Η συμφωνία της ΔΕΗ με την Amazon Web Services (AWS) για την ανάπτυξη data center στον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης δεν είναι απλώς μια συμφωνία για μια νέα ψηφιακή εγκατάσταση. Είναι η συνάντηση δύο στρατηγικών: της προσπάθειας της ΔΕΗ να μετατρέψει τις πρώην λιγνιτικές εγκαταστάσεις της Δυτικής Μακεδονίας σε ενεργειακές και ψηφιακές υποδομές και της ανάγκης της AWS για μεγάλης κλίμακας υποδομές cloud και τεχνητής νοημοσύνης. Το data center προβλέπεται να ξεκινήσει με ισχύ 300 MW, με δυνατότητα επέκτασης έως το 1 GW. Η ΔΕΗ θα διαθέσει την έκταση, τα κτίρια και τις ενεργειακές υποδομές και θα κατασκευάσει το data center, ενώ η AWS θα εγκαταστήσει και θα λειτουργεί τον εξοπλισμό πληροφορικής. Η μίσθωση προβλέπεται για 15 χρόνια και η πρώτη φάση προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2028.
Η ενεργειακή παρουσία της Amazon στην Ελλάδα
Η επιλογή της Κοζάνης αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς η Amazon έχει ήδη δημιουργήσει ενεργειακό αποτύπωμα στην Ελλάδα μέσω μακροχρόνιων συμφωνιών αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ. Το 2024 η Amazon ανακοίνωσε τέσσερα PPAs (Ρower Purchase Agreement, δηλαδή Σύμβαση Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) για αιολικά έργα: δύο για το σύμπλεγμα του Βερμίου, στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, και δύο για τα αιολικά πάρκα Μεσοκορφή και Κούκουρας στην Πελοπόννησο. Τα έργα έχουν συνολική ισχύ περίπου 360 MW. Στη συνέχεια προστέθηκαν τρία ακόμη έργα: το φωτοβολταϊκό Elzet στη Θεσσαλία, το αιολικό Μενελού στη Δυτική Ελλάδα και το φωτοβολταϊκό Hellas Green στη Δυτική Μακεδονία. Η γεωγραφική παρουσία της Amazon είναι συνεπώς ήδη έντονη στη Δυτική Μακεδονία, με το Βέρμιο και το Hellas Green να προστίθενται στο ευρύτερο ενεργειακό της χαρτοφυλάκιο στην Ελλάδα.
Το σημείο συνάντησης
Η AWS χρειάζεται μεγάλες ποσότητες αξιόπιστης ηλεκτρικής ενέργειας για τις υποδομές cloud και AI. Η ΔΕΗ διαθέτει στη Δυτική Μακεδονία γη, ενεργειακές υποδομές και δυνατότητα ανάπτυξης νέων ενεργειακών έργων. Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί η Κοζάνη αποτέλεσε σημείο συνάντησης των δύο πλευρών. Η ΔΕΗ αναζητά νέα χρήση και οικονομική αξιοποίηση μιας περιοχής που συνδέθηκε επί δεκαετίες με τον λιγνίτη, ενώ η Amazon χρειάζεται νέες υποδομές μεγάλης κλίμακας για την επόμενη φάση ανάπτυξης του cloud και της τεχνητής νοημοσύνης. Σημαντικό είναι ότι τα ήδη ανακοινωμένα PPAs της Amazon δεν σημαίνει ότι θα τροφοδοτούν απευθείας το data center της Κοζάνης. Η ενέργεια των έργων διοχετεύεται στο ηλεκτρικό δίκτυο. Η ακριβής ενεργειακή δομή του νέου data center θα καθοριστεί από τις οριστικές συμφωνίες.
Το ενδιαφέρον της συμφωνίας βρίσκεται τελικά ακριβώς εδώ: η ΔΕΗ διαθέτει τον χώρο και την ενεργειακή υποδομή, ενώ η Amazon τη ζήτηση για τεράστια υπολογιστική ισχύ.
Στην Κοζάνη συναντώνται η «μεταλιγνιτική μετάβαση» της Δυτικής Μακεδονίας και η παγκόσμια ανάπτυξη των data centers και της τεχνητής νοημοσύνης.
