιχειρηθεί ποτέ στην παρακολούθηση της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα. Στην πράξη, το ΜΙΔΑ μετατρέπει κάθε ακίνητο σε έναν «ψηφιακό φάκελο» που θα συγκεντρώνει σε πραγματικό χρόνο όλα τα διαθέσιμα δεδομένα: στοιχεία ιδιοκτησίας, χρήσης, μισθώσεων, μεταβιβάσεων, δηλώσεων Ε9, δεδομένα από το Κτηματολόγιο, αλλά και πληροφορίες από πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης. Η φιλοσοφία του συστήματος είναι απλή αλλά βαθιά παρεμβατική: το κράτος δεν θα περιμένει πλέον τον φορολογούμενο να δηλώσει τι έχει. Θα το γνωρίζει ήδη και θα ελέγχει εάν τα δηλωθέντα συμφωνούν με τα ψηφιακά ίχνη που αφήνει κάθε ακίνητο.
Από το Ε9 στο πλήρες ψηφιακό Περιουσιολόγιο
Η νέα αυτή αρχιτεκτονική αλλάζει ριζικά το μοντέλο φορολογικών ελέγχων. Μέχρι σήμερα οι διασταυρώσεις γίνονταν αποσπασματικά, με διαφορετικές βάσεις δεδομένων που συχνά δεν «επικοινωνούσαν» μεταξύ τους. Με το ΜΙΔΑ δημιουργείται ένας ενιαίος κόμβος πληροφορίας, ο οποίος θα επιτρέπει αυτοματοποιημένες συγκρίσεις ανάμεσα σε Ε9, δηλώσεις εισοδήματος, δηλώσεις μεταβίβασης, στοιχεία Κτηματολογίου και τραπεζικά δεδομένα. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb. Η ΑΑΔΕ σχεδιάζει εκτεταμένες διασταυρώσεις των στοιχείων που αποστέλλουν οι ψηφιακές πλατφόρμες με τα ποσά που εμφανίζονται στις φορολογικές δηλώσεις των ιδιοκτητών. Στόχος είναι να εντοπιστούν αδήλωτα εισοδήματα, αποκλίσεις στα δηλωμένα ενοίκια αλλά και περιπτώσεις ακινήτων που λειτουργούν χωρίς τον προβλεπόμενο Αριθμό Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ). Οι έλεγχοι αφορούν ήδη τις χρήσεις 2020-2023 και επεκτείνονται πλέον συστηματικά.
Παράλληλα, το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ προβλέπει 2.500 εξειδικευμένους ελέγχους σε μεταβιβάσεις, δωρεές, γονικές παροχές και κληρονομιές. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι πλέον το βάρος μεταφέρεται από τον χειροκίνητο έλεγχο στην αυτοματοποιημένη ανίχνευση ύποπτων αποκλίσεων. Για παράδειγμα, αγορές ακινήτων που δεν εμφανίζονται στις δηλώσεις εισοδήματος, προκειμένου να αποφεύγονται τα τεκμήρια απόκτησης περιουσίας, θα εντοπίζονται μέσα από ψηφιακές διασταυρώσεις Ε1, Ε9 και δηλώσεων φόρου μεταβίβασης.
Αυτόματα πρόστιμα και διεθνείς διασταυρώσεις
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η πρόβλεψη για διασταυρώσεις μεταξύ Ε9 και στοιχείων μεταγραφών του Ελληνικό Κτηματολόγιο. Αυτό σημαίνει ότι μεταβιβάσεις που «χάθηκαν» μεταξύ συμβολαιογραφείων, υποθηκοφυλακείων και φορολογικής διοίκησης θα μπορούν πλέον να εντοπίζονται κεντρικά. Για πρώτη φορά δημιουργείται ένας μηχανισμός που επιτρέπει στο Δημόσιο να παρακολουθεί σχεδόν πλήρως τον κύκλο ζωής ενός ακινήτου. Σημαντική αλλαγή φέρνει και η αυτοματοποιημένη επιβολή προστίμων μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY. Οι εκπρόθεσμες δηλώσεις μεταβιβάσεων, δωρεών ή γονικών παροχών δεν θα απαιτούν πλέον ξεχωριστή διοικητική διαδικασία για την επιβολή κυρώσεων· το πρόστιμο θα εκδίδεται αυτόματα με την υποβολή της δήλωσης.
Το ευρύτερο πλαίσιο, ωστόσο, ξεπερνά τα ελληνικά σύνορα. Η συνεργασία της ΑΑΔΕ με τον Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης εντάσσει την Ελλάδα σε ένα διεθνές δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών με περισσότερες από 80 χώρες. Μέσω αυτού του μηχανισμού θα ανταλλάσσονται δεδομένα για τραπεζικές κινήσεις, ψηφιακές πλατφόρμες και συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα, δημιουργώντας ένα πολύ πιο πυκνό πλέγμα παρακολούθησης οικονομικής δραστηριότητας. Στην ουσία, το ΜΙΔΑ δεν είναι απλώς μια ακόμη ψηφιακή εφαρμογή της φορολογικής διοίκησης. Είναι η μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο «ψηφιακού Περιουσιολογίου» ακινήτων, όπου η πληροφορία θα συγκεντρώνεται κεντρικά, θα διασταυρώνεται αυτόματα και θα ενεργοποιεί ελέγχους χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Για την αγορά ακινήτων, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και συνολικά τη σχέση κράτους – ιδιοκτησίας, πρόκειται για μια αλλαγή με σαφώς πιο δομικό χαρακτήρα από μια απλή φορολογική μεταρρύθμιση
