Η νέα έκδοση της πλατφόρμας data.gov.gr καταγράφει μια εντυπωσιακή διεύρυνση του οικοσυστήματος ανοιχτών δεδομένων στην Ελλάδα, συγκεντρώνοντας πλέον 9.371 σύνολα δεδομένων από 456 δημόσιους οργανισμούς, έναντι μόλις 83 συνόλων δεδομένων από 28 φορείς το 2020, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν χθες στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη σταδιακή μετάβαση σε ένα πιο ώριμο και κεντρικά οργανωμένο μοντέλο διαχείρισης δημόσιας πληροφορίας, όπου τα δεδομένα αντιμετωπίζονται ως κρίσιμη υποδομή για την ψηφιακή οικονομία και τη λειτουργία του κράτους.
Στο επίκεντρο της στρατηγικής βρίσκεται η προσπάθεια ενοποίησης διάσπαρτων πηγών δεδομένων σε ένα ενιαίο σημείο πρόσβασης, ώστε πληροφορίες από διαφορετικούς δημόσιους φορείς να γίνονται εύκολα διαθέσιμες και αξιοποιήσιμες από πολίτες, ερευνητές και επιχειρήσεις. Τα δεδομένα καλύπτουν τομείς όπως η οικονομία, η υγεία, οι μεταφορές, το περιβάλλον και η δημόσια διοίκηση. Τα ανοιχτά δεδομένα αποτελούν «πληροφορίες και δεδομένα» που παράγονται από το Δημόσιο και διατίθενται για επαναχρησιμοποίηση, υπό συγκεκριμένους κανόνες. Σε διεθνές επίπεδο θεωρούνται βασικό θεμέλιο για την ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και για την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας.
Από 83 σε 9.371 datasets σε πέντε χρόνια
Η πλατφόρμα δεν λειτουργεί ως απλό αρχείο δεδομένων, αλλά ενσωματώνει εργαλεία όπως APIs, δυνατότητες μαζικής λήψης, χωρική αναζήτηση και διασύνδεση με την ευρωπαϊκή πύλη δεδομένων, αξιοποιώντας την ανοιχτή υποδομή CKAN και υποστηρίζοντας σύγχρονες μορφές αρχείων (CSV, JSON, XML, RDF). Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι «χωρίς ανοιχτά δεδομένα δεν μπορεί να υπάρξει τεχνητή νοημοσύνη», συνδέοντας ευθέως την πρωτοβουλία με τις τεχνολογικές εξελίξεις της εποχής. Παράλληλα, σημείωσε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι τεχνική αλλά θεσμική, καθώς απαιτείται η ενεργή συμμετοχή των δημόσιων φορέων ώστε να ανοίξουν τα δεδομένα τους στο μέγιστο δυνατό επίπεδο.
Σε άλλο σημείο των δηλώσεών του, ανέφερε ότι η αξία της πρωτοβουλίας δεν περιορίζεται στη δημιουργία μιας πλατφόρμας, αλλά έγκειται στο να διαμορφωθεί μια νέα κουλτούρα αξιοποίησης της δημόσιας πληροφορίας, με πραγματικό οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα. Από την πλευρά της τεχνολογικής υλοποίησης, ο Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων Βασίλης Καρκατζούνης σημείωσε ότι στόχος δεν είναι η απλή συγκέντρωση αρχείων, αλλά η δημιουργία ενός λειτουργικού και ποιοτικού καταλόγου δεδομένων που μπορούν να αξιοποιηθούν ουσιαστικά.
Στρατηγική στροφή σε τεχνητή νοημοσύνη, διαφάνεια και ψηφιακές υπηρεσίες
Σε επίπεδο στρατηγικής, η κυβερνητική προσέγγιση στηρίζεται στην αρχή «ανοιχτά από προεπιλογή», με εξαίρεση περιπτώσεις που αφορούν προσωπικά δεδομένα, ασφάλεια ή άλλους νομικούς περιορισμούς. Το πλαίσιο ευθυγραμμίζεται με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για δεδομένα υψηλής αξίας. Η συνολική προοπτική συνδέεται και με την εκτίμηση ότι η οικονομία των ανοιχτών δεδομένων μπορεί να προσθέσει πάνω από 3 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ και να δημιουργήσει περίπου 1.000 νέες θέσεις εργασίας, μέσω της ανάπτυξης νέων ψηφιακών υπηρεσιών και εφαρμογών που βασίζονται στην αξιοποίηση δημόσιας πληροφορίας.
Έτσι, το data.gov.gr εξελίσσεται σε κεντρικό πυλώνα του ψηφιακού κράτους, με στόχο τη μετατροπή των δημόσιων δεδομένων από κατακερματισμένο υλικό σε στρατηγικό εργαλείο ανάπτυξης και καινοτομίας.
