Ο 6ος Γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, που πραγματοποιείται την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου στην Αθήνα με τη συμμετοχή του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, ανοίγει μια ατζέντα που ξεπερνά την άμυνα και τα παραδοσιακά γεωπολιτικά ζητήματα. Στο τραπέζι βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η ενέργεια, η τεχνολογία, το εμπόριο και οι επενδύσεις, μαζί με την ασφάλεια και τη ναυτιλία. Η επίσκεψη Ρούμπιο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά τεχνολογίας, καθώς πραγματοποιείται λίγους μήνες μετά την ένταξη της Ελλάδας στην αμερικανική πρωτοβουλία Pax Silica και δύο χρόνια μετά την προσχώρησή της στα Artemis Accords. Πρόκειται για δύο διαφορετικές πρωτοβουλίες, οι οποίες όμως δείχνουν τη διεύρυνση της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας προς τους τομείς της διαστημικής τεχνολογίας, της τεχνητής νοημοσύνης, των ημιαγωγών και των ψηφιακών υποδομών.
Από το Διάστημα στην υποδομή της τεχνολογίας
Στις 9 Φεβρουαρίου 2024, η Ελλάδα έγινε η 35η χώρα που υπέγραψε τα Artemis Accords. Η υπογραφή έγινε από τον Γιώργο Γεραπετρίτη στην Ουάσιγκτον, στο περιθώριο του 5ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ. Τα Accords αποτελούν πλαίσιο αρχών για ειρηνική, ασφαλή, διαφανή και βιώσιμη συνεργασία στην εξερεύνηση και χρήση του Διαστήματος. Στις 24 Ιουνίου 2026 ακολούθησε η ένταξη της Ελλάδας στην Pax Silica. Η Διακήρυξη, πρωτοβουλία του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, αφορά την ασφάλεια των αλυσίδων εφοδιασμού και συνδέει κρίσιμα ορυκτά, ενέργεια, προηγμένη μεταποίηση, ημιαγωγούς, τεχνητή νοημοσύνη και τεχνολογικές υποδομές. Η Ελλάδα είναι μεταξύ των νέων χωρών που υπέγραψαν τη Διακήρυξη το 2026. Η διαφορά είναι ουσιαστική. Τα Artemis Accords αφορούν το πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας στο Διάστημα. Η Pax Silica αφορά πλέον την ίδια τη βάση πάνω στην οποία αναπτύσσεται η νέα ψηφιακή οικονομία: υπολογιστική ισχύ, ημιαγωγούς, ενέργεια, υποδομές και ασφαλείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Η Pax Silica και η ελληνική αγορά
Η συμμετοχή μας στην Pax Silica δεν είναι απλώς μια διπλωματική αναφορά. Δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να ενταχθούν ελληνικές επενδύσεις και υποδομές που σχετίζονται με την υψηλή υπολογιστική ισχύ και την τεχνητή νοημοσύνη. Η αμερικανική πρωτοβουλία ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2025 και, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, έχει ως στόχο τη δημιουργία ενός δικτύου συμμάχων και εταίρων για ασφαλείς και ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού σε κρίσιμα ορυκτά, ενεργειακές εισροές, προηγμένη μεταποίηση, ημιαγωγούς, AI και τεχνολογικές υποδομές. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας συμμετέχουν πλέον 24 χώρες. Για την Ελλάδα το ζητούμενο είναι εάν η συμμετοχή αυτή θα μετατραπεί σε πραγματικές επενδύσεις, παραγωγική δραστηριότητα και νέες υποδομές. Το θέμα αφορά άμεσα τα data centers, την παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας, τις τηλεπικοινωνίες, το cloud, τους υπερυπολογιστές, την κυβερνοασφάλεια και συνολικά την αγορά ψηφιακών υποδομών.
Ο Ρούμπιο και η επόμενη ημέρα
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος δεν περιορίζεται στην υπογραφή νέων συμφωνιών. Στο επίσημο πρόγραμμα περιλαμβάνονται θέματα ασφάλειας, ενέργειας, ναυτιλίας, τεχνολογίας, εμπορίου και επενδύσεων. Παράλληλα, προβλέπεται η υπογραφή τριών συμφωνιών, μεταξύ των οποίων Letter of Intent για συνεργασία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα και Μνημόνιο για την αμοιβαία αναγνώριση πιστοποιητικών ικανότητας ναυτικών. Η τεχνολογία, επομένως, δεν αποτελεί πλέον ξεχωριστό κεφάλαιο της ελληνοαμερικανικής σχέσης. Συνδέεται με την ενέργεια, την άμυνα, τις επενδύσεις και την οικονομική ασφάλεια. Αυτό είναι και το σημαντικότερο στοιχείο της επίσκεψης Ρούμπιο για την ελληνική αγορά ΤΠΕ. Η Ελλάδα έχει ήδη δηλώσει παρουσία στο αμερικανικό οικοσύστημα στρατηγικών τεχνολογιών μέσω των Artemis Accords και της Pax Silica. Το επόμενο ερώτημα δεν είναι η συμμετοχή, αλλά τι επενδύσεις, έργα και υποδομές θα προκύψουν από αυτήν.
Για την ελληνική αγορά, το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον από τις διακηρύξεις στην πράξη: ποια data centers θα κατασκευαστούν, πόση υπολογιστική ισχύς θα εγκατασταθεί, ποια έργα θα προσελκύσουν αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες και επενδυτές και ποιος θα είναι ο ρόλος της Ελλάδας στις νέες αλυσίδες τεχνολογίας της Ευρώπης.
