Το project της ΔΕΗ με την Amazon Web Services στη Δυτική Μακεδονία αποκτά μεγαλύτερη σημασία, καθώς η Ευρώπη αλλάζει τους κανόνες με τους οποίους θα αξιολογούνται τα data centers. Το δεσμευτικό Μνημόνιο Συνεργασίας που υπέγραψαν οι δύο εταιρείες για την ανάπτυξη data center στον Άγιο Δημήτριο έρχεται να «κουμπώσει» με μια νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα, όπου η πρόσβαση σε καθαρή ενέργεια, η αποδοτικότητα, το νερό και η σχέση με το ηλεκτρικό δίκτυο μετατρέπονται σε κρίσιμα στοιχεία της επόμενης γενιάς υποδομών.
Η πρώτη φάση του σχεδιασμού προβλέπει ισχύ 300 MW, με δυνατότητα επέκτασης έως 1 GW. Η ΔΕΗ διαθέτει στη Δυτική Μακεδονία ένα σημαντικό ενεργειακό πλεονέκτημα: παραγωγή από νέες μονάδες ΑΠΕ, υποδομές δικτύου και σχεδιαζόμενη αποθήκευση, δηλαδή ένα ενεργειακό οικοσύστημα που μπορεί να συνδεθεί άμεσα με τη λειτουργία ενός hyperscale data center.
Στο Μνημόνιο προβλέπεται ότι η AWS θα προμηθεύεται ηλεκτρική ενέργεια από τη ΔΕΗ μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων αγοράς ενέργειας από ΑΠΕ. Η ΔΕΗ σχεδιάζει στη Δυτική Μακεδονία πάνω από 3 GW νέας καθαρής παραγωγής, μαζί με περίπου 860 MW αποθήκευσης. Το στοιχείο αυτό διαφοροποιεί το μοντέλο από ένα data center που εξασφαλίζει πρώτα χώρο και ηλεκτρική σύνδεση και στη συνέχεια αναζητά την απαιτούμενη ενέργεια στην αγορά.
Το πλεονέκτημα της παλιάς ενεργειακής υποδομής
Η δεύτερη παράμετρος είναι η ίδια η τοποθεσία. Ο Άγιος Δημήτριος δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Η περιοχή φιλοξένησε επί δεκαετίες μεγάλη λιγνιτική παραγωγή και διαθέτει ενεργειακές υποδομές και ισχυρές διασυνδέσεις.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε μια Ευρώπη όπου η εξασφάλιση διαθέσιμης ηλεκτρικής ισχύος και χωρητικότητας των δικτύων εξελίσσεται σε έναν από τους βασικούς περιορισμούς για την ανάπτυξη νέων hyperscale data centers. Στην περίπτωση της Δυτικής Μακεδονίας, η ψηφιακή υποδομή σχεδιάζεται πάνω σε έναν χώρο που είχε ήδη δημιουργηθεί για πολύ μεγάλες ενεργειακές καταναλώσεις.
Η τελική ανάπτυξη, βεβαίως, εξακολουθεί να εξαρτάται από την εξασφάλιση της απαιτούμενης σύνδεσης και των αναγκαίων εγκρίσεων. Παράλληλα, η κυβέρνηση επεξεργάζεται νέο πλαίσιο για την κατανομή ηλεκτρικού χώρου στα data centers.
Το νερό ως κρυφό πλεονέκτημα
Υπάρχει όμως και ένας τρίτος παράγοντας που αναμένεται να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα: το νερό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί για το project, η ετήσια κατανάλωση του mega data center εκτιμάται ότι δεν θα ξεπερνά τα 400.000 κυβικά μέτρα, με σχεδιασμό κλειστού και ανακυκλούμενου κυκλώματος ψύξης.
Η σύγκριση με το παρελθόν της περιοχής είναι εντυπωσιακή. Η αρχικά αδειοδοτημένη κατανάλωση νερού του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου ανερχόταν περίπου στα 30 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως, ενώ για το σύνολο των λιγνιτικών σταθμών του λεκανοπεδίου έφθανε περίπου τα 70 εκατ. κυβικά μέτρα.
Έτσι, η μετάβαση από τη λιγνιτική παραγωγή σε μια μεγάλη ψηφιακή υποδομή δεν αφορά μόνο την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της περιοχής. Αφορά και τη δημιουργία ενός διαφορετικού ενεργειακού και περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο στοιχείο του project: η Κοζάνη δεν σχεδιάζεται απλώς ως ένας ακόμη χώρος φιλοξενίας data center. Σχεδιάζεται ως συνδυασμός ψηφιακής υποδομής, παραγωγής ενέργειας, δικτύου και αποθήκευσης.
Αυτό είναι το μοντέλο που βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης για τα data centers. Και η Κοζάνη φαίνεται να το έχει σχεδιάσει πριν ακόμη η Ευρώπη το μετατρέψει σε επίσημο πλαίσιο αξιολόγησης.
