Η μάχη της Google με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την τεχνητή νοημοσύνη, την αναζήτηση και τα δεδομένα περνά πλέον στα δικαστήρια.
Η εταιρεία προσέφυγε στο Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά δύο αποφάσεων της Κομισιόν που, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA), προβλέπουν μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα του Android με ανταγωνιστικές υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης και τη διάθεση ανωνυμοποιημένων δεδομένων της Google Search σε ανταγωνιστικές μηχανές αναζήτησης και υπηρεσίες AI
Οι δύο αποφάσεις είχαν ληφθεί τον Ιούλιο και αποτελούν ένα από τα πιο άμεσα σημεία επαφής ανάμεσα στη ρύθμιση των μεγάλων τεχνολογικών πλατφορμών και στη νέα αγορά της τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με το Reuters, η Google κατέθεσε τις προσφυγές τη Δευτέρα στο Γενικό Δικαστήριο στο Λουξεμβούργο, υποστηρίζοντας ότι οι νέες υποχρεώσεις δημιουργούν κινδύνους για την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια των χρηστών.
Τι ζητά η Κομισιόν από την Google
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε στις 16 Ιουλίου δύο δεσμευτικά μέτρα στο πλαίσιο του DMA. Το πρώτο αφορά τη διαλειτουργικότητα του Android με ανταγωνιστικές υπηρεσίες AI και το δεύτερο τη διάθεση δεδομένων της Google Search σε ανταγωνιστικές μηχανές αναζήτησης και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στόχος είναι να μπορούν οι ανταγωνιστικές υπηρεσίες να προσφέρουν περισσότερες επιλογές στους Ευρωπαίους χρήστες.
Σχετικά με το Android, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι οι ανταγωνιστικές υπηρεσίες AI δεν έχουν σήμερα την ίδια πρόσβαση σε βασικές λειτουργίες του λειτουργικού συστήματος με τις υπηρεσίες της ίδιας της Google, όπως το Gemini.
Με τα νέα μέτρα, οι χρήστες θα μπορούν να ενεργοποιούν και άλλους AI assistants με φωνητική εντολή και να τους επιτρέπουν να εκτελούν ενέργειες μέσα σε εφαρμογές. Για παράδειγμα, ένας ανταγωνιστικός ψηφιακός βοηθός θα μπορεί να αναλάβει μια ενέργεια μέσα από μια εφαρμογή ή να δώσει στον χρήστη απάντηση με βάση πληροφορίες που βρίσκονται στη συσκευή.
Η Κομισιόν υποστηρίζει ότι έτσι οι ανταγωνιστικές υπηρεσίες AI θα μπορούν να προσφέρουν στους χρήστες Android περισσότερες δυνατότητες και να ανταγωνιστούν πιο άμεσα το Gemini. Σύμφωνα με την Επιτροπή, περίπου το 60% των χρηστών στην ΕΕ χρησιμοποιεί συσκευές Android.
Η Google διαφωνεί με αυτή την προσέγγιση. Όπως δήλωσε στο Reuters ο Όλιβερ Μπέθελ, ανώτερος διευθυντής της εταιρείας για θέματα ανταγωνισμού, η Google προσφεύγει επειδή θεωρεί ότι οι αποφάσεις θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν σημαντικές δικλίδες ασφαλείας του Android.
Στο επίκεντρο και τα δεδομένα της Google Search
Το δεύτερο μέτωπο αφορά τη μηχανή αναζήτησης της Google και έχει ιδιαίτερη σημασία για την αγορά της AI.
Η Κομισιόν έχει αποφασίσει ότι η Google πρέπει να διαθέτει σε επιλέξιμες ανταγωνιστικές μηχανές αναζήτησης δεδομένα που χρησιμοποιούνται για τη βελτιστοποίηση της Search. Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης που προσφέρουν λειτουργίες αναζήτησης.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για μεταφορά του αλγορίθμου της Google ή για ελεύθερη πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα των χρηστών. Η απόφαση προβλέπει ότι τα δεδομένα θα πρέπει να υποβάλλονται σε διαδικασία ανωνυμοποίησης πριν διατεθούν.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, από τα δεδομένα αφαιρούνται στοιχεία όπως ο λογαριασμός χρήστη και η διεύθυνση IP, ενώ αποκλείονται ερωτήματα που περιέχουν σπάνιους όρους, όπως ονόματα, κωδικούς πρόσβασης, διευθύνσεις ή αριθμούς τραπεζικών λογαριασμών. Επίσης, δεν διατίθεται το ιστορικό αναζητήσεων ενός συγκεκριμένου χρήστη, οι ακριβείς χρονικές σημάνσεις και η ακριβής τοποθεσία.
Η λογική της Επιτροπής είναι ότι η Google διαθέτει ένα πλεονέκτημα που προκύπτει από την τεράστια κλίμακα της Search. Η πρόσβαση ανταγωνιστών σε ανωνυμοποιημένα δεδομένα αναζήτησης, υποστηρίζει η Κομισιόν, θα τους επιτρέψει να βελτιώσουν τις δικές τους μηχανές αναζήτησης και υπηρεσίες AI.
Η Google επικαλείται ιδιωτικότητα και ασφάλεια
Η Google υποστηρίζει ότι οι απαιτήσεις αυτές δεν είναι απλώς μια αλλαγή στους κανόνες ανταγωνισμού, αλλά μπορούν να επηρεάσουν την προστασία των χρηστών.
Σύμφωνα με το Reuters, η εταιρεία υποστηρίζει ότι η υποχρεωτική διάθεση δεδομένων αναζήτησης μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για την ιδιωτικότητα, ενώ θεωρεί ότι η μεγαλύτερη πρόσβαση τρίτων υπηρεσιών στις λειτουργίες του Android μπορεί να αποδυναμώσει τις υφιστάμενες δικλίδες ασφαλείας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαντά ότι οι δύο αποφάσεις περιλαμβάνουν ισχυρές ασφαλιστικές δικλίδες για την προστασία της ιδιωτικότητας, την ασφάλεια των συσκευών και την ακεραιότητα του Android. Για τα δεδομένα της Search έχει προβλεφθεί, μεταξύ άλλων, πολυεπίπεδη διαδικασία ανωνυμοποίησης, ενώ η Google μπορεί να αξιολογεί πριν από κάθε διαβίβαση εάν υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι για την προστασία δεδομένων ή την κυβερνοασφάλεια.
Στο πλευρό της Κομισιόν τάχθηκε δημόσια και η DuckDuckGo, η οποία υποστηρίζει ότι το πλαίσιο ανωνυμοποίησης είναι επαρκές.
Γιατί η υπόθεση αφορά πλέον και την AI
Το ενδιαφέρον της υπόθεσης δεν βρίσκεται μόνο στο Android ή στη Google Search ξεχωριστά. Βρίσκεται στο πώς θα διαμορφωθεί η αγορά της τεχνητής νοημοσύνης όταν οι AI assistants αρχίζουν να λειτουργούν όλο και περισσότερο ως το βασικό σημείο επαφής του χρήστη με το Διαδίκτυο.
Η Κομισιόν επιχειρεί να διασφαλίσει ότι οι ανταγωνιστικές υπηρεσίες θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε λειτουργίες του Android και σε δεδομένα που χρειάζονται για να αναπτύξουν τις δικές τους υπηρεσίες αναζήτησης. Η Google, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι αυτό πρέπει να γίνει χωρίς να θιγούν η ασφάλεια και η ιδιωτικότητα.
Οι αλλαγές αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή από το επόμενο έτος, γεγονός που δίνει ιδιαίτερη σημασία στη δικαστική προσφυγή. Η υπόθεση πλέον δεν αφορά μόνο το πώς θα λειτουργεί η Google στην Ευρώπη, αλλά και το πόσο χώρο θα έχουν οι ανταγωνιστές της στον επόμενο γύρο της αγοράς AI.
Και τα πρόστιμα της Google μπαίνουν στο ευρωπαϊκό ταμείο
Την ίδια ημέρα που έγινε γνωστή η προσφυγή της Google, προέκυψε και μια διαφορετική εξέλιξη γύρω από τα πρόστιμα που της έχουν επιβληθεί στην Ευρώπη.
Ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μπενζαμέν Χαντάντ δήλωσε στο Franceinfo ότι τα έσοδα από τα πρόστιμα της Google θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ώστε να μειώνονται οι οικονομικές συνεισφορές των κρατών-μελών στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Όπως ανέφερε, τα ποσά αυτά θα μπορούσαν να αποτελέσουν περίπου 4,6 δισ. ευρώ ως «νέα πηγή εσόδων» για την ΕΕ.
Η πρόταση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα κράτη-μέλη διαπραγματεύονται τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028–2034. Σύμφωνα με το Reuters, η Κομισιόν έχει προτείνει προϋπολογισμό ύψους περίπου 2 τρισ. ευρώ για την περίοδο αυτή.
Σημειώνεται ότι τα πρόστιμα που επιβάλλονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για παραβάσεις των κανόνων ανταγωνισμού καταλήγουν στον γενικό προϋπολογισμό της ΕΕ και δεν δεσμεύονται εξαρχής για μια συγκεκριμένη δαπάνη. Η ίδια η Κομισιόν αναφέρει ότι τα ποσά αυτά μειώνουν αντίστοιχα τις συνεισφορές των κρατών-μελών στον προϋπολογισμό του επόμενου έτους.
Μόνο τον Ιούλιο του 2026, η Google τιμωρήθηκε από την Κομισιόν με συνολικό πρόστιμο 890 εκατ. ευρώ για δύο παραβάσεις του DMA, που αφορούσαν την προνομιακή μεταχείριση των δικών της υπηρεσιών στη Search και τους περιορισμούς προς τις επιχειρήσεις σχετικά με την παραπομπή των χρηστών σε εναλλακτικά κανάλια αγορών. Με τις τελευταίες κυρώσεις, σύμφωνα με το Reuters, τα συνολικά πρόστιμα της ΕΕ προς τη Google για αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές ανέρχονται σε 10,38 δισ. ευρώ σε διάστημα σχεδόν δύο δεκαετιών.
Έτσι, η σημερινή εικόνα είναι διπλή. Η Google προσφεύγει στη Δικαιοσύνη κατά των νέων υποχρεώσεων που ανοίγουν το Android και τη Search σε ανταγωνιστές, ενώ την ίδια στιγμή στην Ευρώπη εξελίσσεται και η συζήτηση για το οικονομικό αποτέλεσμα των προστίμων που έχουν επιβληθεί στην εταιρεία. Η επόμενη φάση της σχέσης Google–ΕΕ θα κριθεί πλέον τόσο στις αίθουσες των ευρωπαϊκών δικαστηρίων όσο και στο ευρύτερο πλαίσιο των κανόνων που διαμορφώνουν την αγορά της τεχνητής νοημοσύνης.
