Τις τελευταίες ημέρες διαβάζω αναλύσεις στα οικονομικά sites για τις εισηγμένες της πληροφορικής. Οι περισσότερες είναι σοβαρές, τεκμηριωμένες και χρήσιμες. Ελέγχουν τα αποτελέσματα του εξαμήνου, συγκρίνουν πωλήσεις και EBITDA, εξετάζουν ταμειακές ροές, κεφάλαιο κίνησης, δανεισμό, εξαγορές, επενδύσεις και αναδεικνύουν τις επιχειρηματικές διαφορές μεταξύ των εταιρειών.
Τα περισσότερα δημοσιεύματα είναι σωστά.
Μόνο που υπάρχει ένα «αλλά» . . .
Τα αποτελέσματα είναι δημοσιευμένα. Οι ισολογισμοί είναι διαθέσιμοι. Οι ταμειακές ροές είναι εκεί. Τα περιθώρια EBITDA υπολογίζονται. Οι αποδόσεις των μετοχών φαίνονται καθημερινά στο ταμπλό.
Επομένως η ανάλυση των στοιχείων του εξαμήνου είναι μεν απαραίτητη και πιθανώς αναγκαία, αλλά δεν είναι και το δυσκολότερο κομμάτι της δουλειάς ενός αναλυτή. Είναι, μάλλον, το σημείο από το οποίο αρχίζει η πραγματικά ενδιαφέρουσα δουλειά.
Αυτά τα βλέπουν πλέον όλοι. Είναι σαν τον Κομιστή της Γλαύκας ες Αθήνας.
Το εξάμηνο το ξέραμε πάνω – κάτω. Όμως ποιος θα μας πει για το . . . 2028; .
Κανείς δεν ζητά από τους αναλυτές να προβλέψουν σήμερα την τιμή μιας μετοχής στις 6 Οκτωβρίου 2028. Αυτό δεν θα ήταν ανάλυση. Θα ήταν μαντεία.
Από έναν άνθρωπο που γνωρίζει σε βάθος την αγορά, όμως, περιμένεις κάτι περισσότερο: μια τεκμηριωμένη μακροπρόθεσμη εκτίμηση, ακόμη και αν αυτή εμπεριέχει ρίσκο, που έχει.
Ποιοι από τους ομίλους πληροφορικής θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται, έστω με μειωμένο ρυθμό και ποιόν, όταν η σημερινή ένταση των δημόσιων ψηφιακών έργων θα έχει εντελώς κοπάσει;
Ποιοι έχουν δημιουργήσει πραγματική υπεραξία από τα εύκολα έσοδα των έργων του RRF ;
Ποιοι μπορούν να αντικαταστήσουν τον κύκλο εργασιών των μεγάλων έργων με ιδιωτικές επενδύσεις, εξαγωγές, cloud, κυβερνοασφάλεια, τεχνητή νοημοσύνη και νέες υπηρεσίες;
Ποιοι έχουν χτίσει μια διατηρήσιμη επιχειρηματική «μηχανή» και ποιοι έχουν απλώς μεγαλώσει πάνω σε έναν εξαιρετικά ισχυρό κύκλο δημόσιων ψηφιακών επενδύσεων;
Δεν έχουν περάσει ούτε δύο ημέρες από την καταγραφή των μεγάλων ευρωπαϊκών έργων πληροφορικής του εξαμήνου που έφτασαν στα 14 δισ. ευρώ
Εκεί βρίσκεται η ουσία. Δεν είναι όλα τα έργα «τεχνολογική ανάπτυξη».
Η ελληνική πληροφορική έζησε και θα συνεχίσει να ζει έναν εξαιρετικό κύκλο. Τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, του ΕΣΠΑ και του ΕΠΑ, γενικότερα ο ψηφιακός μετασχηματισμός του Δημοσίου δημιούργησαν μια πρωτοφανή ζήτηση για πληροφοριακά συστήματα, cloud, ψηφιακές υπηρεσίες, υποδομές και ολοκληρωμένες λύσεις.
Το κύμα αυτό είναι πραγματικό. Δημιούργησε πραγματικές πωλήσεις, κέρδη και ανεκτέλεστα. Αλλά ακριβώς επειδή είναι πραγματικό, κάποια στιγμή θα πρέπει να απαντηθεί το δυσάρεστο ερώτημα:
Τι θα μείνει, όταν το κύμα υποχωρήσει;
Όχι τι θα γίνει «αν πέσει η πέτρα στη λίμνη». Αυτί είναι προφανές. Το δύσκολο είναι να προβλέψεις πως θα πλεύσουν οι «βάρκες» που βγήκαν έξω από την λίμνη σε βαθύτερα νερά.
Εκεί αρχίζει η πραγματική χρηματιστηριακή ανάλυση
Το να καταγράψουμε ότι η Real Consulting έχει σημειώσει άνοδο 50,3%, η Profile 34% ή ότι άλλες εταιρείες έχουν κινηθεί διαφορετικά είναι χρήσιμο. Το γράφει ήδη το ταμπλό. Το ερώτημα είναι τι προμηνύουν οι αποδόσεις για την επόμενη διετία.
Ποια εταιρεία δικαιολογεί σήμερα την αποτίμησή της με βάση τα κέρδη που μπορεί να μην παράγει αύριο;
Ποια θα έχει επαναλαμβανόμενα έσοδα όταν τα μεγάλα δημόσια έργα ολοκληρωθούν;
Ποια θα έχει πραγματική εξωστρέφεια;
Ποια θα μετατρέψει το σημερινό ανεκτέλεστο σε σταθερή πελατειακή βάση;
Και ποια θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα κενό ανάπτυξης όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος των έργων που σήμερα τροφοδοτεί μεγάλο μέρος της αγοράς;
Αυτές οι απαντήσεις δεν βρίσκονται στον ισολογισμό του Α΄ εξαμήνου.
Χρειάζονται υπόθεση, γνώση της αγοράς, εκτίμηση του κύκλου και κυρίως διάθεση ανάληψης του ρίσκου της ανάλυσης μελλοντικών αποδόσεων και επιδόσεων. Γιατί τελικά ο επενδυτής δεν πληρώνει για τα κέρδη που ήδη είδε. Πληρώνει για αυτά που πιστεύει ότι θα έρθουν.
Και εδώ βρίσκεται η μόνη ουσιαστική ένσταση σε μια κατά τα άλλα πολύ χρήσιμες αναλύσεις. Μπορεί φυσικά να μου πείτε ότι αυτές οι αναλύσεις που ψάχνω είναι πολύ ακριβές και πληρώνονται από επενδυτές για να γνωρίζουν που θα τοποθετήσουν τα χρήματά τους. Σωστό και έτσι είναι.
Τα στοιχεία του εξαμήνου τα βλέπουμε όλοι. Το ερώτημα είναι ποιος μπορεί να μας πει, με επιχειρήματα και χωρίς εκ των υστέρων ασφάλεια, ποιοι θα είναι οι πρωταγωνιστές, όταν τελειώσει το σημερινό τεχνολογικό τσουνάμι των έργων.
Εκεί δεν μπορεί να κοιτάς την «γλαύκα.
Πρέπει να βλέπεις πέρα από τον ορίζοντα.
