Τη δυνατότητα αξιοποίησης της Προκεχωρημένης Ναυτικής Βάσης του Πολεμικού Ναυτικού στις Αγκαθωπές της Σύρου ως εγκατάσταση υποστήριξης μη επανδρωμένων συστημάτων εξετάζει το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη δυνατοτήτων drones, επιτήρησης και ηλεκτρονικού πολέμου στο Αιγαίο. Για τον σκοπό αυτό ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας επισκέφθηκε τη Σύρο, προκειμένου να επιθεωρήσει την περιοχή και να ενημερωθεί για τις δυνατότητες του χώρου.
Η παρουσία του υπουργού στις Αγκαθωπές συνδέεται με τον σχεδιασμό της «Ατζέντας 2030» για την αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων, όπου τα μη επανδρωμένα αεροπορικά συστήματα αποτελούν έναν από τους βασικούς πυλώνες. Η εμπειρία των τελευταίων ετών σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή έχει αναδείξει τον καθοριστικό ρόλο των drones τόσο σε αποστολές αναγνώρισης και επιτήρησης όσο και σε επιχειρήσεις ακριβείας, με αποτέλεσμα οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να επιδιώκουν τη δημιουργία ενός δικτύου υποδομών για την επιχειρησιακή αξιοποίησή τους.
Η στρατηγική θέση της Σύρου και ο ρόλος των Αγκαθωπών
Η επιλογή της Σύρου δεν είναι τυχαία. Το νησί βρίσκεται σε κομβικό σημείο των Κυκλάδων, σε απόσταση που επιτρέπει την επιτήρηση μεγάλου τμήματος του κεντρικού Αιγαίου, ενώ διαθέτει ήδη στρατιωτικές υποδομές και σημαντική ναυτική παρουσία. Η Προκεχωρημένη Ναυτική Βάση στις Αγκαθωπές αποτελεί εγκατάσταση του Πολεμικού Ναυτικού και η πιθανή αναβάθμισή της θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν κόμβο επιχειρησιακής υποστήριξης για συστήματα UAV, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δημιουργηθεί ή λειτουργεί βάση drones. Ο σχεδιασμός που εξετάζεται αφορά υποδομές που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν αποστολές επιτήρησης θαλάσσιων περιοχών, συλλογής πληροφοριών, προστασίας κρίσιμων υποδομών και έγκαιρης προειδοποίησης. Παράλληλα, η ανάπτυξη τέτοιων εγκαταστάσεων συνδέεται και με την ανάγκη αντιμετώπισης της αυξανόμενης χρήσης drones από αντίπαλες δυνάμεις, γεγονός που έχει οδηγήσει το υπουργείο Άμυνας να δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στις τεχνολογίες anti-drone.
Η Σύρος διαθέτει επιπλέον ένα σημαντικό πλεονέκτημα: τη βιομηχανική και ναυπηγική υποδομή του Νεωρίου, η οποία αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της αμυντικής και ναυπηγοεπισκευαστικής δραστηριότητας στη χώρα. Η συνύπαρξη στρατιωτικών εγκαταστάσεων, ναυτικής παρουσίας και τεχνολογικού οικοσυστήματος δημιουργεί προϋποθέσεις για ευρύτερες συνέργειες στον τομέα των νέων αμυντικών τεχνολογιών.
Από την επιτήρηση του Αιγαίου στις νέες αμυντικές τεχνολογίες
Η επίσκεψη Δένδια δεν σηματοδοτεί την άμεση έναρξη κατασκευής μιας νέας βάσης, αλλά αποτελεί το πρώτο στάδιο αξιολόγησης της περιοχής και των δυνατοτήτων μετατροπής της σε κόμβο επιχειρησιακής χρήσης μη επανδρωμένων συστημάτων. Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τις τεχνικές μελέτες, τις επιχειρησιακές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων και τον συνολικό σχεδιασμό ανάπτυξης των ελληνικών δυνατοτήτων UAV. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Ελλάδας να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία στον τομέα των αμυντικών τεχνολογιών, με επενδύσεις σε drones, τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοάμυνα και συστήματα επιτήρησης. Η χώρα επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο οικοσύστημα αμυντικής καινοτομίας, στο οποίο τα μη επανδρωμένα συστήματα θα αποτελούν βασικό εργαλείο για την προστασία των συνόρων και την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας. Η Σύρος, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, της ναυτικής της σημασίας και των υφιστάμενων υποδομών της, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο αυτού του νέου επιχειρησιακού χάρτη.
