Περίπου 26 δισ. ευρώ πρόκειται να κατευθυνθούν στην ελληνική οικονομία έως το 2027, με την ολοκλήρωση των έργων να εκτείνεται χρονικά μέχρι το 2030, στο πλαίσιο της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ. Το συγκεκριμένο χρηματοδοτικό πακέτο δεν περιορίζεται σε μια απλή εισροή πόρων, αλλά συνιστά έναν συνολικό σχεδιασμό οικονομικού μετασχηματισμού, που σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση αποτυπώνει μια στρατηγική για μια πιο ανθεκτική, σύγχρονη και κοινωνικά ισορροπημένη ανάπτυξη.
Το μετρήσιμο αποτέλεσμα που προκύπτει προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας από την υλοποίηση των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ της Προγραμματικής Περιόδου 2021-2027, ανέδειξε ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης στη διάρκεια της εκδήλωσης με τίτλο «Πρόοδος που μετριέται-Μέλλον που χτίζεται», που πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο Μέγαρο.
Στην παρέμβασή του ο κ. Παπαθανάσης υπογράμμισε:
«Η χώρα μας δεν είναι πλέον ένας απλός παρατηρητής των εξελίξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά ένας πρωταγωνιστής που συνδιαμορφώνει το αύριο. Σήμερα, η πατρίδα μας κατατάσσεται στην 4η θέση πανευρωπαϊκά στην απορρόφηση κονδυλίων, ενώ κατάφερε να ολοκληρώσει με επιτυχία την προηγούμενη Προγραμματική Περίοδο του ΕΣΠΑ 2014-2020, χωρίς να χαθεί ούτε ένα ευρώ. Αυτή η επιτυχία αποδεικνύει ότι διαθέτουμε πλέον έναν στιβαρό μηχανισμό που μετατρέπει τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες σε εθνικές κατακτήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, ολοκληρώσαμε με απόλυτη επιτυχία την ενδιάμεση αναθεώρηση των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027. Η Ελλάδα ανταποκρίθηκε άμεσα στην ενσωμάτωση των νέων στρατηγικών προτεραιοτήτων της Ε.Ε., εξασφαλίζοντας την ανακατεύθυνση 2,13 δισ. ευρώ σε κρίσιμους τομείς. Με την επίτευξη των στόχων από το σύνολο των Προγραμμάτων μας, διασφαλίσαμε την παράταση της επιλεξιμότητας των δαπανών έως το 2030, καθώς και επιπλέον προκαταβολές ύψους 650 εκατομμυρίων ευρώ. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η έγκριση της πρωτοποριακής δράσης για την προσιτή και βιώσιμη στέγαση, ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ, η οποία περιλαμβάνει την επιδότηση ανακαίνισης κλειστών κατοικιών».
Που κατανέμονται οι πόροι
Η πορεία υλοποίησης των προγραμμάτων εμφανίζει ήδη σημαντική δυναμική, με την Ελλάδα να καταγράφει υψηλές επιδόσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως προς την απορρόφηση κονδυλίων. Ένα μεγάλο μέρος των διαθέσιμων πόρων έχει ήδη ενεργοποιηθεί και διοχετεύεται στην πραγματική οικονομία, ενώ από το σύνολο των 26 δισ. ευρώ, περίπου 14,5 δισ. αφορούν βασικά τομεακά προγράμματα, στα οποία έχει δεσμευτεί η πλειονότητα των κονδυλίων.
Κεντρικό ρόλο στο νέο παραγωγικό μοντέλο διαδραματίζει η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας. Μέσω του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα», που συγκεντρώνει πόρους ύψους 4,6 δισ. ευρώ, επιχειρείται η στήριξη επενδύσεων που δίνουν έμφαση στην τεχνολογική αναβάθμιση, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ενίσχυση της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, δράσεις που στοχεύουν στην έρευνα και τη δημιουργία νέων επιχειρηματικών σχημάτων φιλοδοξούν να ενισχύσουν τη διεθνή παρουσία της ελληνικής οικονομίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην κοινωνική συνοχή, με το πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή» να κινητοποιεί πόρους ύψους 4,5 δισ. ευρώ. Οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται στην ενίσχυση της απασχόλησης, την αναβάθμιση δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και τη στήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, με στόχο τη μείωση των ανισοτήτων και την ενδυνάμωση της αγοράς εργασίας.
Στον πυρήνα της αναπτυξιακής στρατηγικής βρίσκεται και η πράσινη μετάβαση. Πάνω από 5,7 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε δράσεις που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, έργα αντιπλημμυρικής θωράκισης, καθώς και δράσεις που προωθούν την κυκλική οικονομία και τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη.
Σημαντικοί πόροι διατίθενται και για την αναβάθμιση των υποδομών και των μεταφορών, μέσω προγράμματος ύψους 4,1 δισ. ευρώ. Τα έργα που χρηματοδοτούνται περιλαμβάνουν μεγάλες αστικές παρεμβάσεις, σιδηροδρομικές συνδέσεις και εκσυγχρονισμό των δημόσιων μεταφορών, με στόχο τη βελτίωση της συνδεσιμότητας και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Παράλληλα, ενισχύεται η πολιτική προστασία με χρηματοδότηση που υπερβαίνει τα 700 εκατ. ευρώ, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη και την αποτελεσματική διαχείριση φυσικών καταστροφών. Η ενίσχυση του εξοπλισμού, η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και η εκπαίδευση ανθρώπινου δυναμικού αποτελούν βασικούς άξονες αυτής της προσπάθειας.
Ξεχωριστή σημασία αποκτά και η στήριξη των περιοχών που βρίσκονται σε διαδικασία μετάβασης μετά την απολιγνιτοποίηση. Με περισσότερα από 2,1 δισ. ευρώ, προωθούνται επενδύσεις σε νέους τομείς, όπως η καθαρή ενέργεια, η αγροτεχνολογία και η καινοτόμος βιομηχανία, με στόχο τη δημιουργία ενός βιώσιμου παραγωγικού μοντέλου σε περιοχές όπως η Δυτική Μακεδονία και η Μεγαλόπολη.
Το κρίσιμο ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα στην αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Μέχρι σήμερα έχουν ήδη δεσμευτεί σημαντικά κεφάλαια, ενώ ένα μέρος αυτών έχει αρχίσει να αποδίδει στην οικονομία. Το επόμενο διάστημα θα αναδείξει κατά πόσο οι χρηματοδοτήσεις αυτές θα μετατραπούν σε απτές επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας και ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας, επιβεβαιώνοντας τον αναπτυξιακό τους αντίκτυπο.
