Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει τον κανονισμό AI Act, το πρώτο ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο που επιχειρεί να ρυθμίσει οριζόντια τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Ο κανονισμός δεν αντιμετωπίζει την ΤΝ ως ενιαίο πεδίο, αλλά τη διαχωρίζει με βάση τον βαθμό κινδύνου: από εφαρμογές χαμηλού ρίσκου έως συστήματα που κρίνονται μη αποδεκτά και απαγορεύονται πλήρως. Σε αυτή την τελευταία κατηγορία εντάσσονται πρακτικές όπως η κοινωνική βαθμολόγηση πολιτών, ενώ για κρίσιμους τομείς —όπως η υγεία, η εκπαίδευση και οι υποδομές— προβλέπονται αυστηρές προϋποθέσεις διαφάνειας, ελέγχου και ασφάλειας πριν από οποιαδήποτε εφαρμογή.
Στην Ελλάδα, η ενσωμάτωση του AI Act στο εθνικό δίκαιο αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση εντός Ιουνίου στη Βουλή, όπως ανέφερε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου. Η χώρα, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται ανάμεσα στις πρώτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προχωρούν στη θεσμική προσαρμογή του νέου πλαισίου, επιχειρώντας να κινηθεί γρήγορα σε ένα πεδίο που διαμορφώνει ήδη νέους κανόνες για κράτη και αγορές. Παράλληλα, έχουν ήδη ξεκινήσει συνεργασίες με μεγάλους διεθνείς παρόχους τεχνητής νοημοσύνης. Η OpenAI εμπλέκεται σε εφαρμογές που σχετίζονται με την εκπαίδευση, η Mistral σε λύσεις για τη δημόσια διοίκηση και την εξυπηρέτηση πολιτών, ενώ η ElevenLabs αξιοποιείται σε τεχνολογίες παραγωγής συνθετικής φωνής για κρατικές υπηρεσίες. Οι συνέργειες αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού των λειτουργιών του Δημοσίου μέσω εργαλείων ΤΝ. Κεντρικό ρόλο σε αυτόν τον σχεδιασμό αναμένεται να αναλάβει το «εργοστάσιο» τεχνητής νοημοσύνης Pharos, που θα λειτουργήσει ως κόμβος ανάπτυξης και δοκιμής εφαρμογών για επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς. Η έμφαση θα δοθεί σε τομείς όπως η γλώσσα και ο πολιτισμός, η υγεία και η βιωσιμότητα, με στόχο τη μετατροπή της τεχνολογικής έρευνας σε πρακτικές λύσεις για την οικονομία και το κράτος.
Συνολικά, η κυβερνητική στρατηγική για την τεχνητή νοημοσύνη κινείται σε τρεις άξονες: την ταχεία προσαρμογή στο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, την ενεργή σύναψη διεθνών συνεργασιών για την απόκτηση τεχνογνωσίας και εργαλείων αιχμής, και τη δημιουργία εγχώριου οικοσυστήματος καινοτομίας μέσω του Pharos. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και μια πιο δομική επιλογή: η σταδιακή υιοθέτηση αρχών ανοιχτών δεδομένων και ανοιχτού κώδικα στο Δημόσιο, με στόχο μεγαλύτερη διαφάνεια, επαναχρησιμοποίηση της πληροφορίας και επιτάχυνση της καινοτομίας σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
