Η αλματώδης αύξηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος για την ανάπτυξη data centers στην Ελλάδα οδηγεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στη δημιουργία ενός νέου πλαισίου που θα βάζει τέλος στην ανεξέλεγκτη συσσώρευση αιτημάτων σύνδεσης στο ηλεκτρικό σύστημα. Η κυβέρνηση επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι διαθέσιμες ηλεκτρικές υποδομές θα κατευθύνονται σε ώριμες και υλοποιήσιμες επενδύσεις, αποφεύγοντας φαινόμενα δέσμευσης ισχύος από έργα που τελικά δεν προχωρούν. Στο πλαίσιο αυτό, το ΥΠΕΝ, σε συνεργασία με τον ΑΔΜΗΕ, τον ΔΕΔΔΗΕ και τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), επεξεργάζεται ένα σύνολο κανόνων που θα καθορίζουν τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση όρων σύνδεσης στα νέα κέντρα δεδομένων, τα οποία αποτελούν ιδιαίτερα ενεργοβόρες εγκαταστάσεις με σημαντικές απαιτήσεις σε ηλεκτρική ισχύ.
Αυστηρότερα κριτήρια για ώριμες επενδύσεις
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο βασικός σχεδιασμός προβλέπει την εφαρμογή αυστηρότερων κριτηρίων, ώστε να αποκτούν προτεραιότητα οι επενδύσεις που διαθέτουν πραγματικές πιθανότητες υλοποίησης. Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου είναι να αποφευχθεί η εμπειρία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, όπου για χρόνια μεγάλος αριθμός ανενεργών έργων διατηρούσε δεσμευμένο ηλεκτρικό χώρο. Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι η επιβολή υψηλών εγγυητικών επιστολών κατά την υποβολή αίτησης για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης, ώστε να αποθαρρύνονται οι καθαρά διερευνητικές αιτήσεις. Παράλληλα, συζητείται η επιβολή τέλους διατήρησης της αίτησης, αλλά και αντίστοιχης επιβάρυνσης για κάθε ανανέωσή της, με στόχο οι επενδυτές να επιβεβαιώνουν διαρκώς το ενδιαφέρον τους για την υλοποίηση του έργου. Την ίδια στιγμή, το ΥΠΕΝ εξετάζει την ενίσχυση των προϋποθέσεων ωριμότητας των επενδυτικών σχεδίων. Στους φακέλους των αιτήσεων ενδέχεται να απαιτείται η προσκόμιση στοιχείων που να αποδεικνύουν τη διασφάλιση του χώρου εγκατάστασης, καθώς και περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων ή άλλων εγγράφων που αποδεικνύουν ότι το έργο βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο σχεδιασμού.
Νέα κριτήρια σύνδεσης και διαχωρισμός αρμοδιοτήτων
Στις προτάσεις που εξετάζονται περιλαμβάνεται και η αξιολόγηση της δυνατότητας εγκατάστασης μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας «πίσω από τον μετρητή» (behind the meter), οι οποίες θα καλύπτουν μέρος των ενεργειακών αναγκών των data centers. Εφόσον οι υποδομές αυτές μπορούν να παρέχουν και υπηρεσίες ευελιξίας προς το ηλεκτρικό σύστημα, δεν αποκλείεται να αποκτούν προτεραιότητα κατά την εξέταση των αιτημάτων σύνδεσης. Παράλληλα, το νέο θεσμικό πλαίσιο θα καθορίσει το όριο ισχύος που θα διαχωρίζει τις αρμοδιότητες μεταξύ ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ, ώστε να αποσαφηνιστεί ποιος Διαχειριστής θα εξετάζει κάθε κατηγορία έργου, ανάλογα με το ενεργειακό του αποτύπωμα.
Η επιτάχυνση των διαδικασιών θεωρείται πλέον αναγκαία, καθώς το ενδιαφέρον της αγοράς αυξάνεται με ταχύ ρυθμό. Οι επενδυτές ζητούν σαφείς κανόνες τόσο για τη χωροθέτηση όσο και για τη σύνδεση των νέων εγκαταστάσεων, ενώ τα αιτήματα προς τους Διαχειριστές έχουν ήδη εκτοξευθεί. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο στον ΑΔΜΗΕ οι αιτήσεις για νέα data centers ξεπερνούν πλέον τα 4,5 GW, έναντι περίπου 1,2 GW στα τέλη του 2025, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για ένα αυστηρό αλλά λειτουργικό πλαίσιο που θα στηρίξει την ανάπτυξη του κλάδου χωρίς να επιβαρύνει το ηλεκτρικό σύστημα.
