«Ανακύκλωση παλαιών ειδήσεων» χαρακτηρίζει ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης τις αιτιάσεις σχετικά με την πορεία υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα έχει καλύψει σημαντικό μέρος των στόχων της και κινείται εντός του ευρωπαϊκού χρονοδιαγράμματος. Όπως αναφέρει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η Ελλάδα έχει ολοκληρώσει επιτυχώς επτά αιτήματα πληρωμής επιχορηγήσεων και έξι αιτήματα πληρωμής δανείων, τα οποία αφορούν συνολικά 204 ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης, έχοντας ήδη εισπράξει ευρωπαϊκούς πόρους ύψους 24,6 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 10,93% του ΑΕΠ της χώρας το 2023 και στο 68,5% του συνολικού προϋπολογισμού του ελληνικού σχεδίου, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το υπουργείο. Παράλληλα, ο κ. Παπαθανάσης επισημαίνει ότι στις 25 Μαΐου 2026 η Ελλάδα υπέβαλε το 8ο αίτημα πληρωμής επιχορηγήσεων και το 7ο αίτημα πληρωμής δανείων, έχοντας εκπληρώσει επιπλέον 34 ορόσημα. Με την εξέλιξη αυτή, ο συνολικός αριθμός των ολοκληρωμένων οροσήμων ανέρχεται στα 238, ποσοστό 62%, όταν ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώνεται σήμερα στο 60%.
Μετά την πλήρη συμβασιοποίηση των δανείων του Ταμείου και την ολοκλήρωση ορισμένων οροσήμων που περιλαμβάνονται στο τελευταίο αίτημα πληρωμής, το αίτημα του Μαΐου, σε συνδυασμό με την έγκριση της αναθεώρησης του ελληνικού σχεδίου, αναμένεται να ενισχυθεί τόσο ως προς τα ορόσημα όσο και ως προς το ποσό της εκταμίευσης. Το ποσό της νέας πληρωμής αναμένεται να ανέλθει στα 4,5 δισ. ευρώ, ανεβάζοντας το σύνολο των πόρων που έχουν εισρεύσει στη χώρα από το Ταμείο Ανάκαμψης στα 29,1 δισ. ευρώ.
Οι αιτιάσεις για τη Eurostat και η θέση του υπουργείου
Αναφορικά με την έκθεση της Eurostat και τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε δημοσιεύματα σχετικά με την απορρόφηση των πόρων, ο Νίκος Παπαθανάσης υποστηρίζει ότι πρόκειται για «ανακύκλωση παλαιών ειδήσεων», σημειώνοντας ότι το υπουργείο είχε ήδη δώσει διευκρινίσεις με ανακοίνωσή του στις 12 Μαΐου 2026. Όπως αναφέρεται, τα στοιχεία της Eurostat αφορούν στις εκταμιεύσεις και στις δαπάνες από την έναρξη του προγράμματος έως το τέλος του 2025 και δεν αποτυπώνουν τις τελευταίες εξελίξεις. Σύμφωνα με το υπουργείο, έως τις 22 Νοεμβρίου 2025 η Ελλάδα είχε εισπράξει το 54% των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης. Ως εκ τούτου, το γεγονός ότι περίπου το 48,8% είχε φτάσει έως το τέλος του 2025 στους τελικούς αποδέκτες θεωρείται αναμενόμενο και συμβατό με τη δομή του ελληνικού σχεδίου.
Το ΥΠΕΘΟ υπογραμμίζει ότι το ελληνικό πρόγραμμα είναι «οπισθοβαρές», καθώς σημαντικό μέρος των επενδύσεων και των δαπανών πραγματοποιείται στο τελικό στάδιο υλοποίησης των έργων. Για τον λόγο αυτό, οι εκταμιεύσεις και οι πληρωμές αναμένεται να επιταχυνθούν το επόμενο διάστημα και να συνεχιστούν έως το 2027, δεδομένου ότι η τελευταία εκταμίευση του Ταμείου προβλέπεται για τον Δεκέμβριο του 2026.
Αλλάζει το οικονομικό μοντέλο της χώρας
Ο αναπληρωτής υπουργός υποστηρίζει ότι οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης συμβάλλουν στη μετάβαση της ελληνικής οικονομίας σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, με περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη εξωστρέφεια και ενίσχυση της παραγωγικότητας. Όπως αναφέρει το υπουργείο, τα θεμέλια της ανάπτυξης έχουν βελτιωθεί σημαντικά, με τις επενδύσεις να αυξάνονται από το 11% του ΑΕΠ το 2019 σε σχεδόν 17% το 2025, με σημαντική συμβολή των δράσεων του Ταμείου Ανάκαμψης. Παράλληλα, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών έχουν αυξηθεί σημαντικά, από περίπου 20% του ΑΕΠ πριν από την κρίση στο 40%, παρουσιάζοντας σταθερά υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από την κατανάλωση και το ΑΕΠ. Το υπουργείο επισημαίνει ακόμη ότι αλλάζει η παραγωγική βάση της οικονομίας, καθώς η βιομηχανία και η μεταποίηση αυξάνουν τη συμμετοχή τους τόσο στο ΑΕΠ όσο και στην απασχόληση. Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει, η συνολική παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας αυξάνεται από το 2019 και μετά με ρυθμούς διπλάσιους από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τριπλάσιους σε σχέση με την ευρωζώνη. Την ίδια στιγμή, η ελληνική παραγωγή στρέφεται όλο και περισσότερο σε κλάδους υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, κάτι που αποτυπώνεται και στην αύξηση των εξαγωγών προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.
Η αναθεώρηση του σχεδίου και οι νέες δράσεις
Σε ό,τι αφορά την αναθεώρηση του ελληνικού σχεδίου, το υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι δεν μεταβάλλεται το συνολικό χρηματοδοτικό πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά στόχος είναι η πλήρης και αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας. Η αναθεώρηση επιτρέπει τη μεταφορά ολοκληρωμένων οροσήμων από δράσεις που αφορούν τόσο δάνεια όσο και επιχορηγήσεις στο 8ο αίτημα πληρωμής, αυξάνοντας το ποσό της εκταμίευσης στα 4,5 δισ. ευρώ και ανεβάζοντας τους συνολικούς πόρους στα 29,1 δισ. ευρώ. Μεταξύ των δράσεων που ενισχύονται περιλαμβάνονται η ενίσχυση των Κινητών Ομάδων Υγείας (ΚΟΜΥ) με νέο φορητό εξοπλισμό τηλεϊατρικής, η προμήθεια 130 νέων ευέλικτων ηλεκτρικών απορριμματοφόρων για την Περιφέρεια Αττικής, καθώς και η συμμετοχή στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) για την υλοποίηση του Δεκαετούς Αναπτυξιακού Προγράμματος 2025-2034. Παράλληλα, προβλέπεται η επέκταση του εθνικού προγράμματος μικροδορυφόρων με συστήματα ασφαλούς δορυφορικής συνδεσιμότητας και διαστημικές υποδομές κρίσιμες για την εθνική άμυνα, την πολιτική προστασία, τη ναυτιλία, τη γεωργία και άλλους στρατηγικούς τομείς.
Ο Νίκος Παπαθανάσης επαναλαμβάνει τη δέσμευση ότι «δεν θα χαθεί ούτε ένα ευρώ» από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υπογραμμίζοντας ότι το σύνολο των διαθέσιμων χρηματοδοτήσεων θα κατευθυνθεί σε δράσεις που ενισχύουν την οικονομία και την κοινωνία.
