Η αξιοποίηση των δεδομένων στη φορολογική διοίκηση και η αποτελεσματικότητα των ψηφιακών ελέγχων βρέθηκαν στο επίκεντρο της ολομέλειας «ΑΑΔΕ 2.0: Από τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό στη Φορολογική Διοίκηση των Δεδομένων», στο 16ο e-Government Forum 2026, με τη συμμετοχή του Γιώργου Πιτσιλή, διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Η θεματική αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει των νέων ψηφιακών εργαλείων που σχεδιάζει να αξιοποιήσει η Αρχή έως το 2027 για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση των δημόσιων εσόδων.
Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με τη σταδιακή μετάβαση από τους αποσπασματικούς ελέγχους σε ένα σύστημα που αξιοποιεί περισσότερες πληροφορίες, διασταυρώνει δεδομένα και επιτρέπει την καλύτερη στόχευση των φορολογικών ελεγκτικών μηχανισμών. Το ζητούμενο είναι να εντοπίζονται έγκαιρα αποκλίσεις στις δηλώσεις, αδήλωτες συναλλαγές και περιπτώσεις φορολογικής παραβατικότητας, περιορίζοντας παράλληλα τον χρόνο που απαιτείται για τη διεκπεραίωση των ελέγχων.
ΜΙΔΑ: Ενιαία εικόνα για την ακίνητη περιουσία
Κεντρικό έργο αποτελεί το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο αποσκοπεί στη συγκέντρωση και διασταύρωση στοιχείων για τα ακίνητα, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και τη χρήση τους. Η σύνδεση των δεδομένων της ΑΑΔΕ με τα στοιχεία του Κτηματολογίου αναμένεται να διευκολύνει τον εντοπισμό διαφορών μεταξύ της δηλωμένης και της πραγματικής κατάστασης.
Στο νέο μητρώο προβλέπεται να συγκεντρώνονται πληροφορίες που αφορούν την ιδιοκτησία, τη χρήση και την εκμετάλλευση των ακινήτων, ώστε να υπάρχει πληρέστερη εικόνα της ακίνητης περιουσίας. Η καταγραφή του τρόπου χρήσης κάθε ακινήτου, είτε πρόκειται για ιδιοκατοίκηση είτε για εκμίσθωση ή δωρεάν παραχώρηση, δημιουργεί πρόσθετες δυνατότητες ελέγχου των δηλωμένων εισοδημάτων από ακίνητη περιουσία.
Η σημασία του έργου δεν περιορίζεται στην καταχώριση περισσότερων πληροφοριών. Η συστηματική διασταύρωση των στοιχείων μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό περιπτώσεων στις οποίες η δηλωμένη χρήση ενός ακινήτου δεν συμφωνεί με τα διαθέσιμα δεδομένα. Η αποτελεσματικότητα του ΜΙΔΑ θα εξαρτηθεί, βεβαίως, από την πληρότητα των καταχωρίσεων, την ποιότητα των πληροφοριών και την αξιοποίησή τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Ηλεκτρονική τιμολόγηση και ψηφιακοί έλεγχοι. Νέες εφαρμογές και αναδιοργάνωση των υπηρεσιών
Στις βασικές παρεμβάσεις περιλαμβάνεται η επέκταση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης σε επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως 1 εκατ. ευρώ. Η διασύνδεση των ηλεκτρονικών παραστατικών με τα ψηφιακά βιβλία myDATA και τα υπόλοιπα συστήματα της φορολογικής διοίκησης διευρύνει τις δυνατότητες παρακολούθησης των συναλλαγών και εντοπισμού αποκλίσεων. Η ηλεκτρονική τιμολόγηση ενισχύει την καταγραφή των συναλλαγών σε ψηφιακή μορφή και διευκολύνει τη συγκέντρωση πληροφοριών για τις οικονομικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων. Σε συνδυασμό με τα ηλεκτρονικά βιβλία, τη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα συστήματα πληρωμών POS και τα ψηφιακά δελτία αποστολής, δημιουργεί ένα ευρύτερο πλαίσιο παρακολούθησης της εμπορικής δραστηριότητας. Παράλληλα, το ψηφιακό πελατολόγιο επεκτείνεται σε πρόσθετους επαγγελματικούς κλάδους, ενώ η εφαρμογή «ΕΛΕΓΧΟΣ Live» υποστηρίζει τους ελεγκτές κατά τους επιτόπιους ελέγχους. Η πρόσβαση σε διαθέσιμες πληροφορίες μέσω φορητών συσκευών επιτρέπει την ταχύτερη αναζήτηση στοιχείων και την καλύτερη τεκμηρίωση των ελεγκτικών ενεργειών.
Με τον τρόπο αυτό, η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να συνδυάσει την ηλεκτρονική καταγραφή των συναλλαγών με την επιχειρησιακή αξιοποίηση των δεδομένων. Η δυνατότητα διασταύρωσης διαφορετικών πηγών μπορεί να συμβάλει στην επιλογή υποθέσεων που παρουσιάζουν αυξημένο ελεγκτικό ενδιαφέρον, χωρίς να απαιτείται η ίδια ένταση ελέγχου για κάθε επιχείρηση.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης ψηφιακές εφαρμογές για τις φορολογικές υποχρεώσεις μεγάλων πολυεθνικών ομίλων, καθώς και παρεμβάσεις στην οργάνωση των φορολογικών και τελωνειακών υπηρεσιών. Οι εφαρμογές αυτές συνδέονται με την ανάγκη διαχείρισης σύνθετων φορολογικών πληροφοριών και ανταλλαγής δεδομένων στο πλαίσιο των διεθνών υποχρεώσεων. Παράλληλα, ο σχεδιασμός για τη δημιουργία νέων ελεγκτικών δομών αποσκοπεί στην ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας της φορολογικής διοίκησης. Η τεχνολογική υποστήριξη μπορεί να βελτιώσει την πρόσβαση των υπηρεσιών σε πληροφορίες, αλλά η αξιοποίησή της προϋποθέτει κατάλληλη οργάνωση, σαφείς διαδικασίες και επαρκή στελέχωση. Η σύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων με την καθημερινή λειτουργία των υπηρεσιών είναι κρίσιμη για την αποφυγή επικαλύψεων, την ταχύτερη διαχείριση των υποθέσεων και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού. Επομένως, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της ΑΑΔΕ δεν αφορά μόνο την ανάπτυξη νέων εφαρμογών, αλλά και την αναδιοργάνωση του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζονται και εκτελούνται οι έλεγχοι.
Το ζητούμενο είναι το μετρήσιμο αποτέλεσμα
Η ανάπτυξη των νέων εφαρμογών εντάσσεται στη μετάβαση από την απλή ψηφιοποίηση των διοικητικών διαδικασιών σε ένα μοντέλο λειτουργίας που αξιοποιεί συστηματικά τα δεδομένα. Η αποτελεσματικότητα, ωστόσο, δεν κρίνεται μόνο από την ολοκλήρωση των τεχνικών έργων, αλλά από το κατά πόσο αυτά βελτιώνουν την καθημερινή λειτουργία της φορολογικής διοίκησης. Κρίσιμοι δείκτες είναι η αποτελεσματικότητα των ελέγχων, ο εντοπισμός αδήλωτων συναλλαγών, η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και η μείωση του χρόνου διεκπεραίωσης των υποθέσεων. Εξίσου σημαντική είναι η δυνατότητα να αξιολογείται το κόστος λειτουργίας των νέων συστημάτων σε σχέση με τα αποτελέσματα που επιτυγχάνουν. Η αξιολόγηση αυτών των μεγεθών θα επιτρέψει να αποτιμηθεί ουσιαστικά η συμβολή των ψηφιακών επενδύσεων στην ενίσχυση των δημόσιων εσόδων. Η αύξηση των φορολογικών εισπράξεων, πάντως, εξαρτάται και από άλλους παράγοντες, όπως η πορεία της οικονομικής δραστηριότητας, η απασχόληση, η κατανάλωση και οι μεταβολές στη φορολογική πολιτική. Για τον λόγο αυτό, η συμβολή των ψηφιακών εργαλείων πρέπει να τεκμηριώνεται με συγκεκριμένα στοιχεία και όχι να θεωρείται δεδομένη.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί εάν η καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων οδηγεί σε περισσότερους αποτελεσματικούς ελέγχους, μικρότερο περιθώριο απόκρυψης συναλλαγών και καλύτερη εξυπηρέτηση των συνεπών φορολογουμένων. Με αυτόν τον τρόπο, η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο βελτίωσης της φορολογικής διοίκησης και όχι απλώς ως μέσο ηλεκτρονικής διεκπεραίωσης.
Από τον ψηφιακό μετασχηματισμό στη λειτουργική μεταρρύθμιση
Η αξιοποίηση των δεδομένων στη φορολογική διοίκηση αποτέλεσε αντικείμενο της ολομέλειας «ΑΑΔΕ 2.0: Από τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό στη Φορολογική Διοίκηση των Δεδομένων», στο 16ο e-Government Forum 2026, που πραγματοποιήθηκε στις 14 Οκτωβρίου στο Divani Caravel. Στην ολομέλεια συμμετείχε ο Γιώργος Πιτσιλής, διοικητής της ΑΑΔΕ, στο πλαίσιο της θεματικής για την εξέλιξη της φορολογικής διοίκησης μέσα από την αξιοποίηση των ψηφιακών υποδομών και των δεδομένων. Η θεματική εντάσσεται στον ευρύτερο προβληματισμό για το πώς οι ψηφιακές επενδύσεις του Δημοσίου μπορούν να επιφέρουν ουσιαστικές αλλαγές στις διοικητικές λειτουργίες. Στην περίπτωση της ΑΑΔΕ, το κρίσιμο ζήτημα είναι η σύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων με την καθημερινή ελεγκτική πρακτική, ώστε τα διαθέσιμα δεδομένα να αξιοποιούνται για την καλύτερη στόχευση των ελέγχων και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας. Το e-Government Forum 2026, με κεντρικό θέμα «Από τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό στη Λειτουργική Μεταρρύθμιση», ανέδειξε τη σημασία της μετάβασης από την υλοποίηση τεχνολογικών έργων στην αξιολόγηση της πραγματικής τους απόδοσης. Η πρόκληση για τη δημόσια διοίκηση είναι να αποδεικνύει ότι οι ψηφιακές υποδομές βελτιώνουν τις υπηρεσίες, περιορίζουν τις καθυστερήσεις και συμβάλλουν στην καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Για την ΑΑΔΕ, η επιτυχία των νέων εργαλείων θα κριθεί τελικά από τα αποτελέσματα που θα παράγουν στην πράξη: την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης, τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και τη βελτίωση της λειτουργίας των ελεγκτικών υπηρεσιών. Αυτό είναι το ουσιαστικό πέρασμα από τον ψηφιακό μετασχηματισμό στη λειτουργική μεταρρύθμιση, όπως αποτυπώνεται και στη θεματική του e-Government Forum: η τεχνολογία να μετατρέπεται σε μετρήσιμο αποτέλεσμα για το κράτος, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες.
