Η μετάβαση από τις επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη σε μετρήσιμα οικονομικά και παραγωγικά αποτελέσματα, η ενίσχυση των ελληνικών επιχειρήσεων πληροφορικής και η αλλαγή του μοντέλου υλοποίησης των ψηφιακών έργων βρέθηκαν στο επίκεντρο της πρώτης δημόσιας παρέμβασης του Αναστάσιου (Τάσου) Μάνου ως προέδρου του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Τεχνητής Νοημοσύνης και Τεχνολογιών Πληροφορικής Ελλάδος (ΣΕΤΠΕ), στο AI Athens Summit 2026. Η ομιλία του Τάσου Μάνου δεν περιορίστηκε στις τεχνολογικές και επιχειρησιακές προϋποθέσεις για την επιτυχημένη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ανέδειξε μια ευρύτερη αναπτυξιακή και θεσμική διάσταση: την ανάγκη να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο η χώρα σχεδιάζει και υλοποιεί τις ψηφιακές επενδύσεις, χρηματοδοτεί την καινοτομία και αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των έργων πληροφορικής. Το βασικό μήνυμα ήταν ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει την Τεχνητή Νοημοσύνη ως ακόμη μία τεχνολογική προμήθεια ή ως ένα σύνολο πιλοτικών εφαρμογών. Χρειάζεται να τη μετατρέψει σε παραγωγική ικανότητα, σε εργαλείο αύξησης της ανταγωνιστικότητας και σε πραγματικό συντελεστή οικονομικής ανάπτυξης. Σε αυτή τη διαδικασία, οι ελληνικές επιχειρήσεις πληροφορικής και ανάπτυξης λογισμικού πρέπει να έχουν ενεργό και πρωταγωνιστικό ρόλο.
Η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στη χρήση της AI και την οικονομική της απόδοση
Ο πρόεδρος του ΣΕΤΠΕ ξεκίνησε από μια αντίφαση που καταγράφεται διεθνώς: ενώ η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στις επιχειρήσεις διευρύνεται, η πραγματική οικονομική της απόδοση παραμένει περιορισμένη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 88% των οργανισμών χρησιμοποιεί AI σε τουλάχιστον μία λειτουργία, ωστόσο μόλις το 39% αναφέρει κάποια επίδραση στα λειτουργικά του αποτελέσματα (EBIT), συνήθως μικρότερη του 5%. Μόλις περίπου το 6% κατατάσσεται στους οργανισμούς υψηλής απόδοσης, με ουσιαστική συνεισφορά της AI στα οικονομικά τους αποτελέσματα. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση στην Ελλάδα. Μόλις το 8,9% των ελληνικών επιχειρήσεων με τουλάχιστον δέκα εργαζομένους χρησιμοποιεί τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης, έναντι 19,9% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τοποθετώντας τη χώρα στην 25η θέση. Για τον Τάσο Μάνο, αυτή η απόσταση δεν αποτελεί μόνο ένδειξη υστέρησης. Συνιστά μια μεγάλη αγορά που ανοίγεται τα επόμενα χρόνια για τις επιχειρήσεις τεχνολογίας, υπό την προϋπόθεση ότι θα μπορούν να προσφέρουν λύσεις με αποδεδειγμένη επιχειρησιακή και οικονομική αξία. Η ουσία, επομένως, δεν είναι πόσες επιχειρήσεις δοκιμάζουν εργαλεία AI, αλλά πόσες καταφέρνουν να αλλάξουν τον τρόπο λειτουργίας τους, να μειώσουν το κόστος, να αυξήσουν την παραγωγικότητα και να δημιουργήσουν νέα έσοδα.
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τους λόγους για τους οποίους πολλά έργα AI παραμένουν στο στάδιο του pilot και δεν ενσωματώνονται στην καθημερινή λειτουργία των οργανισμών. Το πρόβλημα, σύμφωνα με την προσέγγιση που παρουσίασε, δεν βρίσκεται συνήθως στην ίδια την τεχνολογία. Βρίσκεται στον τρόπο σχεδιασμού και οργάνωσης των έργων. Η έναρξη ενός έργου από την επιλογή ενός μοντέλου αντί από τον εντοπισμό ενός πραγματικού επιχειρησιακού προβλήματος, η απουσία αρχικών μετρήσεων για την αξιολόγηση της προόδου, η χαμηλή ποιότητα των δεδομένων, η ανεπαρκής προσαρμογή των υφιστάμενων διαδικασιών και η υποτίμηση του κόστους λειτουργίας αποτελούν βασικές αιτίες αποτυχίας. Εξίσου κρίσιμο είναι το ζήτημα της ευθύνης. Ένα έργο Τεχνητής Νοημοσύνης δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστική υπόθεση του τμήματος πληροφορικής. Πρέπει να έχει σαφή ιδιοκτησία από την πλευρά της επιχείρησης και να συνδέεται με συγκεκριμένο επιχειρησιακό αποτέλεσμα. Η θέση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική αγορά, όπου η συζήτηση για την AI συχνά επικεντρώνεται στην προμήθεια τεχνολογικών λύσεων, χωρίς να προηγείται αντίστοιχος ανασχεδιασμός των διαδικασιών που καλούνται να υποστηρίξουν.
Τέσσερα στάδια για πραγματικό αποτέλεσμα. Οι ελληνικές εταιρείες πληροφορικής να αλλάξουν επιχειρηματικό μοντέλο
Ο πρόεδρος του ΣΕΤΠΕ παρουσίασε ένα συγκεκριμένο μοντέλο μετάβασης από την αρχική επένδυση στην παραγωγική αξιοποίηση της AI, το οποίο βασίζεται σε τέσσερα διαδοχικά στάδια. Το πρώτο αφορά τον σχεδιασμό, με σαφή προσδιορισμό του προβλήματος, επιχειρηματικό σχέδιο που λαμβάνει υπόψη το συνολικό κόστος επένδυσης και λειτουργίας, αρχικές μετρήσεις και αξιολόγηση των δεδομένων και των κινδύνων. Το δεύτερο είναι το πιλοτικό έργο, με πραγματικούς χρήστες και πραγματικά δεδομένα, περιορισμένο πεδίο εφαρμογής και προκαθορισμένα κριτήρια επιτυχίας. Το pilot πρέπει να έχει συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα και σαφή απόφαση για το αν θα συνεχιστεί, θα αναπροσαρμοστεί ή θα διακοπεί. Το τρίτο στάδιο είναι η ένταξη στην παραγωγική λειτουργία, με διασύνδεση στα υφιστάμενα συστήματα, ανθρώπινη εποπτεία και συνεχή παρακολούθηση του κόστους και της ποιότητας. Τέλος, η κλιμάκωση προϋποθέτει ότι η λύση έχει ήδη αποδείξει θετική απόδοση στην πραγματική λειτουργία και μπορεί να επεκταθεί σε περισσότερες επιχειρησιακές μονάδες. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι η διακοπή ενός πιλοτικού έργου που δεν επιτυγχάνει τους συμφωνημένους στόχους δεν αποτελεί αποτυχία. Αντίθετα, αποτελεί ένδειξη ορθής διαχείρισης των επενδύσεων.
Η παρέμβαση του Τάσου Μάνου είχε και σαφή κλαδική διάσταση, καθώς περιέγραψε τις αλλαγές που καλούνται να πραγματοποιήσουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις πληροφορικής. Η πρώτη αφορά την εσωτερική λειτουργία. Η χρήση εργαλείων AI στην ανάπτυξη λογισμικού πρέπει να αποδεικνύεται μέσα από μετρήσιμη αύξηση της παραγωγικότητας, με αξιολόγηση του χρόνου ανάπτυξης, των σφαλμάτων και του κόστους συντήρησης. Η δεύτερη αφορά στην εμπορική στρατηγική. Οι εταιρείες τεχνολογίας πρέπει να περάσουν από την παραδοσιακή πώληση έργων στην παροχή υπηρεσιών με συγκεκριμένο και μετρήσιμο αποτέλεσμα. Οι υπηρεσίες διαχείρισης AI, τα συνδρομητικά μοντέλα και η τιμολόγηση που συνδέεται με δείκτες απόδοσης αποτελούν μέρος αυτής της μετάβασης. Η τρίτη αφορά στη συνεργασία με το Δημόσιο. Οι διακηρύξεις των έργων πληροφορικής πρέπει να μετακινηθούν από τις προδιαγραφές των εισροών προς τους μετρήσιμους στόχους αποτελέσματος. Δεν αρκεί πλέον να χρηματοδοτείται η ανάπτυξη ενός συστήματος. Πρέπει να διασφαλίζεται και η λειτουργία του, καθώς και η πραγματική αξία που παράγει για τον φορέα και τους πολίτες. Αυτή είναι μία από τις πλέον ουσιαστικές πολιτικές διαστάσεις της ομιλίας: η αλλαγή του τρόπου με τον οποίο το κράτος σχεδιάζει, αναθέτει και αξιολογεί τα έργα ΤΠΕ.
Τι ζητά ο ΣΕΤΠΕ από την Πολιτεία
Η πρώτη δημόσια τοποθέτηση του νέου προέδρου του Συνδέσμου περιλάμβανε τέσσερις συγκεκριμένες προτάσεις, οι οποίες διαμορφώνουν και το πλαίσιο της θεσμικής παρέμβασης του ΣΕΤΠΕ.
Πρώτον, τη δημιουργία ενός κοινού πλαισίου μέτρησης της απόδοσης των εφαρμογών AI, απλού, ανοικτού και συγκρίσιμου για ολόκληρη την αγορά. Ένα τέτοιο πλαίσιο θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις και στους πελάτες τους να αξιολογούν με κοινά κριτήρια την πραγματική αξία των επενδύσεων.
Δεύτερον, την καθιέρωση προμηθειών και διαγωνιστικών διαδικασιών που θα βασίζονται σε μετρήσιμα αποτελέσματα, με συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης και σαφείς πύλες αξιολόγησης και κλιμάκωσης. Η πρόταση συνδέεται με τη συζήτηση για την τυποποίηση των κριτηρίων ανάθεσης έργων ΤΠΕ.
Τρίτον, τη δημιουργία χρηματοδοτικών εργαλείων που θα καλύπτουν όχι μόνο την ανάπτυξη και τον πειραματισμό, αλλά και το κρίσιμο πέρασμα από το πιλοτικό στάδιο στην παραγωγική λειτουργία. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις πληροφορικής και στις επιχειρήσεις της περιφέρειας.
Τέταρτον, την επένδυση στις δεξιότητες που απαιτεί η νέα εποχή, με έμφαση στο AI engineering, το MLOps και το AI governance, ώστε να δημιουργηθεί το ανθρώπινο δυναμικό που θα μπορεί να αναπτύσσει, να λειτουργεί και να ελέγχει αξιόπιστα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η τεχνολογία ως αναπτυξιακή πολιτική και όχι ως προμήθεια συστημάτων
Η σημασία της πρώτης παρέμβασης του Τάσου Μάνου ως προέδρου του ΣΕΤΠΕ βρίσκεται τελικά σε ένα ευρύτερο μήνυμα προς την πολιτεία και την αγορά. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να περιοριστεί στον ρόλο του καταναλωτή τεχνολογικών προϊόντων και υπηρεσιών που αναπτύσσονται αλλού. Διαθέτει επιχειρήσεις πληροφορικής, ανθρώπινο δυναμικό και τεχνογνωσία, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν ουσιαστικό συντελεστή της παραγωγικής ανασυγκρότησης και της ψηφιακής ανταγωνιστικότητας της χώρας. Αυτό, όμως, προϋποθέτει μια διαφορετική πολιτική προσέγγιση. Δημόσιες προμήθειες που επιβραβεύουν το αποτέλεσμα και όχι απλώς την παράδοση ενός συστήματος. Χρηματοδοτήσεις που υποστηρίζουν την πραγματική αξιοποίηση της καινοτομίας. Σταθερό πλαίσιο κανόνων και διακυβέρνησης της AI. Και κυρίως, μια αγορά στην οποία οι ελληνικές επιχειρήσεις τεχνολογίας δεν θα αντιμετωπίζονται απλώς ως ανάδοχοι έργων, αλλά ως παραγωγικοί και αναπτυξιακοί εταίροι. Ο ΣΕΤΠΕ, με τη νέα του ταυτότητα και το διευρυμένο πεδίο εκπροσώπησης επιχειρήσεων Τεχνητής Νοημοσύνης, πληροφορικής και ανάπτυξης λογισμικού, επιχειρεί να αποκτήσει ακριβώς αυτόν τον ρόλο: να αποτελέσει θεσμικό συνομιλητή της Πολιτείας για το μέλλον της ελληνικής τεχνολογικής αγοράς και τη θέση της στην οικονομία.
Το κεντρικό διακύβευμα δεν είναι πόση τεχνητή νοημοσύνη θα χρησιμοποιήσει η Ελλάδα, αλλά πόση οικονομική, παραγωγική και αναπτυξιακή αξία θα μπορέσει να δημιουργήσει μέσα από αυτήν. Και σε αυτή την προσπάθεια, η ελληνική βιομηχανία πληροφορικής πρέπει να βρίσκεται στην πλευρά εκείνων που σχεδιάζουν και παράγουν την επόμενη ημέρα, όχι απλώς εκείνων που καλούνται να την υλοποιήσουν.

