Μια καλοσχεδιασμένη φορολογική απάτη, με δυνητική «τρύπα» 40 εκατ. ευρώ στα δημόσια ταμεία, αποκάλυψε η έρευνα της Αρχής για την Καταπολέμηση της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες. Το κύκλωμα είχε οργανώσει ένα σύνθετο δίκτυο λογιστικών και φοροτεχνικών υπηρεσιών στο λεκανοπέδιο Αττικής και επιχειρούσε να μετατρέψει εικονικές συναλλαγές και εταιρείες-«φαντάσματα» σε πραγματικές επιστροφές φόρων από το Δημόσιο. Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, 46 φυσικά πρόσωπα και 152 εταιρείες φέρονται να συνδέονται με το κύκλωμα, το οποίο έδρασε κατά την περίοδο 2023-2024. Στόχος ήταν η παράνομη είσπραξη επιστροφών από φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ και παρακρατούμενο φόρο 20%.
Εικονικές συναλλαγές και εταιρείες-«φαντάσματα». Μπλόκο στα υπόλοιπα 24 εκατ. ευρώ
Η μεθοδολογία που αποκαλύπτεται παραπέμπει σε οργανωμένο και πολυεπίπεδο μηχανισμό. Οι εμπλεκόμενοι φέρονται να χρησιμοποιούσαν εικονικές συναλλαγές, εταιρείες χωρίς πραγματική οικονομική δραστηριότητα και «αχυρανθρώπους», ενώ στο δίκτυο φέρεται να είχαν ενεργό ρόλο πρόσωπα με επαγγελματική δραστηριότητα στον χώρο της λογιστικής και της φοροτεχνικής υποστήριξης. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνταν οι προϋποθέσεις ώστε να εμφανίζονται φορολογικές απαιτήσεις που δεν ανταποκρίνονταν σε πραγματικές οικονομικές συναλλαγές. Το συνολικό ποσό που φέρεται να είχε καταλογιστεί υπέρ των εμπλεκομένων ανέρχεται σε περίπου 40 εκατ. ευρώ. Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι η απάτη δεν έμεινε στο επίπεδο των εικονικών απαιτήσεων. Μέχρι την αποκάλυψή της, οι εμπλεκόμενοι είχαν καταφέρει να εισπράξουν περίπου 16 εκατ. ευρώ από το Δημόσιο.
Η παρέμβαση της Αρχής ήταν καθοριστική για τον περιορισμό της ζημιάς. Μετά την αξιοποίηση πληροφοριών, τη διασταύρωση και ανάλυση των διαθέσιμων στοιχείων, εντοπίστηκε ο μηχανισμός και εκδόθηκε διάταξη δέσμευσης των χρηματικών ποσών που δεν είχαν ακόμη καταβληθεί. Έτσι, από τα περίπου 40 εκατ. ευρώ που είχαν εμφανιστεί ως απαιτήσεις, περίπου 16 εκατ. ευρώ είχαν ήδη καταβληθεί, ενώ το υπόλοιπο ποσό δεσμεύθηκε πριν ολοκληρωθεί η είσπραξή του. Η εξέλιξη αυτή περιόρισε σημαντικά την τελική οικονομική ζημιά για το Δημόσιο.
Η υπόθεση δείχνει, παράλληλα, πόσο κρίσιμη έχει γίνει η αξιοποίηση της ανάλυσης δεδομένων και των διασταυρώσεων στις φορολογικές υποθέσεις. Ένα σχήμα με μεγάλο αριθμό εταιρειών και φυσικών προσώπων μπορεί να δημιουργεί την εικόνα ενός εκτεταμένου οικονομικού δικτύου, όμως οι διασυνδέσεις μεταξύ συναλλαγών, εταιρειών και προσώπων μπορούν να αποκαλύψουν το πραγματικό σχέδιο.
Στον εισαγγελέα η υπόθεση
Το πόρισμα της Αρχής, μαζί με τη σχετική διάταξη δέσμευσης, διαβιβάστηκε στον αρμόδιο Εισαγγελέα. Πλέον η υπόθεση περνά στο επόμενο στάδιο της ποινικής διερεύνησης, με τις αρμόδιες αρχές να καλούνται να εξετάσουν τον ακριβή ρόλο κάθε εμπλεκόμενου προσώπου και εταιρείας. Στο μικροσκόπιο αναμένεται να βρεθούν, μεταξύ άλλων, ενδεχόμενες πράξεις εγκληματικής οργάνωσης, απάτης σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου, φοροδιαφυγής και νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Η υπόθεση αποτελεί μία ακόμη ένδειξη ότι η φορολογική απάτη έχει εξελιχθεί σε σύνθετη οικονομική δραστηριότητα, στην οποία η χρήση εταιρικών σχημάτων, εικονικών συναλλαγών και επαγγελματιών που γνωρίζουν τις διαδικασίες του φορολογικού συστήματος μπορεί να δυσκολέψει σημαντικά τον εντοπισμό της. Στην προκειμένη περίπτωση, πάντως, ο μηχανισμός εντοπίστηκε πριν το σύνολο των χρημάτων περάσει από τα δημόσια ταμεία στα χέρια των εμπλεκομένων. Και αυτό σημαίνει ότι από τα 40 εκατ. ευρώ της φερόμενης απάτης, περίπου 24 εκατ. ευρώ δεν πρόλαβαν να καταβληθούν.
