Ο Ελληνοκύπριος Ντέμης Χασάμπης, συνιδρυτής της DeepMind και βραβευμένος με Νόμπελ Χημείας, εξασφαλίζει τεράστια επενδυτικά κεφάλαια 5 δισ. ευρώ για την Isomorphic Labs. Στόχος είναι η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον σχεδιασμό νέων φαρμάκων, σε μια αγορά που μπορεί να αναδιαμορφώσει το μέλλον της παγκόσμιας φαρμακοβιομηχανίας. Η επόμενη μεγάλη αναμέτρηση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν θα δοθεί απαραίτητα στην αγορά των ψηφιακών υπηρεσιών, αλλά στα εργαστήρια της βιοϊατρικής έρευνας. Και ένας από τους ανθρώπους που επιχειρούν να αλλάξουν τους κανόνες είναι ο Ελληνοκύπριος επιστήμονας Ντέμης Χασάμπης (Demis Hassabis), ο οποίος εξασφάλισε νέα χρηματοδότηση ύψους 5 δισ. δολαρίων για την Isomorphic Labs, την εταιρεία που ίδρυσε το 2021 με αποστολή την ανακάλυψη και ανάπτυξη φαρμάκων με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης. Επικεφαλής της νέας επενδυτικής κίνησης βρίσκονται οι Greenoaks και Sequoia Capital, ενώ συμμετέχει και η Andreessen Horowitz. Στους επενδυτές περιλαμβάνεται επίσης η Alphabet, μητρική εταιρεία της Google, η οποία στηρίζει την προσπάθεια του Χασάμπη από τα πρώτα της βήματα. Η νέα χρηματοδότηση έρχεται σε συνέχεια προηγούμενων μεγάλων επενδυτικών γύρων και επιβεβαιώνει το αυξανόμενο ενδιαφέρον των διεθνών κεφαλαίων για τη σύγκλιση τεχνητής νοημοσύνης και φαρμακευτικής έρευνας. Η εταιρεία δεν έχει ανακοινώσει επίσημα την αποτίμησή της μετά τον νέο γύρο, ωστόσο οι εκτιμήσεις της αγοράς την τοποθετούν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Από το AlphaFold στον σχεδιασμό νέων φαρμάκων
Το ενδιαφέρον για την Isomorphic Labs δεν περιορίζεται στο ύψος των κεφαλαίων. Συνδέεται με την τεχνολογία που αναπτύσσει και κυρίως με τη δυνατότητα να αλλάξει τη διαδικασία ανακάλυψης φαρμακευτικών ουσιών. Η εταιρεία αξιοποιεί την επιστημονική παρακαταθήκη του AlphaFold, του συστήματος που έφερε επανάσταση στην πρόβλεψη της τρισδιάστατης δομής των πρωτεϊνών. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά επιτεύγματα των τελευταίων ετών, καθώς έδωσε στους ερευνητές ένα ισχυρό εργαλείο για την κατανόηση βιολογικών μηχανισμών και ασθενειών. Η Isomorphic Labs επιχειρεί να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα. Αναπτύσσει το δικό της σύστημα σχεδιασμού φαρμάκων, το οποίο μπορεί να προβλέπει πώς διαφορετικά μόρια αλληλεπιδρούν με πρωτεΐνες-στόχους, να αξιολογεί τις ιδιότητές τους και να προτείνει νέες χημικές ενώσεις. Με αυτόν τον τρόπο, η αναζήτηση υποψήφιων φαρμάκων μπορεί να γίνει περισσότερο στοχευμένη. Αντί οι ερευνητές να εξετάζουν εργαστηριακά τεράστιο αριθμό χημικών ενώσεων, μπορούν να χρησιμοποιούν υπολογιστικά μοντέλα για να περιορίζουν τις επιλογές και να κατευθύνουν αποτελεσματικότερα τα πειράματα. Η πρόκληση είναι τεράστια. Ο αριθμός των πιθανών μορίων που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για φαρμακευτική χρήση εκτιμάται σε ασύλληπτα μεγέθη, ενώ η παραδοσιακή ανάπτυξη ενός νέου φαρμάκου απαιτεί συνήθως πολλά χρόνια έρευνας και δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων.
Συνεργασίες με Novartis, Eli Lilly και Johnson & Johnson
Η στρατηγική της Isomorphic Labs έχει ήδη προσελκύσει ορισμένους από τους μεγαλύτερους φαρμακευτικούς ομίλους στον κόσμο. Η συνεργασία με τη Novartis αφορά την ανακάλυψη νέων φαρμακευτικών ουσιών για συγκεκριμένους βιολογικούς στόχους και έχει επεκταθεί σε πρόσθετα ερευνητικά προγράμματα. Παράλληλα, η εταιρεία συνεργάζεται με την Eli Lilly για την ανάπτυξη νέων θεραπειών με μικρά μόρια, ενώ έχει συνάψει συμφωνία και με την Johnson & Johnson, με αντικείμενο την αξιοποίηση της τεχνολογίας της σε διαφορετικές κατηγορίες φαρμάκων. Οι συνεργασίες αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέουν την υπολογιστική τεχνολογία με την εμπειρία των μεγάλων φαρμακευτικών επιχειρήσεων στην ανάπτυξη, τις δοκιμές και την παραγωγή φαρμάκων. Η εταιρεία έχει αναφέρει θετικά προκλινικά αποτελέσματα σε ερευνητικά προγράμματα, μεταξύ άλλων στους τομείς της ογκολογίας και της ανοσολογίας. Ωστόσο, η μετάβαση από τα εργαστηριακά αποτελέσματα στις κλινικές δοκιμές και τελικά στην έγκριση ενός φαρμάκου παραμένει μια μακρά και απαιτητική διαδικασία.
Η διαδρομή του Ντέμη Χασάμπη είναι εξίσου εντυπωσιακή με τα επιστημονικά επιτεύγματά του. Γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1976 από Ελληνοκύπριο πατέρα και μητέρα από τη Σιγκαπούρη. Έμαθε σκάκι σε ηλικία μόλις τεσσάρων ετών και στα 13 του είχε ήδη αποκτήσει τον τίτλο του διεθνούς μετρ, με εξαιρετικές επιδόσεις σε διεθνές επίπεδο. Η σχέση του με την τεχνολογία ξεκίνησε από νεαρή ηλικία. Στα 16 του εργάστηκε στην εταιρεία ανάπτυξης ηλεκτρονικών παιχνιδιών Bullfrog Productions, πριν ακολουθήσει σπουδές Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και διδακτορικό στη Γνωστική Νευροεπιστήμη στο University College London. Το 2010 συνίδρυσε την DeepMind, η οποία εξαγοράστηκε από την Google το 2014. Η εταιρεία εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα ερευνητικά κέντρα τεχνητής νοημοσύνης διεθνώς. Το 2024 ήρθε η κορυφαία επιστημονική διάκριση. Ο Χασάμπης και ο Τζον Τζάμπερ τιμήθηκαν με το Νόμπελ Χημείας για την πρόβλεψη της δομής των πρωτεϊνών, μέσω της ανάπτυξης του AlphaFold. Το βραβείο μοιράστηκε με τον Ντέιβιντ Μπέικερ, ο οποίος τιμήθηκε για τον υπολογιστικό σχεδιασμό πρωτεϊνών. Το καλοκαίρι του 2026 ο Χασάμπης αποχώρησε από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Google DeepMind, αναλαμβάνοντας καθήκοντα προέδρου της ερευνητικής μονάδας και επικεφαλής επιστήμονα της Alphabet. Παράλληλα, συνεχίζει να ηγείται της Isomorphic Labs. Η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει τη σημασία που αποδίδει η Alphabet στην επιστημονική έρευνα και στις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης πέρα από τις συμβατικές ψηφιακές υπηρεσίες. Ο Χασάμπης δεν έχει κρύψει την ελληνική καταγωγή του. Τον Σεπτέμβριο του 2025 βρέθηκε στην Αθήνα για το Athens Innovation Summit, όπου συνομίλησε με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Ηρώδειο για τις προοπτικές της τεχνητής νοημοσύνης και τις δυνατότητες της Ελλάδας στο νέο τεχνολογικό περιβάλλον.
Η επένδυση των 5 δισ. δολαρίων αποτυπώνει την πεποίθηση μεγάλων διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μεταβάλει ριζικά τη φαρμακευτική έρευνα. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η ταχύτερη επεξεργασία επιστημονικών δεδομένων, αλλά η δυνατότητα να ανακαλύπτονται νέες θεραπευτικές ουσίες με μικρότερο κόστος και υψηλότερη ακρίβεια. Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη διαφορά ανάμεσα στον σχεδιασμό ενός υποψήφιου φαρμάκου και στην κυκλοφορία μιας θεραπείας. Η ασφάλεια, η αποτελεσματικότητα και οι πιθανές παρενέργειες πρέπει να αξιολογηθούν μέσα από διαδοχικές εργαστηριακές και κλινικές δοκιμές. Κανένα υπολογιστικό μοντέλο δεν μπορεί να υποκαταστήσει αυτή τη διαδικασία. Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η πραγματική πρόκληση για τον Ντέμη Χασάμπη. Έχοντας συμβάλει σε μία από τις μεγαλύτερες επιστημονικές ανακαλύψεις της εποχής, επιχειρεί τώρα να μεταφέρει την τεχνολογία από την πρόβλεψη της δομής των πρωτεϊνών στην ανακάλυψη φαρμάκων που θα μπορούν να αλλάξουν την αντιμετώπιση σοβαρών ασθενειών. Αν η Isomorphic Labs καταφέρει να περάσει με επιτυχία από τους αλγορίθμους στα εγκεκριμένα φάρμακα, η επένδυση αυτή δεν θα αποτελεί απλώς ένα από τα μεγαλύτερα επιχειρηματικά στοιχήματα στην τεχνητή νοημοσύνη. Θα σηματοδοτεί μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η ανθρωπότητα αναζητά νέες θεραπείες.

